საჯარო ინფორმაცია - ინტერნეტის ხელმისაწვდომობაზე, კონსტიტუციის მეორე თავთან დაკავშირებით
საქართველოს სახალხო დამცველს
მოქალაქე ნიკოლოზ ნიკოლაძის
რეგისტრაციის ადგილი
თბილისი მისამართის
გარეშე. პირადი ნომერი
და ტელეფონის ნომერი
მითითებულია ხელმოწერასთან
ერთად (მიზანშეწონილია
განცხადების ჯერ ამობეჭვდა,
ფაილის ჩამოტვირთვის გარეშე, მერე მისი დასკანირება და შემდგომ განაცხადის სკანირებული ფაილით რეგისტრაციის პროცესის უზრუნველყოფა).
განცხადება
მოცემული განცხადება განპირობებულია იმ საკითხის მოწესრიგების სურვილით, რომელიც მე და სხვა მთავრობის და ოპოზიციის ოპონენირების პირობებში, მე და ჩემსავით სამართლიანობისთვის მებრძოლ პირს, არ მოუჭრან ინფორმაციის მიღების, დამუშავების, შეგროვების და გაცემის, გამოხატვის და სხვა კონსტიტუციით გათვალისწინებული შეზღუდვა.
ვფიქრობ, რომ საქართველოს კონსტიტუცია (2017-2018 წლების ცვლილებები) არ იძლევა იმდაგვარ ჩანაწერს, როდესაც სახელმწიფო პასუხისმგებლობას იღებს საქართველოს ფიზიკური პირის/ მოქალაქის პირად და საზოგადო სივრცის დაცულობაზე, ინფორმაციის შეუფერხებელ წვდომასა და მიმოწერის დაცვაზე. ეს გარდა საკანონმდებლო ჩანაწერებისა, გამოიხატება იმ უმოქმედობაშიც - რომელიც კიბერუსაფრთხოების კუთხით საზოგადოებრივი ცნობიერების ამაღლებას უკავშირდება.
=> მიუხედავად იმისა, რომ კიბერ ეპოქაში გადავდივართ, მაუწყებლობის შესახებ საქართველოს კანონი, რამდენადაც მახსოვს გადაცემათა პრიორიტეტულ მიმართულებად არ განსაზღვრავს ტექნოლოგიურ სიახლეებს და კიბერუსაფრთხოებას, სავარაუდოდ არც პრაქტიკაში ხორციელდება ამდაგვარი ამბების გაშუქება;
=> ჩემის შეფასებით, სახელმწიფო საიდუმლოების შესახებ საქართველოს
კანონი და მისი მე-6 მუხლი არაფერს
ამბობს იმ ინფრასტრუქტურის ინფორმაციული დაცულობის მნიშვნელობაზე, რომელსაც იყენებს საქართველოს ფიზიკური პირები;
=> მაშინ, როდესაც სავარაუდოდ ადმინისტრაციულ ორგანოების ადმინისტრაციულ შენობებში დიდი ალბათობით wifi ინტერნეტი სამსახურებრივი მოვალეობის შესასრულებლად არ გამოიყენება, დაუცველი ინტერნეტ კავშირიდან გამომდინარე, თვითმართველი ერთეული (არ ვიცი თბილისის მერიის გარდა კიდევ სად ხდება ამდაგვარი სერვისის მოსახლეობისთვის ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა), არამხოლოდ ტურისტულ სივრცეებში, არამედ ზოგ შემთხვევაში ღია საზოგადო სივრცეში სთავაზობს უფასო ინტერნეტს (პირობითად ვამბობ, ჯვრის მონასტერთან, გელათის მონასტერთან, სვეტიცხოვლის მონასტერთან და სხვა კულტურულ ძეგლებთან თუ არაა ღია ხელმისაწვდომი ინტენეტი, მაინცდამაინც ჭავჭავაძის გამზირზე ხდება ტურისტული მიზნებისათვის ის აქტუალური?), რაც ცოტა არ იყოს ალოგიკურია;
=> რამდენადაც ვიცი, არ არსებობს რეგულაცია, რომლის შესაბამისადაც ინტერნეტ პროვაიდერები ვალდებულნი იქნებიან აბონენტებს შესთავაზოს სრულად საკაბელო ინტერნეტი. იქნებ, სულაც არ უნდა აბონენტს, რომ მისი ვაიფაი სიხშირე თუ დაფარვის არეალი სცდებოდეს მის პირად სივრცეს;
=> უფრო მეტიც, კომპანია მაგთიმ, 07/09/2025-ს ისე გაზარდა ინტერნეტის პაკეტი 50-დან 70 mbps-მდე (შესაძლოა ბევრმა არც იცის ამ სიახლის შესახებ), რომ იგი აღმოჩნდა აბონენტთათვის მინიმალური ღირებულების პაკეტი, არ არსებობს იმდაგვარი შეთავაზება, რომელიც მომსახურებას ინდივიდუალურ და მოკრძალებულ მოთხოვნას დააკმაყოფილებს (შეიძლება ვინმეს სულაც არ სჭირდება სწრაფი ინტერნეტი მისი საქმიანობისათვის, ისმის კითხვ ზედმეტი, რატომ უნდა იხადოს თუ შესაძლებელია უფრო სუსტი ინტერნეტის მიწოდება და დანახარჯიც უფრო ნაკლები იქნება), ამას გარდა, მათ მიერ არ ხდება უსაფრთხოების კოდის და მომხმარებლის პარამეტრების შესახებ მონაცემების მიწოდება დალუქული კონვერტის სახით, რაც ასევე მინიმუმ პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ საქართველოს კანონმდებლობის დარღვევა უნდა იყოს.
მე არ ვიცი სათანადოდ/ სრულად საქართველოს კანონმდებლობა რას განსაზღვრავს, თუმცა, ის ფაქტი, რომ პროდუქციაში მომსახურებაც უნდა იყოს ნაგულისხმები და მომხმარებლის უფლებას უნდა წარმოადგენდეს მომსახურების ხარისხის შესახებ ინფორმაციის და ხარისხის სტანდარტთან შესაბამისი ხარისხის მოთხოვნა, მომსახურების უსაფრთხოება, უხარისხობის გამო მიყენებული ზარალის ანაზღაურება, ეს ცხადია თუმცა, ასეთ შემთხვევაშიც, საკითხი შესაძლოა სასამართლოს გზით წყდებოდეს და აღმასრულებელი ხელისუფლება არ იღებდეს პასუხისმგებლობას ან მიწოდებული ინტერნეტის ხარისხზე ან ინტერნეტისა და მიმოწერის უსაფრთხოებაზე. აქ დავსვამ კითხვას, თუ ადმინისტრაციული ორგანო ხარჯავს თანხებს მის სისტემაში ინფორმაციული უსაფრთხოების კუთხით (მათ შორის სხვადასხვა პროგრამის შეძენის კუთხით), რატომ თვლის იგი მოქალაქეთა პირად სივრცეს, მის მიმოწერას და ინტერნეტ სივრცეში ხელმისაწვდომ პერსონალურ მონაცემების დაცვას ნაკლებად მნიშვნელოვანს. რატომ არ ატარებს იგივე ტიპის ზომებს მაგალითად ელექტრონული კომუნიკაციის და ინფორმაციის ისეთი სისტემის გამოყენება, რა დროსაც გამოყენებული იქნება შესაბამის პროგრამული და ტექნიკური დაცვის მინიმალური სტანდარტები. ვფიქრობ, რომ საჭიროა ინტენსიური საინფორმაციო კამპანია, რომლის შესაბამისად მოქალაქეებს კიბერჰიგიენის და მრავალფაქტორიანი აუთენტიფიკაციის ჩართვაზე თუ გამოყენებაზე იქნება აქცენტირება, ამას გარდა, იქნება სწავლება ფიშინგის თაღლითობის ამოსაცნობად. ინტერნეტ პროვაიდერებს კი უნდა ევალებოდეთ უფლებამოსილ ორგანოებთან თანამშრომლობა საფრთხეების დროული იდენტიფიცირების და მათი შემდგომი აღმოფხვრის მიზნით.
=> ჩემის შეფასებით, პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ საქართველოს კანონის მე-4 მუხლით გათვალისწინებული ნორმა, რომლის თანახმადაც მონაცემთა უსაფრთხობის დამუშავებისას მიღებული უნდა იქნეს ისეთი ტექნიკური და ორგანიზაციული ზომები, რომლებიც სათანადოდ უზრუნველყოფს მონაცემთა დაცვას, მათ შორის, უნებართვო ან უკანონო დამუშავებისაგან, შემთხვევითი დაკარგვისაგან, განადგურებისაგან ან/და დაზიანებისაგან, სწორედ, რომ შეესაბამება ინტერნეტ პროვაიდერების პასუხისმგებლობას, რამეთუ ისინი ახორციელებენ პირად სივრცეში შემუშავებული პერსონალური მონაცემების ერთი წერტილიდან მეორე წერტილზე გადაცემას.
=> მე ნამდვილად არ ვიცი ინტერნეტ/ კიბერ უსაფრთხოებისათვის საზოგადო და პირადი სივრცისთვის) სახელმწიფო რამდენს ხარჯავს (ერთადერთი თანხის მოცულობა, რომელიც ამ მხრივ მსმენია გაერთიანებული სამეფოს ყოფილი პრემიერ მინისტრის ბორის ჯონსონის საქართველოს ყოფილი პრემიერ მინისტრის ირაკლი ღარიბაშვილისადმი დაპირება 5 მილიონი ფუნტის გამოყოფა/ ჩუქებაზე. ასევე, თანამდებობაზე დანიშვნისას მალევე ირაკლი კობახიძის მიერ გამოყოფილი 5 მილიონი ლარი ქუთაისის პარლამენტის ძველი შენობის სივრცეში ინტერნეტ ჰაბივით მოწყობის თაობაზე. მათი აღსრულების ნაწილი უცნობია. იქნებ სულაც ქოლ ცენტრი გაიხსნა იქ).
=> რამდენადაც გავიგე ხელისუფლება აღარ აფინანსებს აიტი სპეციალისტობის მსურველ იმ სტუდენტებს, რომლებიც კერძო უნივერსიტეტებში ჩაირიცხნენ, სამაგიეროდ ქმნის ხელსაყრელ სამართლებრივ პროცედურას, რათა უცხო ქვეყნის მოქალაქე აიტი სპეციალისტებმა საქართველოდან იმუშაონ და თავისთავად იცხოვრონ;
=> ამ განცხადების განხილვისას, გასათვალისწინებელია ის გარემოებაც, რომ სახელმწიფოები უკვე ღიად აფიქსირებენ კიბერთავდასხმების გამოყენებას - არსებული ომის თუ კონფლიქტის არსებობის შემთხვევაში, Pro-Ukrainian hackers claim massive cyberattack on Russia's Aeroflot - By Dmitry Antonov, Filipp Lebedev and Gleb Stolyarov - July 28, 2025 7:28 PM GMT+4 Updated July 28, 2025, მე არ ვიცი რა ხდებოდა რუსეთის ფედერაციაში გასული წლის ზაფხულში, თუმცა, შესაძლოა ეს იმის მანიშნებელი იყოს, რომ უკრაინელებს აქვთ იმის უნარი, რომ ერთ ერთ კიბერგანვითარებულ სახელმწიფოსაც შეუძლია ნებისმიერი მიმართულებით შეუტიოს.
https://www.reuters.com/en/pro-ukrainian...
