საქართველოს სახალხო დამცველს

მოქალაქე ნიკოლოზ ნიკოლაძის
რეგისტრაციის ადგილი თბილისი მისამართის
გარეშე. პირადი ნომერი
და ტელეფონის ნომერი
მითითებულია ხელმოწერასთან
ერთად (მიზანშეწონილია
განცხადების ჯერ ამობეჭვდა,
ფაილის ჩამოტვირთვის გარეშე, მერე მისი დასკანირება და შემდგომ განაცხადის სკანირებული ფაილით რეგისტრაციის პროცესის უზრუნველყოფა).

განცხადება

ბოლო ერთი წელია კიდევ უფრო მეტად გავიგე ჯანმრთელობის ფასი, რამეთუ მნიშვნელოვანი პრობლემები გამიჩნდა ამ კუთხით 2024 წლის პირველი ნახევრის პერიოდის შემდგომ, რის შემდგომ დატვირთვას თუ გადაადგილებასაც ამ მიზეზითაც ვერიდები.

ამ განცხადებას ბევრი დეტალით და არგუმენტით არ გავაჯერებ, ოპონენტთა ირიბი მითითებები რომ არ დავიმსახურო - ტყილს მოკლე ფეხები აქვსო, თუმცა, მასში ვფიქრობ, რომ ლაკონურად არის გადმოცემული სათქმელი.

საქართველოს კონსტიტუციის პირველი თავის მეხუთე მუხლის თანახმად,
=> სახელმწიფო ზრუნავს ადამიანის ჯანმრთელობისა და სოციალურ დაცვაზე, საარსებო მინიმუმითა და ღირსეული საცხოვრებლით უზრუნველყოფაზე, ოჯახის კეთილდღეობის დაცვაზე. სახელმწიფო ხელს უწყობს მოქალაქეს დასაქმებაში. საარსებო მინიმუმის უზრუნველყოფის პირობები განისაზღვრება კანონით.

საქართველოს კონსტიტუციის მეორე თავის თუ არ ვცდები 17-ე მუხლის თანახმად,
=> ყოველ ადამიანს აქვს უფლება თავისუფლად მიიღოს და გაავრცელოს ინფორმაცია.

საქართველოს კონსტიტუციის მეორე თავის თუ არ ვცდები 29-ე მუხლის თანახმად,
=> ყველას აქვს უფლება ცხოვრობდეს ჯანმრთელობისთვის უვნებელ გარემოში,
=> სარგებლობდეს ბუნებრივი გარემოთი და საჯარო სივრცით. => ყველას აქვს უფლება დროულად მიიღოს სრული ინფორმაცია გარემოს მდგომარეობის შესახებ.

ზუსტად აღარ მახსოვს ეს როდის განხორციელდა, სავარაუდოდ 2025 წლის აგვისტო სექტემბერში მივმართე საქართველოს მთავრობას, რა დროსაც ელექტრომობილებისათვის ქვეყნის მასშტაბით სწრაფი დამტენების მასობრივი დამონტაჟების იდეით მივმართე (ნამდვილად არ ვიქნები ამ კუთხით ერთადერთი), არჩევნების შემდგომ კი კახა კალაძემ ირონიულად ფილარმონიასთან - პირველი თუ მხოლოდ ერთი ასეთი სადგური დაამონტაჟა.