აქვე, წარმოგიდგენთ რამდენიმე მაგალითს იმ რისკის შემცველი უცხო ქვეყნების საკადრო გადაწყვეტილებებისა, რომელიც კიბერშეტევების განხორციელების რისკებსაც შეიცავს. უკრაინის დაზვერვის სამსახურის უფროსის მოადგილე გ. ლორთქიფანიძე ყოფილი ხელისუფლების წარმომადგენელია. დიდი ბრიტანეთის დაზვერვის სამსახურის უფროსი ვინმე მეტრეველი სავარაუდოდ წინა ხელისუფლების წარმომადგენელთა თანამდებობაზე ხელწაკრულია. ასევე, გასათვალისწინებელია საქართველოს ყოფილი ელჩის ლ. ჟვანიას ისრაელის სამოქალაქო სექტორში იმდაგვარ საქმიანობაში ჩართულობა, რომ ისრაელის უსაფრთხოების სამსახურთან ახლო კავშირში უნდა იმყოფებოდეს. საქართველოს ხელისუფლება ზემოხსენებული პირების მიმართ სისხლის სამართლის საქმეს არ აღძრავს, როგორც ეს სისხლის სამართლის კოდექსითაა გათვლისწინებული.
აქვე, გარკვეული პერიოდის, თვეების უკან, თუ არ ვცდები მე საქართველოს სახალხო დამცველის აპარატს ასევე მივწერე დაცული ელ ფოსტის რიგითი საქართველოს ფიზიკური პირებისათვის საქართველოს სახელმწიფოს შექმნის აუცილებლობის შესახებ. ისმის კითხვა - თუ ხელისუფლება საკუთარი ადმინისტრაციული ორგანოებისთვის ქმნის სამსახურებრივ ელ ფოსტას, რატომ ტოვებს პირობითად გუგლის სხვა ელ ფოსტების ამარა რიგით ფიზიკურ პირებს. აქ გუგლის ან სხვა ელ ფოსტის უხარსხობაზე არავინ დაობს, საუბარია უპირველეს ყოვლისა უთანასწორო მოპყრობაზეც. გამოწვევა კი მდგომარეობს იმაში, რომ სახელმწიფოს მიერ შეიქმნას უსაფრთხო ელ ფოსტა, რომელიც მოსახლეობას მიაწვდის უსაფრთხო სერვისს და ასევე დაცული იქნება პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ კანონმდებლობა. მე არ ვიცი სახელმწიფო ორგანოების ელ ფოსტის ჩანაწერები შეიცავენ თუ არა ჩანართს ჩანაწერის კორექტირების ან დანართის კუთხით განხორციელებული ცვლილების (ატვირთვა, წაშლა, ჩანაცვლება და ა.შ) ისტორიის შესახებ, თუმცა, ამდაგვარ ინფორმაციას უცხოური ელ. ფოსტის სისტემები მომხმარებელს არ აწვდიან მოცემულ მონაცემებს. აქვე, თუ სახელმწიფოს არ ექნება საკმარისი ფინანსური რესურსი სრულყოფილებისთვის, მას შეუძლია გააკეთოს საბაზისო სტანდარტული პაკეტი, ხოლო ფასიანი სერვისის ყიდვის შემთხვევაში კი - მას მიეწოდება სრულყოფილად უსაფრთხო მომსახურება. შესაბამისად, ფიზიკურ პირს ეცოდინება - რომ განსაკუთრებული კატეგორიის პერსონალური ანდა ბიოლოგიური მონაცემების შემცველი დოკუმენტები არ გააგზავნოს უფასო ელ ფოსტის მომსახურებით.
ინფორმაციული უსაფრთხოება
მე დაზუსტებით არ ვიცი, თუმცა, შესაძლოა არსებობდეს ევროპის მინისტრთა კომიტეტის 2014 წლის რეკომენდაცია, რომლის თანახმადაც
1. ევროპის საბჭოს წევრი სახელმწიფოები ვალდებული არიან უზრუნველყონ მათ
იურისდიქციაში მყოფი ყველა პირის ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციით გარანტირებული ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვა (ETS No. 5, კონვენცია). მოცემული ვალდებულება ასევე ინტერნეტ მომხმარებლებზეც ვრცელდება. ინტერნეტ მომხმარებლებზე ასევე ვრცელდება ევროპის საბჭოს სხვა კონვენციებითა და ინსტრუმენტებით გათვალისწინებული მოთხოვნები, რომლებიც გამოხატვის თავისუფლებას, ინფორმაციაზე წვდომას, შეკრების თავისუფლებას, კიბერდანაშაულისაგან დაცვას, პირადი ცხოვრების უფლებას და პერსონალური მონაცემების დაცვას შეეხება.
2. სახელმწიფოების ვალდებულება პატივი სცენ და ხელი შეუწყონ ადამიანის
უფლებათა დაცვას, ასევე გულისხმობს კერძო კომპანიების საქმიანობაზე ზედამხედველობის განხორციელებას. ადამიანის უფლებებს, რომლებიც უნივერსალური და განუყოფელია, და მათთან დაკავშირებულ სტანდარტებს, უპირატესი ძალა გააჩნიათ ნებისმიერი კერძო სექტორის კომპანიის მიერ ინტერნეტ მომხმარებელთა
მიმართ დაწესებულ ზოგად პირობებსა და მოთხოვნებზე.
3. ინტერნეტს საჯარო მომსახურების ღირებულება გააჩნია. ადამიანები, თემები,
საჯარო დაწესებულებები და კერძო კომპანიები საკუთარი საქმიანობის განხორციელებისას ინტერნეტზე არიან დამოკიდებულები და ლეგიტიმური მოლოდინი გააჩნიათ, რომ ეს სერვისი ფიზიკურად მისაწვდომი, ფინანსურად ხელმისავწდომი, უწყვეტი, სანდო და დაცული იქნება ყოველგვარი დისკრიმინაციისაგან. გარდა
ამისა, უზრუნველყოფილი უნდა იყოს, რომ არავინ არ დაექვემდებაროს არამართლზომიერ, ზედმეტ და არათანაზომიერ ჩარევას ინტერნეტის გამოყენებით ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა რეალიზაციის პროცესში. ინტერნეტ მომხმარებლებმა დახმარება უნდა მიიღონ, რათა სათანადოდ გაიგონ და ეფექტურად ისარგებლონ ონლაინ სივრცეში ადამიანის უფლებებით
იმ შემთხვევებში, როდესაც მათ უფლებებსა და თავისუფლებებში ჩარევა, ან მათი შეზღუდვა ხდება. ასეთი მხარდაჭერა ასევე გულისხმობს ინფორმაციის მიწოდებას სამართლებრივი დაცვის ეფექტური საშუალებების თაობაზე. იმის გათვალისწინებით, რომ ინტერნეტი საჯარო სექტორის საქმიანობის თაობაზე გამჭვირვალობისა და ანგარიშგების უზრუნველყოფის ქმედითი ინსტრუმენტია, ხელი უნდა შეეწყოს ინტერნეტ მომხმარებელთა მიერ ინტერნეტის გამოყენებას დემოკრატიულ ცხოვრებაში მონაწილეობის მიღების მიზნით.
5. იმის უზრუნველსაყოფად, რომ ადამიანის უფლებები და ძირითადი თავისუფლებები
თანაბრად ვრცელდება როგორც „ოფლაინ“, ასევე „ონლაინ“ წვდომაზე, მინისტრთა
კომიტეტი ევროპის საბჭოს წესდების მე-15 მუხლის „ბ“ პუნქტის პირობათა გათვალისწინებით წევრ სახელმწიფოებს შემდეგ რეკომენდაციებს აძლევს:
5.1. დანართის მოთხოვნების შესაბამისად, აქტიურად შეუწყონ ხელი ინტერნეტ მომხმარებლების ადამიანის უფლებების თაობაზე სახელმძღვანელოს მოთხოვნების
გაცნობას მოქალაქეებისთვის, საჯარო ხელისუფლებისა და კერძო სექტორის
წარმომადგენლებისათვის, და შესაბამისი ზომები გაატარონ სახელმძღვანელოს
მოთხოვნების შესრულების ხელშესაწყობად, რათა ინტერნეტ მომხმარებლებს საშუალება ჰქონდეთ ონლაინ სივრცეში სრულად მოახდინონ თავისი უფლებებითა და ძირითადი თავისუფლებებით სარგებლობა.
5.2. რეგულარულად შეისწავლონ, შეაფასონ და საჭიროების შემთხვევაში აღმოფხვრან ინტერნეტით სარგებლობის კონტექსტში უფლებებსა და თავისუფლებებთან
დაკავშირებული შეზღუდვები, განსაკუთრებით იმ შემთხვევებში, როდესაც ასეთი შეზღუდვები წინააღმდეგობაში მოდის კონვენციის მოთხოვნებთან ადამიანის
უფლებათა ევროპული სასამართლოს შესაბამისი პრეცედენტული სამართლის
მოთხოვნების გათვალისწინებით. ნებისმიერი შეზღუდვა კანონით უნდა იყოს დადგენილი, აუცილებელი უნდა იყოს დემოკრატიულ საზოგადოებაში, და თანაზომიერი დასახული ლეგიტიმური მიზნისა.
5.3. უზრუნველყონ, რომ ინტერნეტ მომხმარებლებს თავისი უფლებებისა და
თავისუფლებების შეზღუდვის, ან დარღვევის შემთხვევაში სამართლებრივი დაცვის ეფექტური საშუალებებისადმი წვდომა გააჩნიათ. ამისათვის საჭიროა შესაბამის ინსტიტუტებს, ორგანიზაციებსა და საზოგადოებას შორის თანამშრომლობისა და კოორდინაციის ხელშეწყობა. გარდა ამისა, საჭიროა კერძო სექტორისა და სამოქალაქო საზოგადოების ჩართულობისა და მათთან თანამშრომლობის უზრუნველყოფა. ეროვნული კონტექსტის გათვალისწინებით, ეს შეიძლება ასევე გულისხმობდეს უფლებების აღდგენაზე მიმართული ისეთი მექანიზმების არსებობას,
როგორიცაა მონაცემთა დაცვის სააგენტოების ხელთ არსებული მექანიზმები, ადამიანის უფლებადამცველი ეროვნული ინსტიტუტები (მაგ. ომბუდსმენის ინსტიტუტი),
სასამართლო, ცხელი ხაზი და სხვა.
სრული ტექსტი (ასეთის არსებობის შემთხვევაში) მოიძებნება ინტერნეტშიც.
ინფორმაციული უსაფრთხოების შესახებ საქართველოს კანონის პირველი მუხლის თანახმად, მოცემული კანონის მიზანია, ხელი შეუწყოს ინფორმაციული უსაფრთხოების დაცვის ქმედით და ეფექტიან განხორციელებას, დააწესოს საჯარო და კერძო სექტორების უფლება-მოვალეობები ინფორმაციული უსაფრთხოების დაცვის სფეროში, აგრეთვე განსაზღვროს ინფორმაციული უსაფრთხოების პოლიტიკის განხორციელების სახელმწიფო კონტროლის მექანიზმები.კანონის მიზანია, ხელი შეუწყოს ინფორმაციული უსაფრთხოების დაცვის ქმედით და ეფექტიან განხორციელებას, დააწესოს საჯარო და კერძო სექტორების უფლება-მოვალეობები ინფორმაციული უსაფრთხოების დაცვის სფეროში, აგრეთვე განსაზღვროს ინფორმაციული უსაფრთხოების პოლიტიკის განხორციელების სახელმწიფო კონტროლის მექანიზმები. მოცემულ სფეროში რადგან ფაქტობრივად ვერ ვერკვევი, თუმცა, პრეამბულაშივე ჩანს, რომ იგი არ ეხება ფიზიკურ პირებს. თუმცა, გასაკვირვია თუ რატომ იღებს პასუხისმგებლობას კერძო პირებზე (სავარაუდოდ აქ იურიდიული პირებია ნაგულისხმები) და რატომ არა ფიზიკურ პირებთან მიმართებით. ეს უთანასწორო მდგომარეობას წარმოშობს. თუმცა, აქ ლოგიკურად შეიძლება იყოს ნაგულისხმები ინტერნეტ პროვაიდერები, რომელთა მეშვეობითაც ხორციელდება ფიზიკურ პირთა ინტერნეტზე ხელმისაწვდომობა და ელექტრონული მიმოწერის წარმოება. მაშინ თუ ეს ასეა, რა შუაშია სამოქალაქო დავით რაიმეს გარკვევას თუ სახელმწიფო იღებს პასუხისმგებლობას, მფარველობას უწევს ფიზიკურ პირთა ინტერნეტზე წვდომასა და მიმოწერას და ატარებს შესაბამის ქმედებებს. რატომ უნდა აღიქმებოდეს კონსტიტუციის მე-17 მუხლის 2-5 პუნქტები ისე, რომ ინტერნეტზე წვდომა და ინფორმაციის მიღების და გავრცელების დაუშვებლობა არის სამუდამო გადაწყვეტილება და არა დროებითი პრევენციული ღონისძიება. რეპრესიების მოყვარული ხელისუფლებისათვის, ეს კარგი შესაძლებლობაა რომ ადამიანმა იაზროვნოს, გამოხატოს, განავითაროს თავი პროფესიული თუ სხვა ნიშნით, მათ შორის ჟურნალისტური საქმიანობის კუთხით, დაიცვას თავი, ჩაებას პოლიტიკურ ცხოვრებაში, მიიღოს მონაწილეობა არჩევნებში, დაიკავოს პოლიტიკური თანამდებობა. ამ პროცესში კი ინტერნეტს, ინფორმაციის მოპოვება გაცემას უმთავრესი მნიშვნელობა ენიჭება, ისევე, როგორც კონსტიტუციის მე-15 მუხლის მე-2 პუნქტი, რომლის თანახმად ადამიანის პირადი სივრცე და კომუნიკაცია ხელშეუხებელია. არავის აქვს უფლება შევიდეს საცხოვრებელ ან სხვა მფლობელობაში მფლობელი პირის ნების საწინააღმდეგოდ, აგრეთვე ჩაატაროს ჩხრეკა. ამ უფლებათა შეზღუდვა დასაშვებია მხოლოდ კანონის შესაბამისად, დემოკრატიულ საზოგადოებაში აუცილებელი სახელმწიფო ან საზოგადოებრივი უსაფრთხოების უზრუნველყოფის ან სხვათა უფლებების დაცვის მიზნით, სასამართლოს გადაწყვეტილებით ან მის გარეშეც, კანონით გათვალისწინებული გადაუდებელი აუცილებლობისას. გადაუდებელი აუცილებლობისას უფლების შეზღუდვის შესახებ არაუგვიანეს 24 საათისა უნდა ეცნობოს სასამართლოს, რომელიც შეზღუდვის კანონიერებას ადასტურებს მიმართვიდან არაუგვიანეს 24 საათისა. აქ შესაძლოა შესვლაში ფიზიკურ შესვლა იყოს ნაგულისხმები და არა ინტერნეტ და ელექტრონული მიმოწერაში და კომპიუტერულ სისტემაში შეღწევა.
2. ყოველ ადამიანს აქვს უფლება თავისუფლად მიიღოს და გაავრცელოს ინფორმაცია. 3. მასობრივი ინფორმაციის საშუალებები თავისუფალია. ცენზურა დაუშვებელია. სახელმწიფოს ან ცალკეულ პირებს არა აქვთ მასობრივი ინფორმაციის ან მისი გავრცელების საშუალებათა მონოპოლიზაციის უფლება. 4. ყველას აქვს ინტერნეტზე წვდომისა და ინტერნეტით თავისუფლად სარგებლობის უფლება. 5. ამ უფლებათა შეზღუდვა დასაშვებია მხოლოდ კანონის შესაბამისად, დემოკრატიულ საზოგადოებაში აუცილებელი სახელმწიფო ან საზოგადოებრივი უსაფრთხოების ან ტერიტორიული მთლიანობის უზრუნველსაყოფად, სხვათა უფლებების დასაცავად, კონფიდენციალურად აღიარებული ინფორმაციის გამჟღავნების თავიდან ასაცილებლად ან სასამართლოს დამოუკიდებლობისა და მიუკერძოებლობის უზრუნველსაყოფად.
საქართველოს კონსტიტუციის პირველი თავის თანახმად,
=> საქართველო არის სამართლებრივი სახელმწიფო
(თუ არ ვცდები მე-4 მუხლის 1-ლი პუნქტი)
=> სახელმწიფო ცნობს და იცავს ადამიანის საყოველთაოდ აღიარებულ უფლებებსა და თავისუფლებებს, როგორც წარუვალ და უზენაეს ადამიანურ ღირებულებებს. ხელისუფლების განხორციელებისას ხალხი და სახელმწიფო შეზღუდული არიან ამ უფლებებითა და თავისუფლებებით, როგორც უშუალოდ მოქმედი სამართლით. კონსტიტუცია არ უარყოფს ადამიანის საყოველთაოდ აღიარებულ უფლებებსა და თავისუფლებებს, რომლებიც აქ არ არის მოხსენიებული, მაგრამ თავისთავად გამომდინარეობს კონსტიტუციის პრინციპებიდან (თუ არ ვცდები მე-4 მუხლის მე-2 პუნქტი).
აქვე, წარმოგიდგენთ კონსტიტუციის მეორე თავით გათვალისწინებულ ნორმებს და გთხოვთ, უზრუნველყოთ ზემოხსენებული გარემოებების და მოყვანილი სამართლებრივი აქტების (პირველ რიგში ინფორმაციული უსაფრთხოების შესახებ საქართველოს კანონის გათვალისწინებით) შესაბამისობის დადგენა. საქართველოს კონსტიტუციის მეორე თავის მე17 მუხლის 2-5 პუნქტების თანახმად,
=> ყოველ ადამიანს აქვს უფლება თავისუფლად მიიღოს და გაავრცელოს ინფორმაცია.
=> მასობრივი ინფორმაციის საშუალებები თავისუფალია. ცენზურა დაუშვებელია. სახელმწიფოს ან ცალკეულ პირებს არა აქვთ მასობრივი ინფორმაციის ან მისი გავრცელების საშუალებათა მონოპოლიზაციის უფლება.
ყველას აქვს ინტერნეტზე წვდომისა და ინტერნეტით თავისუფლად სარგებლობის უფლება.
=> ამ უფლებათა შეზღუდვა დასაშვებია მხოლოდ კანონის შესაბამისად, დემოკრატიულ საზოგადოებაში აუცილებელი სახელმწიფო ან საზოგადოებრივი უსაფრთხოების ან ტერიტორიული მთლიანობის უზრუნველსაყოფად, სხვათა უფლებების დასაცავად, კონფიდენციალურად აღიარებული ინფორმაციის გამჟღავნების თავიდან ასაცილებლად ან სასამართლოს დამოუკიდებლობისა და მიუკერძოებლობის უზრუნველსაყოფად.
=> საქართველოს მოქალაქეებს უფლება აქვთ ორგანული კანონის შესაბამისად შექმნან პოლიტიკური პარტია და მონაწილეობა მიიღონ მის საქმიანობაში
(თუ არ ვცდები მე-23 მუხლის 1-ლი პუნქტი)
=> საქართველოს ყოველ მოქალაქეს 18 წლის ასაკიდან აქვს რეფერენდუმში, სახელმწიფო, ავტონომიური რესპუბლიკისა
ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნებში მონაწილეობის უფლება. უზრუნველყოფილია ამომრჩევლის ნების თავისუფალი გამოვლენა (თუ არ ვცდები მე-24 მუხლის 1-ლი პუნქტი)
=> საქართველოს ყოველ მოქალაქეს აქვს უფლება დაიკავოს ნებისმიერი საჯარო თანამდებობა, თუ იგი აკმაყოფილებს კანონმდებლობით დადგენილ მოთხოვნებს. საჯარო სამსახურის პირობები განისაზღვრება კანონით.