ამას გარდა, რამდენადაც ცნობილია ურბანულ გარემოში ჰაერის დაბინძურების ერთ-ერთ მთავარ წყაროდ ხშირად დიზელის გამონაბოლქვს მიიჩნევენ. აღნიშნულთან დაკავშირებით მთავრობას მივმართე წინადადებით, რომ დიზელის ძრავზე მომუშავე მსუბუქი ავტომანქანების საქართველოში შემოყვანა და მისი განბაჟება გაეძვირებინა (არ მომხდარა). მე ნამდვილად არ ვარ ამ კუთხით სპეციალისტი/ მცოდნე - თუმცა, იმას ნამდვილად ვარჩევ ევროპაში საწვავის ხარისხი უფრო მაღალია და გამონაბოლქვის შეგრძნება შესაბამისად დაბალი, ვიდრე საქართველოში. ამ კუთხით არც სტატისტიკის მონაცემებს ვფლობ, მათ შორის რამდენი პირი იქნა დაჯარიმებული გამონაბოლქვზე თუგინდ 2025 წელს - თუმცა, დაჯარიმების მომხრე იქამდე არ ვარ, სანამ სახელმწიფო არ ამოწურავს თავის ვალდებულებებს და შესაძლებლობებს სრულად. ამისათვის კი უპირველეს ყოვლისა ვფიქრობ, რომ უნდა განხორციელდეს
1) საცობების კერების ადგილას დამონტაჟდეს შესაბამისი მაჩვენებელი/ ტაბლო გარემოს მდგომარეობის შესახებ. ვფიქრობ, რომ ჰაერის დაბინძურების მაჩვენებლის ინტერაქტიული ან უკანასკნელი მონაცემების მგზავრთათვის ჩვენება კონსტიტუციის ზემოხსენებული მუხლით უნდა იყოს განპირობებული.
2) შექმნილი საცობების კერების ადგილის პიკურ საათებში არიდების შესაძლებლობები, სწორედ, რომ
კონსტიტუციით გათვალისწინებული ჯანმრთელობისთვის უვნებელ გარემოში ცხოვრებით, ყოფნით და გადაადგილებითაც უნდა გამომდინარეობდეს. წინსწრებით არავინ იცის თუ ვინ რომელ საცობში აღმოჩნდება ხანგრძლივად. ამიტომ ეს საზოგადოებრივი რადიო იქნება, ტელევიზია თუ შესაბამისი საგზაო მანიშნებლები, აღნიშნულის ინფორმირების ვალდებულება ასევე კონსტიტუციით უნდა გამომდინარეობდეს.

მოცემული პუნქტებით განსაზღვრული ნორმა საზოგადოებრივი მაუწყებლის შესახებ საქართველოს კანონით ან საგზაო მოძრაობის შესახებ საქართველოს კანონით, ატმოსფერული ჰაერის დაცვის შესახებ საქართველოს კანონით, თვითმართველობის კოდექსით,
გარემოსდაცვითი შეფასების კოდექსით, გარემოს დაცვის შესახებ საქართველოს კანონით, სატრანსპორტო საშუალების გამონაბოლქვის ნორმისა და ხილული გამონაბოლქვის მქონე სატრანსპორტო საშუალების გამონაბოლქვის გზაზე შემოწმების წესით ან სხვა ნორმატიული აქტით, რამდენადაც ვიცი არ რეგულირდება.

აქვე, აღვნიშნავ, რომ ინტერნეტში მრავლად იძებნება გამონაბოლქვის და ავტოსატრანსპორტო საშუალებებთან დაკავშირებული მავნე ზეგავლენების შესახებ ჰაერზე და შეგიძლიათ საჭიროებისამებრ უახლოესი მონაცემები დასკვნაში ასახოთ.
Euro 7: Council adopts new rules on emission limits for cars, vans and trucks

გთხოვთ, უზრუნველყოთ განცხადებაში მოყვანილი ზემოხსენებული ნორმატიული აქტების საქართველოს კონსტიტუციის მეორე თავის 29-ე მუხლთან შესაბამისობის დადგენა. ამასთან, მიზანშეწონილია, რომ დასკვნა გაჯერებული იყოს ევროპულ სასამართლოთა პრეცენდენტული საქმეთა გადაწყვეტილებებით და შესაძლებლობიდან გამომდინარე საქართველოს მოსამართლეთა განჩინებებით.