ადამიანის პირადი და ოჯახური ცხოვრება ხელშეუხებელია. ამ უფლების შეზღუდვა დასაშვებია მხოლოდ კანონის შესაბამისად, დემოკრატიულ საზოგადოებაში აუცილებელი სახელმწიფო ან საზოგადოებრივი უსაფრთხოების უზრუნველყოფის ან სხვათა უფლებების დაცვის მიზნით (თუ არ ვცდები 25-ე მუხლის 1-ლი პუნქტი)
=> ადამიანის პირადი სივრცე და კომუნიკაცია ხელშეუხებელია. არავის აქვს უფლება შევიდეს საცხოვრებელ ან სხვა მფლობელობაში მფლობელი პირის ნების საწინააღმდეგოდ, აგრეთვე ჩაატაროს ჩხრეკა. ამ უფლებათა შეზღუდვა დასაშვებია მხოლოდ კანონის შესაბამისად, დემოკრატიულ საზოგადოებაში აუცილებელი სახელმწიფო ან საზოგადოებრივი უსაფრთხოების უზრუნველყოფის ან სხვათა უფლებების დაცვის მიზნით, სასამართლოს გადაწყვეტილებით ან მის გარეშეც, კანონით გათვალისწინებული გადაუდებელი აუცილებლობისას. გადაუდებელი აუცილებლობისას უფლების შეზღუდვის შესახებ არაუგვიანეს 24 საათისა უნდა ეცნობოს სასამართლოს, რომელიც შეზღუდვის კანონიერებას ადასტურებს მიმართვიდან არაუგვიანეს 24 საათისა (თუ არ ვცდები მე-15 მუხლი)
=> ყველა ადამიანი სამართლის წინაშე თანასწორია. აკრძალულია დისკრიმინაცია რასის, კანის ფერის, სქესის, წარმოშობის, ეთნიკური კუთვნილების, ენის, რელიგიის, პოლიტიკური ან სხვა შეხედულებების, სოციალური კუთვნილების, ქონებრივი ან წოდებრივი მდგომარეობის, საცხოვრებელი ადგილის ან სხვა ნიშნის მიხედვით (თუ არ ვცდები მე-11 მუხლის 1-ლი პუნქტი);
=> კანონის დარღვევით მოპოვებულ მტკიცებულებას იურიდიული ძალა არა აქვს;
=> ველას აქვს საკუთარი პიროვნების თავისუფალი განვითარების უფლება (თუ არ ვცდები მე-12 მუხლი).
გთხოვთ, საკითხის შეფასებისას მაქსიმალურად მოიყვანოთ საერთაშორისო სამართლის ნორმები და ევროპული სასამართლოს პრეცენდენტული საქმეები.
=====
გთხოვთ, საპასუხო ინფორმაცია მომაწოდოთ იმავე ფორმითაც, რა ფორმითაც მოცემული განცხადება ჩემგან იქნა წარმოდგენილი, ასევე პდფ ფორმატში, მოთხოვნილი ინფორმაციის ძირითად ტექსტში ასახვის ფორმით.
=====
შესაძლო საფრთხეების შემცირების/ არიდების მიზნით, გთხოვთ, უზრუნველყოთ:
æ მიღებული ან ვებ გვერდის მეშვეობით გაცნობილი შეტყობინების/ წარმოდგენილი დოკუმენტის/ თანხმლები წერილების (ასეთის არსებობისას) ვირუსზე და სხვა შესაბამის ხარვეზის აღმომჩენ პროგრამებზე შემოწმება.
æ მიღებული შეტყობინების/ განაცხადის ჯერ ამობეჭვდა/ განცხადების სკანირების (საჭიროებისამებრ ცალკე კომპიუტერის გამოყოფა) პროცესის უზრუნველყოფა და
შემდგომში კი საქმისწარმოების მიზნით მისი რეგისტრაცია (სასურველია ამჯერადაც ზემოხსენებულ ხარვეზბზე შემოწმება);
æ .განაცხადზე სარეგისტრაციო მონაცემების (შტამპის) დატანის შემდგომ (თუ ეს გათვალისწინებულია საქმისწარმოების წესით), დოკუმენტის სკანირებული ვერსიის მოწოდება;
æ ელ. ფოსტის საპასუხო შეტყობინების კორესპონდენციის რეკვიზიტებით დასათაურება ან/და მათი ელ ფოსტის გზავნილში ტექსტური სახით აღნიშვნა;
æ განცხადების დამუშავება იმ კომპიუტერულ მოწყობილობაში, რომელსაც არ აქვს კავშირი სპეციფიფიურ მონაცემთა ბაზებთან, აუდიო-ვიდეო და ფოტო ფაილებთან;
æ საქმისქ წარმოების პროგრამაში არსებული ჩანაწერის პერიოდული შემოწმებაც (საჭიროებისამებრ ჩემი განცხადებებისპ დასალმუშავებლად ცალკე კომპიუტერული მოწყობილობის გამოყოფა).
æ ცნობისათვის: პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ საქართველოს კანონის თანახმად, მონაცემების უსაფრთხოების დაცვის მიზნით მონაცემთა დამუშავებისას მიღებული უნდა იქნეს ისეთი ტექნიკური და ორგანიზაციული ზომები, რომლებიც სათანადოდ უზრუნველყოფს მონაცემთა დაცვას, მათ შორის, უნებართვო ან უკანონო დამუშავებისგან, შემთხვევითი დაკარგვისგან, განადგურებისგან ან/და დაზიანებისგან.
===========
გთხოვთ, ამ პორტალის მეშვეობით ჩემს განცხადებებზე პასუხი მომაწოდოთ როგორც askgov.ge-ზე ასევე ჩემს ელ. ფოსტაზე. გთხოვთ, თუ ეს არაა გათვალისწინებული პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ საქართველოს კანონმდებლობით ან სხვა უპირატესი ძალის მქონე სამართლებრივი აქტით ამ პორტალზე არსებული ჩემი განცხადებები, წარმოდგენილი/ მიღებული ჩემი მომართვები არ წაშალოთ თუ კანონით ამის შესაძლებლობა ჩემი ნებართვის გარეშეც განახორციელოთ იგი.
========
განცხადება წარმოდგენილია როგორც ჟურნალისტური საქმიანობის განმახორციელებელი პირის მიერ. სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლების შესახებ საქართველოს კანონის თანახმად, მედია განმარტებულია, როგორც მასობრივი კომუნიკაციის ბეჭდვითი ან ელექტრონული საშუალება, მათ შორის, ინტერნეტი. საქართველოს კონსტიტუციის თანახმად, ყოველ ადამიანს აქვს უფლება თავისუფლად მიიღოს და გაავრცელოს ინფორმაცია. მასობრივი ინფორმაციის საშუალებები თავისუფალია. ცენზურა დაუშვებელია. სახელმწიფოს ან ცალკეულ პირებს არა აქვთ მასობრივი ინფორმაციის ან მისი გავრცელების საშუალებათა მონოპოლიზაციის უფლება.
========
გთხოვთ, ამ პორტალის მეშვეობით ჩემს განცხადებებზე პასუხი მომაწოდოთ როგორც askgov.ge-ზე ასევე ჩემს ელ. ფოსტაზე. გთხოვთ, თუ ეს არაა გათვალისწინებული პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ საქართველოს კანონმდებლობით ან სხვა უპირატესი ძალის მქონე სამართლებრივი აქტით ამ პორტალზე არსებული ჩემი განცხადებები, წარმოდგენილი/ მიღებული ჩემი მომართვები არ წაშალოთ თუ კანონით ამის შესაძლებლობა ჩემი ნებართვის გარეშეც განახორციელოთ იგი.
========
განცხადება წარმოდგენილია როგორც ჟურნალისტური საქმიანობის განმახორციელებელი პირის მიერ. სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლების შესახებ საქართველოს კანონის თანახმად, მედია განმარტებულია, როგორც მასობრივი კომუნიკაციის ბეჭდვითი ან ელექტრონული საშუალება, მათ შორის, ინტერნეტი. საქართველოს კონსტიტუციის თანახმად, ყოველ ადამიანს აქვს უფლება თავისუფლად მიიღოს და გაავრცელოს ინფორმაცია. მასობრივი ინფორმაციის საშუალებები თავისუფალია. ცენზურა დაუშვებელია. სახელმწიფოს ან ცალკეულ პირებს არა აქვთ მასობრივი ინფორმაციის ან მისი გავრცელების საშუალებათა მონოპოლიზაციის უფლება.
========
საქართველოს კონსტიტუციის თანახმად, ყველას აქვს უფლება კანონით დადგენილი წესით გაეცნოს საჯარო დაწესებულებაში მასზე არსებულ ან სხვა ინფორმაციას ან ოფიციალურ დოკუმენტს, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც იგი შეიცავს კომერციულ ან პროფესიულ საიდუმლოებას ან დემოკრატიულ საზოგადოებაში აუცილებელი სახელმწიფო ან საზოგადოებრივი უსაფრთხოების ან სამართალწარმოების ინტერესების დასაცავად კანონით ან კანონით დადგენილი წესით აღიარებულია სახელმწიფო საიდუმლოებად. საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 42-ე მუხლის თანახმად, ინფორმაციის გასაიდუმლოება დაუშვებლობასთან დაკავშირებით მოცემულია რამდენიმე თემატური სფერო და მის დასკვნით, ბოლო "ნ" პუნქტში კი აღნიშნულია, რომ ყველას ააქვს უფლება ასევე იცოდეს ყველა სხვა ინფორმაცია, რომელიც კანონით გათვალისწინებულ შემთხვევებში და დადგენილი წესით არ არის მიჩნეული სახელმწიფო, კომერციულ ან პროფესიულ საიდუმლოებად ან არ წარმოადგენს პერსონალურ მონაცემებს. სახელმწიფო საიდუმლოების შესახებ საქართველოს კანონის მე-6 და მე-7 მუხლები (თუ რა შეიძლება ან არ შეიძლება მიეკუთვნებოდეს სახელმწიფო საიდუმლოებას).
========
========
საქართველოს კონსტიტუციის თანახმად, ყველას აქვს უფლება კანონით დადგენილი წესით გაეცნოს საჯარო დაწესებულებაში მასზე არსებულ ან სხვა ინფორმაციას ან ოფიციალურ დოკუმენტს, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც იგი შეიცავს კომერციულ ან პროფესიულ საიდუმლოებას ან დემოკრატიულ საზოგადოებაში აუცილებელი სახელმწიფო ან საზოგადოებრივი უსაფრთხოების ან სამართალწარმოების ინტერესების დასაცავად კანონით ან კანონით დადგენილი წესით აღიარებულია სახელმწიფო საიდუმლოებად. საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 42-ე მუხლის თანახმად, ინფორმაციის გასაიდუმლოება დაუშვებლობასთან დაკავშირებით მოცემულია რამდენიმე თემატური სფერო და მის დასკვნით, ბოლო "ნ" პუნქტში კი აღნიშნულია, რომ ყველას ააქვს უფლება ასევე იცოდეს ყველა სხვა ინფორმაცია, რომელიც კანონით გათვალისწინებულ შემთხვევებში და დადგენილი წესით არ არის მიჩნეული სახელმწიფო, კომერციულ ან პროფესიულ საიდუმლოებად ან არ წარმოადგენს პერსონალურ მონაცემებს. სახელმწიფო საიდუმლოების შესახებ საქართველოს კანონის მე-6 და მე-7 მუხლები (თუ რა შეიძლება ან არ შეიძლება მიეკუთვნებოდეს სახელმწიფო საიდუმლოებას).
========
========
საქართველოს კონსტიტუციის თანახმად, აზრისა და მისი გამოხატვის თავისუფლება დაცულია. დაუშვებელია ადამიანის დევნა აზრისა და მისი გამოხატვის გამო. სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლების შესახებ საქართველოს კანონის თანახმად, აზრი განიმარტება, როგორც შეფასებითი მსჯელობა, თვალსაზრისი, კომენტარი, აგრეთვე ნებისმიერი სახით ისეთი შეხედულების გამოხატვა, რომელიც ასახავს რომელიმე პიროვნების, მოვლენის ან საგნის მიმართ დამოკიდებულებას და არ შეიცავს დადასტურებად ან უარყოფად ფაქტს. ხოლო მოწოდება კი განმარტებულია, როგორც განცხადება, რომლის ავტორიც მიზნად ისახავს ან აშკარად უშვებს გარკვეული ქმედების გამოწვევას;
==========
პირი პასუხს აგებს მხოლოდ იმ საიდუმლოების გამხელისათვის, რომლის დაცვაც მას ევალება სამსახურებრივად ან სამოქალაქო გარიგებით და რომლის გამხელა აშკარა, პირდაპირ და არსებით საფრთხეს უქმნის კანონით დაცულ სიკეთეებს. პირი თავისუფლდება პასუხისმგებლობისაგან, თუ საიდუმლოების გამხელა მიზნად ისახავდა საზოგადოების კანონიერი ინტერესების დაცვას და დაცული სიკეთე აღემატება მიყენებულ ზიანს.
==========
ცნობისათვის: საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს 29/12/2011 158 ბრძანებით საკანონმდებლო მაცნესთვის რედაქციული სახის შეცდომის გასწორების შესაძლებლობა. შესაბამისად, მიზანშეწონილია საქმის შესწავლისას უფლებამოსილი ადმინისტრაციული ორგანოდან სამართლებრივი აქტების შესახებ გამოთხოვილი ინფორმაციით/ დოკუმენტაციით ხელმძღვანელობა.
===========
ცნობისათვის: საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს 29/12/2011 158 ბრძანებით საკანონმდებლო მაცნესთვის რედაქციული სახის შეცდომის გასწორების შესაძლებლობა. შესაბამისად, მიზანშეწონილია საქმის შესწავლისას უფლებამოსილი ადმინისტრაციული ორგანოდან სამართლებრივი აქტების შესახებ გამოთხოვილი ინფორმაციით/ დოკუმენტაციით ხელმძღვანელობა.
===========
===========
გთხოვთ, საპასუხო წერილში დაშტრიხოთ ან არ მიუთითოთ ჩემი მისამართი, პირადი ნომერი, საპასუხო წერილში მიუთითეთ რეგისტრირებული განცხადების რეკვიზიტები, პასუხი მომაწოდეთ პდფ ფორმატში, ამასთან, მოთხოვნილი ინფორმაცია უმჯობესია მომაწოდეთ წერილის ძირითადი ტექსტის ნაწილის სახით, ვიდრე დანართის ფორმით.
==========
ეს და მათ შორის ამ პორტალის მეშვეობით ან სხვა ფორმით წარმოდგენილი ჩემი წინა განცხადებები, მათ შორის 2025 წლის აგვისტოს მეორე ნახევრიდან მოყოლებული პროგრამულად უფლებამოსილ ადმინისტრაციულ ორგანოში გაგზავნილი განცხადებები მიწოდებულია ყოველგვარი დანართი დოკუმენტის/ ფაილის/ კორესპონდენციის ასლის გარეშე.
=========
პატივისცემით,
ნიკოლოზ ნიკოლაძე
გაცნობებთ, რომ თქვენი 2026 წლის 20 იანვრის განცხადება დარეგისტრირდა
N673/26
══════════════════════════════════════════════════════════════════════════
ვისგან: ნიკოლოზ ნიკოლაძე <[მოთხოვნის #3868 ელ-ფოსტა]>
გაგზავნილი: ორშაბათი, 19 იანვარი, 2026 21:28
ვის: საქართველოს სახალხო დამცველის აპარატი <[სახალხო დამცველის აპარატი მოთხოვნის ელ-ფოსტა]>
თემა: საჯარო ინფორმაციის მოთხოვნა - საჯარო ინფორმაცია - ინტერნეტის
ხელმისაწვდომობაზე, კონსტიტუციის მეორე თავთან დაკავშირებით
საქართველოს სახალხო დამცველს
მოქალაქე ნიკოლოზ ნიკოლაძის
რეგისტრაციის ადგილი
თბილისი მისამართის
გარეშე. პირადი ნომერი
და ტელეფონის ნომერი
მითითებულია ხელმოწერასთან
ერთად (მიზანშეწონილია
განცხადების ჯერ ამობეჭვდა,
ფაილის ჩამოტვირთვის გარეშე, მერე მისი დასკანირება და შემდგომ განაცხადის
სკანირებული ფაილით რეგისტრაციის პროცესის უზრუნველყოფა).
განცხადება
მოცემული განცხადება განპირობებულია იმ საკითხის მოწესრიგების სურვილით,
რომელიც მე და სხვა მთავრობის და ოპოზიციის ოპონენირების პირობებში, მე და
ჩემსავით სამართლიანობისთვის მებრძოლ პირს, არ მოუჭრან ინფორმაციის მიღების,
დამუშავების, შეგროვების და გაცემის, გამოხატვის და სხვა კონსტიტუციით
გათვალისწინებული შეზღუდვა.
ვფიქრობ, რომ საქართველოს კონსტიტუცია (2017-2018 წლების ცვლილებები) არ
იძლევა იმდაგვარ ჩანაწერს, როდესაც სახელმწიფო პასუხისმგებლობას იღებს
საქართველოს ფიზიკური პირის/ მოქალაქის პირად და საზოგადო სივრცის
დაცულობაზე, ინფორმაციის შეუფერხებელ წვდომასა და მიმოწერის დაცვაზე. ეს
გარდა საკანონმდებლო ჩანაწერებისა, გამოიხატება იმ უმოქმედობაშიც - რომელიც
კიბერუსაფრთხოების კუთხით საზოგადოებრივი ცნობიერების ამაღლებას უკავშირდება.
=> მიუხედავად იმისა, რომ კიბერ ეპოქაში გადავდივართ, მაუწყებლობის შესახებ
საქართველოს კანონი, რამდენადაც მახსოვს გადაცემათა პრიორიტეტულ მიმართულებად
არ განსაზღვრავს ტექნოლოგიურ სიახლეებს და კიბერუსაფრთხოებას, სავარაუდოდ არც
პრაქტიკაში ხორციელდება ამდაგვარი ამბების გაშუქება;
=> ჩემის შეფასებით, სახელმწიფო საიდუმლოების შესახებ საქართველოს
კანონი და მისი მე-6 მუხლი არაფერს
ამბობს იმ ინფრასტრუქტურის ინფორმაციული დაცულობის მნიშვნელობაზე, რომელსაც
იყენებს საქართველოს ფიზიკური პირები;
=> მაშინ, როდესაც სავარაუდოდ ადმინისტრაციულ ორგანოების ადმინისტრაციულ
შენობებში დიდი ალბათობით wifi ინტერნეტი სამსახურებრივი მოვალეობის
შესასრულებლად არ გამოიყენება, დაუცველი ინტერნეტ კავშირიდან გამომდინარე,
თვითმართველი ერთეული (არ ვიცი თბილისის მერიის გარდა კიდევ სად ხდება
ამდაგვარი სერვისის მოსახლეობისთვის ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა),
არამხოლოდ ტურისტულ სივრცეებში, არამედ ზოგ შემთხვევაში ღია საზოგადო
სივრცეში სთავაზობს უფასო ინტერნეტს (პირობითად ვამბობ, ჯვრის მონასტერთან,
გელათის მონასტერთან, სვეტიცხოვლის მონასტერთან და სხვა კულტურულ ძეგლებთან
თუ არაა ღია ხელმისაწვდომი ინტენეტი, მაინცდამაინც ჭავჭავაძის გამზირზე ხდება
ტურისტული მიზნებისათვის ის აქტუალური?), რაც ცოტა არ იყოს ალოგიკურია;
=> რამდენადაც ვიცი, არ არსებობს რეგულაცია, რომლის შესაბამისადაც ინტერნეტ
პროვაიდერები ვალდებულნი იქნებიან აბონენტებს შესთავაზოს სრულად საკაბელო
ინტერნეტი. იქნებ, სულაც არ უნდა აბონენტს, რომ მისი ვაიფაი სიხშირე თუ
დაფარვის არეალი სცდებოდეს მის პირად სივრცეს;
=> უფრო მეტიც, კომპანია მაგთიმ, 07/09/2025-ს ისე გაზარდა ინტერნეტის პაკეტი
50-დან 70 mbps-მდე (შესაძლოა ბევრმა არც იცის ამ სიახლის შესახებ), რომ იგი
აღმოჩნდა აბონენტთათვის მინიმალური ღირებულების პაკეტი, არ არსებობს
იმდაგვარი შეთავაზება, რომელიც მომსახურებას ინდივიდუალურ და მოკრძალებულ
მოთხოვნას დააკმაყოფილებს (შეიძლება ვინმეს სულაც არ სჭირდება სწრაფი
ინტერნეტი მისი საქმიანობისათვის, ისმის კითხვ ზედმეტი, რატომ უნდა იხადოს თუ
შესაძლებელია უფრო სუსტი ინტერნეტის მიწოდება და დანახარჯიც უფრო ნაკლები
იქნება), ამას გარდა, მათ მიერ არ ხდება უსაფრთხოების კოდის და მომხმარებლის
პარამეტრების შესახებ მონაცემების მიწოდება დალუქული კონვერტის სახით, რაც
ასევე მინიმუმ პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ საქართველოს
კანონმდებლობის დარღვევა უნდა იყოს.
მე არ ვიცი სათანადოდ/ სრულად საქართველოს კანონმდებლობა რას განსაზღვრავს,
თუმცა, ის ფაქტი, რომ პროდუქციაში მომსახურებაც უნდა იყოს ნაგულისხმები და
მომხმარებლის უფლებას უნდა წარმოადგენდეს მომსახურების ხარისხის შესახებ
ინფორმაციის და ხარისხის სტანდარტთან შესაბამისი ხარისხის მოთხოვნა,
მომსახურების უსაფრთხოება, უხარისხობის გამო მიყენებული ზარალის ანაზღაურება,
ეს ცხადია თუმცა, ასეთ შემთხვევაშიც, საკითხი შესაძლოა სასამართლოს გზით
წყდებოდეს და აღმასრულებელი ხელისუფლება არ იღებდეს პასუხისმგებლობას ან
მიწოდებული ინტერნეტის ხარისხზე ან ინტერნეტისა და მიმოწერის უსაფრთხოებაზე.