აქვე, თუ გამომრჩა რომელიმე ნორმატიულ აქტში ზემოხსენებულის მარეგულირებელი ნორმა, მაშინ გთხოვთ, შეახსენოთ და მიუთითოთ უფლებამოსილ ორგანოს აღნიშნულის უზრუნველყოფის მნიშვნელობა.

ნებისმიერ პირს აქვს უფლება ჩემი ზემოხსენებული ფორმის განცხადებით ან უფრო განვრცობილი ფორმით (მასალათა ხელმისაწვდომობის კუთხით ამჟამად გამოწვევები გამაჩნია) მიმართოს საქართველოს სახალხო დამცველს ან საკონსტიტუციო სასამართლოს (მათ შორის სახალხო დამცველუს დასკვნის გამოყენებით) მათვის მინიჭებული უფლებამოსილების განხორციელების მიზნით.
=====
გთხოვთ, საპასუხო ინფორმაცია მომაწოდოთ იმავე ფორმითაც (ელ. ფოსტასთან
ერთად), რა ფორმითაც მოცემული განცხადება ჩემგან იქნა წარმოდგენილი, მიზანშეწონილია
pdf ფორმატში, მოთხოვნილი ინფორმაციის ძირითად ტექსტში ასახვის გზით.
=====
შესაძლო საფრთხეების შემცირების/ არიდების მიზნით, გთხოვთ, უზრუნველყოთ:
æ მიღებული ან ვებ გვერდის მეშვეობით გაცნობილი შეტყობინების/ წარმოდგენილი
დოკუმენტის/ თანხმლები წერილების/ წინა, ამ თუ შემდგომი განცხადების (ასეთის
არსებობისას) ვირუსზე და სხვა შესაბამის ხარვეზის აღმომჩენ პროგრამებზე შემოწმება.
æ მიღებული შეტყობინების/ განაცხადის ჯერ ამობეჭვდა/ განცხადების სკანირების
(საჭიროებისამებრ ცალკე კომპიუტერის გამოყოფა) პროცესის უზრუნველყოფა და
შემდგომში კი საქმისწარმოების მიზნით მისი რეგისტრაცია (სასურველია ამჯერადაც
ზემოხსენებულ ხარვეზბზე შემოწმება);
æ .განაცხადზე სარეგისტრაციო მონაცემების (შტამპის) დატანის შემდგომ (თუ ეს გათვალისწინებულია საქმისწარმოების წესით), დოკუმენტის სკანირებული ვერსიის მოწოდება;
æ ელ. ფოსტის საპასუხო შეტყობინების კორესპონდენციის რეკვიზიტებით დასათაურება ან/და მათი ელ ფოსტის გზავნილში ტექსტური სახით აღნიშვნა;
æ განცხადების დამუშავება იმ კომპიუტერულ მოწყობილობაში, რომელსაც არ აქვს კავშირი სპეციფიურ მონაცემთა ბაზებთან, აუდიო-ვიდეო და ფოტო ფაილებთან;
æ საქმისქ წარმოების პროგრამაში არსებული ჩანაწერის პერიოდული შემოწმებაც (საჭიროებისამებრ ჩემი განცხადებების დასამუშავებლად ცალკე კომპიუტერული მოწყობილობის გამოყოფა).
æ ცნობისათვის: პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ საქართველოს კანონის
თანახმად, მონაცემების უსაფრთხოების დაცვის მიზნით მონაცემთა დამუშავებისას
მიღებული უნდა იქნეს ისეთი ტექნიკური და ორგანიზაციული ზომები, რომლებიც
სათანადოდ უზრუნველყოფს მონაცემთა დაცვას, მათ შორის, უნებართვო ან უკანონო
დამუშავებისგან, შემთხვევითი დაკარგვისგან, განადგურებისგან ან/და დაზიანებისგან.
===========
არსებული ინფორმაცია და მონაცემები. სახელმწიფო საიდუმლოებას არ შეიძლება მიეკუთვნოს შემდეგი ინფორმაცია:
ა) სტიქიური უბედურების, კატასტროფისა და სხვა განსაკუთრებული მოვლენის შესახებ, რომლებიც მოხდა ან შეიძლება მოხდეს და ემუქრება მოსახლეობის უსაფრთხოებას;
ბ) გარემოს მდგომარეობის თაობაზე, მოსახლეობის ჯანმრთელობის მდგომარეობის, მისი ცხოვრების დონის (მათ შორის, სამედიცინო მომსახურებისა და სოციალური უზრუნველყოფის) შესახებ, აგრეთვე სოციალურ-დემოგრაფიული მაჩვენებლების, მოსახლეობის განათლებისა და კულტურის თაობაზე;
გ) კორუფციის, თანამდებობის პირთა უკანონო ქმედებებისა და კრიმინოგენული სიტუაციის შესახებ;
დ) პრივილეგიის, კომპენსაციის, ფულადი ჯილდოსა და შეღავათის შესახებ, რომლებსაც სახელმწიფო ანიჭებს მოქალაქეს, თანამდებობის პირს, საწარმოს, დაწესებულებასა და ორგანიზაციას;
ე) სახელმწიფო სავალუტო ფონდისა და ოქროს საერთო მარაგის შესახებ;
ვ) სახელმწიფო-პოლიტიკური თანამდებობის პირთა ჯანმრთელობის მდგომარეობის შესახებ.
==========
სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლების შესახებ საქართველოს კანონის თანახმად, პირი პასუხს აგებს მხოლოდ იმ საიდუმლოების გამხელისათვის, რომლის დაცვაც მას
ევალება სამსახურებრივად ან სამოქალაქო გარიგებით და რომლის გამხელა აშკარა,
პირდაპირ და არსებით საფრთხეს უქმნის კანონით დაცულ სიკეთეებს. პირი
თავისუფლდება პასუხისმგებლობისაგან, თუ საიდუმლოების გამხელა მიზნად ისახავდა საზოგადოების კანონიერი ინტერესების დაცვას და დაცული სიკეთე აღემატება
მიყენებულ ზიანს.
==========
ცნობისათვის: საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს 29/12/2011 158 ბრძანებით
საკანონმდებლო მაცნესთვის რედაქციული სახის შეცდომის გასწორების შესაძლებლობა. შესაბამისად, მიზანშეწონილია საქმის შესწავლისას უფლებამოსილი
ადმინისტრაციული ორგანოდან სამართლებრივი აქტების შესახებ გამოთხოვილი
ინფორმაციით/ დოკუმენტაციით ხელმძღვანელობა.
==========
გთხოვთ, საპასუხო წერილში დაშტრიხოთ ან არ მიუთითოთ ჩემი მისამართი, პირადი
ნომერი, საპასუხო წერილში მიუთითეთ რეგისტრირებული განცხადების რეკვიზიტები,
პასუხი მომაწოდეთ პდფ ფორმატში, ამასთან, მოთხოვნილი ინფორმაცია უმჯობესია მომაწოდეთ წერილის ძირითადი ტექსტის ნაწილის სახით, ვიდრე დანართის ფორმით.
==========
ეს და მათ შორის ამ პორტალის მეშვეობით ან სხვა ფორმით წარმოდგენილი ჩემი
წინა განცხადებები, მათ შორის 2025 წლის აგვისტოს მეორე ნახევრიდან მოყოლებული
პროგრამულად უფლებამოსილ ადმინისტრაციულ ორგანოში გაგზავნილი განცხადებები
მიწოდებულია ყოველგვარი დანართი დოკუმენტის/ ფაილის/ კორესპონდენციის ასლის
გარეშე.
==========
განხორციელებულია, როგორც ჟურნალისტური საქმიანობის განმახორციელებელი პირისაგან.
==========
პატივისცემით,

ნიკოლოზ ნიკოლაძე