აქ დავსვამ კითხვას, თუ ადმინისტრაციული ორგანო ხარჯავს თანხებს მის
სისტემაში ინფორმაციული უსაფრთხოების კუთხით (მათ შორის სხვადასხვა პროგრამის
შეძენის კუთხით), რატომ თვლის იგი მოქალაქეთა პირად სივრცეს, მის მიმოწერას
და ინტერნეტ სივრცეში ხელმისაწვდომ პერსონალურ მონაცემების დაცვას ნაკლებად
მნიშვნელოვანს. რატომ არ ატარებს იგივე ტიპის ზომებს მაგალითად ელექტრონული
კომუნიკაციის და ინფორმაციის ისეთი სისტემის გამოყენება, რა დროსაც
გამოყენებული იქნება შესაბამის პროგრამული და ტექნიკური დაცვის მინიმალური
სტანდარტები. ვფიქრობ, რომ საჭიროა ინტენსიური საინფორმაციო კამპანია, რომლის
შესაბამისად მოქალაქეებს კიბერჰიგიენის და მრავალფაქტორიანი აუთენტიფიკაციის
ჩართვაზე თუ გამოყენებაზე იქნება აქცენტირება, ამას გარდა, იქნება სწავლება
ფიშინგის თაღლითობის ამოსაცნობად. ინტერნეტ პროვაიდერებს კი უნდა ევალებოდეთ
უფლებამოსილ ორგანოებთან თანამშრომლობა საფრთხეების დროული იდენტიფიცირების
და მათი შემდგომი აღმოფხვრის მიზნით.
=> ჩემის შეფასებით, პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ საქართველოს
კანონის მე-4 მუხლით გათვალისწინებული ნორმა, რომლის თანახმადაც მონაცემთა
უსაფრთხობის დამუშავებისას მიღებული უნდა იქნეს ისეთი ტექნიკური და
ორგანიზაციული ზომები, რომლებიც სათანადოდ უზრუნველყოფს მონაცემთა დაცვას,
მათ შორის, უნებართვო ან უკანონო დამუშავებისაგან, შემთხვევითი
დაკარგვისაგან, განადგურებისაგან ან/და დაზიანებისაგან, სწორედ, რომ
შეესაბამება ინტერნეტ პროვაიდერების პასუხისმგებლობას, რამეთუ ისინი
ახორციელებენ პირად სივრცეში შემუშავებული პერსონალური მონაცემების ერთი
წერტილიდან მეორე წერტილზე გადაცემას.
=> მე ნამდვილად არ ვიცი ინტერნეტ/ კიბერ უსაფრთხოებისათვის საზოგადო და
პირადი სივრცისთვის) სახელმწიფო რამდენს ხარჯავს (ერთადერთი თანხის მოცულობა,
რომელიც ამ მხრივ მსმენია გაერთიანებული სამეფოს ყოფილი პრემიერ მინისტრის
ბორის ჯონსონის საქართველოს ყოფილი პრემიერ მინისტრის ირაკლი
ღარიბაშვილისადმი დაპირება 5 მილიონი ფუნტის გამოყოფა/ ჩუქებაზე. ასევე,
თანამდებობაზე დანიშვნისას მალევე ირაკლი კობახიძის მიერ გამოყოფილი 5
მილიონი ლარი ქუთაისის პარლამენტის ძველი შენობის სივრცეში ინტერნეტ ჰაბივით
მოწყობის თაობაზე. მათი აღსრულების ნაწილი უცნობია. იქნებ სულაც ქოლ ცენტრი
გაიხსნა იქ).
=> რამდენადაც გავიგე ხელისუფლება აღარ აფინანსებს აიტი სპეციალისტობის
მსურველ იმ სტუდენტებს, რომლებიც კერძო უნივერსიტეტებში ჩაირიცხნენ,
სამაგიეროდ ქმნის ხელსაყრელ სამართლებრივ პროცედურას, რათა უცხო ქვეყნის
მოქალაქე აიტი სპეციალისტებმა საქართველოდან იმუშაონ და თავისთავად იცხოვრონ;
=> ამ განცხადების განხილვისას, გასათვალისწინებელია ის გარემოებაც, რომ
სახელმწიფოები უკვე ღიად აფიქსირებენ კიბერთავდასხმების გამოყენებას -
არსებული ომის თუ კონფლიქტის არსებობის შემთხვევაში, Pro-Ukrainian hackers
claim massive cyberattack on Russia's Aeroflot - By Dmitry Antonov, Filipp
Lebedev and Gleb Stolyarov - July 28, 2025 7:28 PM GMT+4 Updated July 28,
2025, მე არ ვიცი რა ხდებოდა რუსეთის ფედერაციაში გასული წლის ზაფხულში,
თუმცა, შესაძლოა ეს იმის მანიშნებელი იყოს, რომ უკრაინელებს აქვთ იმის უნარი,
რომ ერთ ერთ კიბერგანვითარებულ სახელმწიფოსაც შეუძლია ნებისმიერი
მიმართულებით შეუტიოს.
[1]https://www.reuters.com/en/pro-ukrainian...
აქვე, წარმოგიდგენთ რამდენიმე მაგალითს იმ რისკის შემცველი უცხო ქვეყნების
საკადრო გადაწყვეტილებებისა, რომელიც კიბერშეტევების განხორციელების
რისკებსაც შეიცავს. უკრაინის დაზვერვის სამსახურის უფროსის მოადგილე გ.
ლორთქიფანიძე ყოფილი ხელისუფლების წარმომადგენელია. დიდი ბრიტანეთის
დაზვერვის სამსახურის უფროსი ვინმე მეტრეველი სავარაუდოდ წინა ხელისუფლების
წარმომადგენელთა თანამდებობაზე ხელწაკრულია. ასევე, გასათვალისწინებელია
საქართველოს ყოფილი ელჩის ლ. ჟვანიას ისრაელის სამოქალაქო სექტორში იმდაგვარ
საქმიანობაში ჩართულობა, რომ ისრაელის უსაფრთხოების სამსახურთან ახლო
კავშირში უნდა იმყოფებოდეს. საქართველოს ხელისუფლება ზემოხსენებული პირების
მიმართ სისხლის სამართლის საქმეს არ აღძრავს, როგორც ეს სისხლის სამართლის
კოდექსითაა გათვლისწინებული.
აქვე, გარკვეული პერიოდის, თვეების უკან, თუ არ ვცდები მე საქართველოს
სახალხო დამცველის აპარატს ასევე მივწერე დაცული ელ ფოსტის რიგითი
საქართველოს ფიზიკური პირებისათვის საქართველოს სახელმწიფოს შექმნის
აუცილებლობის შესახებ. ისმის კითხვა - თუ ხელისუფლება საკუთარი
ადმინისტრაციული ორგანოებისთვის ქმნის სამსახურებრივ ელ ფოსტას, რატომ ტოვებს
პირობითად გუგლის სხვა ელ ფოსტების ამარა რიგით ფიზიკურ პირებს. აქ გუგლის ან
სხვა ელ ფოსტის უხარსხობაზე არავინ დაობს, საუბარია უპირველეს ყოვლისა
უთანასწორო მოპყრობაზეც. გამოწვევა კი მდგომარეობს იმაში, რომ სახელმწიფოს
მიერ შეიქმნას უსაფრთხო ელ ფოსტა, რომელიც მოსახლეობას მიაწვდის უსაფრთხო
სერვისს და ასევე დაცული იქნება პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ
კანონმდებლობა. მე არ ვიცი სახელმწიფო ორგანოების ელ ფოსტის ჩანაწერები
შეიცავენ თუ არა ჩანართს ჩანაწერის კორექტირების ან დანართის კუთხით
განხორციელებული ცვლილების (ატვირთვა, წაშლა, ჩანაცვლება და ა.შ) ისტორიის
შესახებ, თუმცა, ამდაგვარ ინფორმაციას უცხოური ელ. ფოსტის სისტემები
მომხმარებელს არ აწვდიან მოცემულ მონაცემებს. აქვე, თუ სახელმწიფოს არ ექნება
საკმარისი ფინანსური რესურსი სრულყოფილებისთვის, მას შეუძლია გააკეთოს
საბაზისო სტანდარტული პაკეტი, ხოლო ფასიანი სერვისის ყიდვის შემთხვევაში კი -
მას მიეწოდება სრულყოფილად უსაფრთხო მომსახურება. შესაბამისად, ფიზიკურ პირს
ეცოდინება - რომ განსაკუთრებული კატეგორიის პერსონალური ანდა ბიოლოგიური
მონაცემების შემცველი დოკუმენტები არ გააგზავნოს უფასო ელ ფოსტის
მომსახურებით.
ინფორმაციული უსაფრთხოება
მე დაზუსტებით არ ვიცი, თუმცა, შესაძლოა არსებობდეს ევროპის მინისტრთა
კომიტეტის 2014 წლის რეკომენდაცია, რომლის თანახმადაც
1. ევროპის საბჭოს წევრი სახელმწიფოები ვალდებული არიან უზრუნველყონ მათ
იურისდიქციაში მყოფი ყველა პირის ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციით
გარანტირებული ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვა (ETS No.
5, კონვენცია). მოცემული ვალდებულება ასევე ინტერნეტ მომხმარებლებზეც
ვრცელდება. ინტერნეტ მომხმარებლებზე ასევე ვრცელდება ევროპის საბჭოს სხვა
კონვენციებითა და ინსტრუმენტებით გათვალისწინებული მოთხოვნები, რომლებიც
გამოხატვის თავისუფლებას, ინფორმაციაზე წვდომას, შეკრების თავისუფლებას,
კიბერდანაშაულისაგან დაცვას, პირადი ცხოვრების უფლებას და პერსონალური
მონაცემების დაცვას შეეხება.
2. სახელმწიფოების ვალდებულება პატივი სცენ და ხელი შეუწყონ ადამიანის
უფლებათა დაცვას, ასევე გულისხმობს კერძო კომპანიების საქმიანობაზე
ზედამხედველობის განხორციელებას. ადამიანის უფლებებს, რომლებიც უნივერსალური
და განუყოფელია, და მათთან დაკავშირებულ სტანდარტებს, უპირატესი ძალა
გააჩნიათ ნებისმიერი კერძო სექტორის კომპანიის მიერ ინტერნეტ მომხმარებელთა
მიმართ დაწესებულ ზოგად პირობებსა და მოთხოვნებზე.
3. ინტერნეტს საჯარო მომსახურების ღირებულება გააჩნია. ადამიანები, თემები,
საჯარო დაწესებულებები და კერძო კომპანიები საკუთარი საქმიანობის
განხორციელებისას ინტერნეტზე არიან დამოკიდებულები და ლეგიტიმური მოლოდინი
გააჩნიათ, რომ ეს სერვისი ფიზიკურად მისაწვდომი, ფინანსურად ხელმისავწდომი,
უწყვეტი, სანდო და დაცული იქნება ყოველგვარი დისკრიმინაციისაგან. გარდა
ამისა, უზრუნველყოფილი უნდა იყოს, რომ არავინ არ დაექვემდებაროს
არამართლზომიერ, ზედმეტ და არათანაზომიერ ჩარევას ინტერნეტის გამოყენებით
ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა რეალიზაციის პროცესში. ინტერნეტ
მომხმარებლებმა დახმარება უნდა მიიღონ, რათა სათანადოდ გაიგონ და ეფექტურად
ისარგებლონ ონლაინ სივრცეში ადამიანის უფლებებით
იმ შემთხვევებში, როდესაც მათ უფლებებსა და თავისუფლებებში ჩარევა, ან მათი
შეზღუდვა ხდება. ასეთი მხარდაჭერა ასევე გულისხმობს ინფორმაციის მიწოდებას
სამართლებრივი დაცვის ეფექტური საშუალებების თაობაზე. იმის გათვალისწინებით,
რომ ინტერნეტი საჯარო სექტორის საქმიანობის თაობაზე გამჭვირვალობისა და
ანგარიშგების უზრუნველყოფის ქმედითი ინსტრუმენტია, ხელი უნდა შეეწყოს
ინტერნეტ მომხმარებელთა მიერ ინტერნეტის გამოყენებას დემოკრატიულ ცხოვრებაში
მონაწილეობის მიღების მიზნით.
5. იმის უზრუნველსაყოფად, რომ ადამიანის უფლებები და ძირითადი თავისუფლებები
თანაბრად ვრცელდება როგორც „ოფლაინ“, ასევე „ონლაინ“ წვდომაზე, მინისტრთა
კომიტეტი ევროპის საბჭოს წესდების მე-15 მუხლის „ბ“ პუნქტის პირობათა
გათვალისწინებით წევრ სახელმწიფოებს შემდეგ რეკომენდაციებს აძლევს:
5.1. დანართის მოთხოვნების შესაბამისად, აქტიურად შეუწყონ ხელი ინტერნეტ
მომხმარებლების ადამიანის უფლებების თაობაზე სახელმძღვანელოს მოთხოვნების
გაცნობას მოქალაქეებისთვის, საჯარო ხელისუფლებისა და კერძო სექტორის
წარმომადგენლებისათვის, და შესაბამისი ზომები გაატარონ სახელმძღვანელოს
მოთხოვნების შესრულების ხელშესაწყობად, რათა ინტერნეტ მომხმარებლებს
საშუალება ჰქონდეთ ონლაინ სივრცეში სრულად მოახდინონ თავისი უფლებებითა და
ძირითადი თავისუფლებებით სარგებლობა.
5.2. რეგულარულად შეისწავლონ, შეაფასონ და საჭიროების შემთხვევაში აღმოფხვრან
ინტერნეტით სარგებლობის კონტექსტში უფლებებსა და თავისუფლებებთან
დაკავშირებული შეზღუდვები, განსაკუთრებით იმ შემთხვევებში, როდესაც ასეთი
შეზღუდვები წინააღმდეგობაში მოდის კონვენციის მოთხოვნებთან ადამიანის
უფლებათა ევროპული სასამართლოს შესაბამისი პრეცედენტული სამართლის
მოთხოვნების გათვალისწინებით. ნებისმიერი შეზღუდვა კანონით უნდა იყოს
დადგენილი, აუცილებელი უნდა იყოს დემოკრატიულ საზოგადოებაში, და თანაზომიერი
დასახული ლეგიტიმური მიზნისა.
5.3. უზრუნველყონ, რომ ინტერნეტ მომხმარებლებს თავისი უფლებებისა და
თავისუფლებების შეზღუდვის, ან დარღვევის შემთხვევაში სამართლებრივი დაცვის
ეფექტური საშუალებებისადმი წვდომა გააჩნიათ. ამისათვის საჭიროა შესაბამის
ინსტიტუტებს, ორგანიზაციებსა და საზოგადოებას შორის თანამშრომლობისა და
კოორდინაციის ხელშეწყობა. გარდა ამისა, საჭიროა კერძო სექტორისა და
სამოქალაქო საზოგადოების ჩართულობისა და მათთან თანამშრომლობის უზრუნველყოფა.
ეროვნული კონტექსტის გათვალისწინებით, ეს შეიძლება ასევე გულისხმობდეს
უფლებების აღდგენაზე მიმართული ისეთი მექანიზმების არსებობას,
როგორიცაა მონაცემთა დაცვის სააგენტოების ხელთ არსებული მექანიზმები,
ადამიანის უფლებადამცველი ეროვნული ინსტიტუტები (მაგ. ომბუდსმენის
ინსტიტუტი),
სასამართლო, ცხელი ხაზი და სხვა.
სრული ტექსტი (ასეთის არსებობის შემთხვევაში) მოიძებნება ინტერნეტშიც.
ინფორმაციული უსაფრთხოების შესახებ საქართველოს კანონის პირველი მუხლის
თანახმად, მოცემული კანონის მიზანია, ხელი შეუწყოს ინფორმაციული უსაფრთხოების
დაცვის ქმედით და ეფექტიან განხორციელებას, დააწესოს საჯარო და კერძო
სექტორების უფლება-მოვალეობები ინფორმაციული უსაფრთხოების დაცვის სფეროში,
აგრეთვე განსაზღვროს ინფორმაციული უსაფრთხოების პოლიტიკის განხორციელების
სახელმწიფო კონტროლის მექანიზმები.კანონის მიზანია, ხელი შეუწყოს
ინფორმაციული უსაფრთხოების დაცვის ქმედით და ეფექტიან განხორციელებას,
დააწესოს საჯარო და კერძო სექტორების უფლება-მოვალეობები ინფორმაციული
უსაფრთხოების დაცვის სფეროში, აგრეთვე განსაზღვროს ინფორმაციული უსაფრთხოების
პოლიტიკის განხორციელების სახელმწიფო კონტროლის მექანიზმები. მოცემულ სფეროში
რადგან ფაქტობრივად ვერ ვერკვევი, თუმცა, პრეამბულაშივე ჩანს, რომ იგი არ
ეხება ფიზიკურ პირებს. თუმცა, გასაკვირვია თუ რატომ იღებს პასუხისმგებლობას
კერძო პირებზე (სავარაუდოდ აქ იურიდიული პირებია ნაგულისხმები) და რატომ არა
ფიზიკურ პირებთან მიმართებით. ეს უთანასწორო მდგომარეობას წარმოშობს. თუმცა,
აქ ლოგიკურად შეიძლება იყოს ნაგულისხმები ინტერნეტ პროვაიდერები, რომელთა
მეშვეობითაც ხორციელდება ფიზიკურ პირთა ინტერნეტზე ხელმისაწვდომობა და
ელექტრონული მიმოწერის წარმოება. მაშინ თუ ეს ასეა, რა შუაშია სამოქალაქო
დავით რაიმეს გარკვევას თუ სახელმწიფო იღებს პასუხისმგებლობას, მფარველობას
უწევს ფიზიკურ პირთა ინტერნეტზე წვდომასა და მიმოწერას და ატარებს შესაბამის
ქმედებებს. რატომ უნდა აღიქმებოდეს კონსტიტუციის მე-17 მუხლის 2-5 პუნქტები
ისე, რომ ინტერნეტზე წვდომა და ინფორმაციის მიღების და გავრცელების
დაუშვებლობა არის სამუდამო გადაწყვეტილება და არა დროებითი პრევენციული
ღონისძიება. რეპრესიების მოყვარული ხელისუფლებისათვის, ეს კარგი
შესაძლებლობაა რომ ადამიანმა იაზროვნოს, გამოხატოს, განავითაროს თავი
პროფესიული თუ სხვა ნიშნით, მათ შორის ჟურნალისტური საქმიანობის კუთხით,
დაიცვას თავი, ჩაებას პოლიტიკურ ცხოვრებაში, მიიღოს მონაწილეობა არჩევნებში,
დაიკავოს პოლიტიკური თანამდებობა. ამ პროცესში კი ინტერნეტს, ინფორმაციის
მოპოვება გაცემას უმთავრესი მნიშვნელობა ენიჭება, ისევე, როგორც კონსტიტუციის
მე-15 მუხლის მე-2 პუნქტი, რომლის თანახმად ადამიანის პირადი სივრცე და
კომუნიკაცია ხელშეუხებელია. არავის აქვს უფლება შევიდეს საცხოვრებელ ან სხვა
მფლობელობაში მფლობელი პირის ნების საწინააღმდეგოდ, აგრეთვე ჩაატაროს ჩხრეკა.
ამ უფლებათა შეზღუდვა დასაშვებია მხოლოდ კანონის შესაბამისად, დემოკრატიულ
საზოგადოებაში აუცილებელი სახელმწიფო ან საზოგადოებრივი უსაფრთხოების
უზრუნველყოფის ან სხვათა უფლებების დაცვის მიზნით, სასამართლოს
გადაწყვეტილებით ან მის გარეშეც, კანონით გათვალისწინებული გადაუდებელი
აუცილებლობისას. გადაუდებელი აუცილებლობისას უფლების შეზღუდვის შესახებ
არაუგვიანეს 24 საათისა უნდა ეცნობოს სასამართლოს, რომელიც შეზღუდვის
კანონიერებას ადასტურებს მიმართვიდან არაუგვიანეს 24 საათისა. აქ შესაძლოა
შესვლაში ფიზიკურ შესვლა იყოს ნაგულისხმები და არა ინტერნეტ და ელექტრონული
მიმოწერაში და კომპიუტერულ სისტემაში შეღწევა.
2. ყოველ ადამიანს აქვს უფლება თავისუფლად მიიღოს და გაავრცელოს ინფორმაცია.
3. მასობრივი ინფორმაციის საშუალებები თავისუფალია. ცენზურა დაუშვებელია.
სახელმწიფოს ან ცალკეულ პირებს არა აქვთ მასობრივი ინფორმაციის ან მისი
გავრცელების საშუალებათა მონოპოლიზაციის უფლება. 4. ყველას აქვს ინტერნეტზე
წვდომისა და ინტერნეტით თავისუფლად სარგებლობის უფლება. 5. ამ უფლებათა
შეზღუდვა დასაშვებია მხოლოდ კანონის შესაბამისად, დემოკრატიულ საზოგადოებაში
აუცილებელი სახელმწიფო ან საზოგადოებრივი უსაფრთხოების ან ტერიტორიული
მთლიანობის უზრუნველსაყოფად, სხვათა უფლებების დასაცავად, კონფიდენციალურად
აღიარებული ინფორმაციის გამჟღავნების თავიდან ასაცილებლად ან სასამართლოს
დამოუკიდებლობისა და მიუკერძოებლობის უზრუნველსაყოფად.
საქართველოს კონსტიტუციის პირველი თავის თანახმად,
=> საქართველო არის სამართლებრივი სახელმწიფო
(თუ არ ვცდები მე-4 მუხლის 1-ლი პუნქტი)
=> სახელმწიფო ცნობს და იცავს ადამიანის საყოველთაოდ აღიარებულ უფლებებსა და
თავისუფლებებს, როგორც წარუვალ და უზენაეს ადამიანურ ღირებულებებს.
ხელისუფლების განხორციელებისას ხალხი და სახელმწიფო შეზღუდული არიან ამ
უფლებებითა და თავისუფლებებით, როგორც უშუალოდ მოქმედი სამართლით.
კონსტიტუცია არ უარყოფს ადამიანის საყოველთაოდ აღიარებულ უფლებებსა და
თავისუფლებებს, რომლებიც აქ არ არის მოხსენიებული, მაგრამ თავისთავად
გამომდინარეობს კონსტიტუციის პრინციპებიდან (თუ არ ვცდები მე-4 მუხლის მე-2
პუნქტი).
აქვე, წარმოგიდგენთ კონსტიტუციის მეორე თავით გათვალისწინებულ ნორმებს და
გთხოვთ, უზრუნველყოთ ზემოხსენებული გარემოებების და მოყვანილი სამართლებრივი
აქტების (პირველ რიგში ინფორმაციული უსაფრთხოების შესახებ საქართველოს
კანონის გათვალისწინებით) შესაბამისობის დადგენა. საქართველოს კონსტიტუციის
მეორე თავის მე17 მუხლის 2-5 პუნქტების თანახმად,
=> ყოველ ადამიანს აქვს უფლება თავისუფლად მიიღოს და გაავრცელოს ინფორმაცია.
=> მასობრივი ინფორმაციის საშუალებები თავისუფალია. ცენზურა დაუშვებელია.
სახელმწიფოს ან ცალკეულ პირებს არა აქვთ მასობრივი ინფორმაციის ან მისი
გავრცელების საშუალებათა მონოპოლიზაციის უფლება.
ყველას აქვს ინტერნეტზე წვდომისა და ინტერნეტით თავისუფლად სარგებლობის
უფლება.
=> ამ უფლებათა შეზღუდვა დასაშვებია მხოლოდ კანონის შესაბამისად, დემოკრატიულ
საზოგადოებაში აუცილებელი სახელმწიფო ან საზოგადოებრივი უსაფრთხოების ან
ტერიტორიული მთლიანობის უზრუნველსაყოფად, სხვათა უფლებების დასაცავად,
კონფიდენციალურად აღიარებული ინფორმაციის გამჟღავნების თავიდან ასაცილებლად
ან სასამართლოს დამოუკიდებლობისა და მიუკერძოებლობის უზრუნველსაყოფად.
=> საქართველოს მოქალაქეებს უფლება აქვთ ორგანული კანონის შესაბამისად
შექმნან პოლიტიკური პარტია და მონაწილეობა მიიღონ მის საქმიანობაში
(თუ არ ვცდები მე-23 მუხლის 1-ლი პუნქტი)
=> საქართველოს ყოველ მოქალაქეს 18 წლის ასაკიდან აქვს რეფერენდუმში,
სახელმწიფო, ავტონომიური რესპუბლიკისა
ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნებში მონაწილეობის უფლება.
უზრუნველყოფილია ამომრჩევლის ნების თავისუფალი გამოვლენა (თუ არ ვცდები მე-24
მუხლის 1-ლი პუნქტი)
=> საქართველოს ყოველ მოქალაქეს აქვს უფლება დაიკავოს ნებისმიერი საჯარო
თანამდებობა, თუ იგი აკმაყოფილებს კანონმდებლობით დადგენილ მოთხოვნებს.
საჯარო სამსახურის პირობები განისაზღვრება კანონით.
ადამიანის პირადი და ოჯახური ცხოვრება ხელშეუხებელია. ამ უფლების შეზღუდვა
დასაშვებია მხოლოდ კანონის შესაბამისად, დემოკრატიულ საზოგადოებაში
აუცილებელი სახელმწიფო ან საზოგადოებრივი უსაფრთხოების უზრუნველყოფის ან
სხვათა უფლებების დაცვის მიზნით (თუ არ ვცდები 25-ე მუხლის 1-ლი პუნქტი)
=> ადამიანის პირადი სივრცე და კომუნიკაცია ხელშეუხებელია. არავის აქვს
უფლება შევიდეს საცხოვრებელ ან სხვა მფლობელობაში მფლობელი პირის ნების
საწინააღმდეგოდ, აგრეთვე ჩაატაროს ჩხრეკა. ამ უფლებათა შეზღუდვა დასაშვებია
მხოლოდ კანონის შესაბამისად, დემოკრატიულ საზოგადოებაში აუცილებელი
სახელმწიფო ან საზოგადოებრივი უსაფრთხოების უზრუნველყოფის ან სხვათა
უფლებების დაცვის მიზნით, სასამართლოს გადაწყვეტილებით ან მის გარეშეც,
კანონით გათვალისწინებული გადაუდებელი აუცილებლობისას. გადაუდებელი
აუცილებლობისას უფლების შეზღუდვის შესახებ არაუგვიანეს 24 საათისა უნდა
ეცნობოს სასამართლოს, რომელიც შეზღუდვის კანონიერებას ადასტურებს მიმართვიდან
არაუგვიანეს 24 საათისა (თუ არ ვცდები მე-15 მუხლი)
=> ყველა ადამიანი სამართლის წინაშე თანასწორია. აკრძალულია დისკრიმინაცია
რასის, კანის ფერის, სქესის, წარმოშობის, ეთნიკური კუთვნილების, ენის,
რელიგიის, პოლიტიკური ან სხვა შეხედულებების, სოციალური კუთვნილების,
ქონებრივი ან წოდებრივი მდგომარეობის, საცხოვრებელი ადგილის ან სხვა ნიშნის
მიხედვით (თუ არ ვცდები მე-11 მუხლის 1-ლი პუნქტი);
=> კანონის დარღვევით მოპოვებულ მტკიცებულებას იურიდიული ძალა არა აქვს;
=> ველას აქვს საკუთარი პიროვნების თავისუფალი განვითარების უფლება (თუ არ
ვცდები მე-12 მუხლი).
გთხოვთ, საკითხის შეფასებისას მაქსიმალურად მოიყვანოთ საერთაშორისო სამართლის
ნორმები და ევროპული სასამართლოს პრეცენდენტული საქმეები.
=====
გთხოვთ, საპასუხო ინფორმაცია მომაწოდოთ იმავე ფორმითაც, რა ფორმითაც მოცემული
განცხადება ჩემგან იქნა წარმოდგენილი, ასევე პდფ ფორმატში, მოთხოვნილი
ინფორმაციის ძირითად ტექსტში ასახვის ფორმით.
=====
შესაძლო საფრთხეების შემცირების/ არიდების მიზნით, გთხოვთ, უზრუნველყოთ:
æ მიღებული ან ვებ გვერდის მეშვეობით გაცნობილი შეტყობინების/ წარმოდგენილი
დოკუმენტის/ თანხმლები წერილების (ასეთის არსებობისას) ვირუსზე და სხვა
შესაბამის ხარვეზის აღმომჩენ პროგრამებზე შემოწმება.
æ მიღებული შეტყობინების/ განაცხადის ჯერ ამობეჭვდა/ განცხადების სკანირების
(საჭიროებისამებრ ცალკე კომპიუტერის გამოყოფა) პროცესის უზრუნველყოფა და
შემდგომში კი საქმისწარმოების მიზნით მისი რეგისტრაცია (სასურველია ამჯერადაც
ზემოხსენებულ ხარვეზბზე შემოწმება);
æ .განაცხადზე სარეგისტრაციო მონაცემების (შტამპის) დატანის შემდგომ (თუ ეს
გათვალისწინებულია საქმისწარმოების წესით), დოკუმენტის სკანირებული ვერსიის
მოწოდება;
æ ელ. ფოსტის საპასუხო შეტყობინების კორესპონდენციის რეკვიზიტებით
დასათაურება ან/და მათი ელ ფოსტის გზავნილში ტექსტური სახით აღნიშვნა;
æ განცხადების დამუშავება იმ კომპიუტერულ მოწყობილობაში, რომელსაც არ აქვს
კავშირი სპეციფიფიურ მონაცემთა ბაზებთან, აუდიო-ვიდეო და ფოტო ფაილებთან;
æ საქმისქ წარმოების პროგრამაში არსებული ჩანაწერის პერიოდული შემოწმებაც
(საჭიროებისამებრ ჩემი განცხადებებისპ დასალმუშავებლად ცალკე კომპიუტერული
მოწყობილობის გამოყოფა).
æ ცნობისათვის: პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ საქართველოს კანონის
თანახმად, მონაცემების უსაფრთხოების დაცვის მიზნით მონაცემთა დამუშავებისას
მიღებული უნდა იქნეს ისეთი ტექნიკური და ორგანიზაციული ზომები, რომლებიც
სათანადოდ უზრუნველყოფს მონაცემთა დაცვას, მათ შორის, უნებართვო ან უკანონო
დამუშავებისგან, შემთხვევითი დაკარგვისგან, განადგურებისგან ან/და
დაზიანებისგან.
===========
გთხოვთ, ამ პორტალის მეშვეობით ჩემს განცხადებებზე პასუხი მომაწოდოთ როგორც
askgov.ge-ზე ასევე ჩემს ელ. ფოსტაზე. გთხოვთ, თუ ეს არაა გათვალისწინებული
პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ საქართველოს კანონმდებლობით ან სხვა
უპირატესი ძალის მქონე სამართლებრივი აქტით ამ პორტალზე არსებული ჩემი
განცხადებები, წარმოდგენილი/ მიღებული ჩემი მომართვები არ წაშალოთ თუ კანონით
ამის შესაძლებლობა ჩემი ნებართვის გარეშეც განახორციელოთ იგი.
========
განცხადება წარმოდგენილია როგორც ჟურნალისტური საქმიანობის განმახორციელებელი
პირის მიერ. სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლების შესახებ საქართველოს
კანონის თანახმად, მედია განმარტებულია, როგორც მასობრივი კომუნიკაციის
ბეჭდვითი ან ელექტრონული საშუალება, მათ შორის, ინტერნეტი. საქართველოს
კონსტიტუციის თანახმად, ყოველ ადამიანს აქვს უფლება თავისუფლად მიიღოს და
გაავრცელოს ინფორმაცია. მასობრივი ინფორმაციის საშუალებები თავისუფალია.
ცენზურა დაუშვებელია. სახელმწიფოს ან ცალკეულ პირებს არა აქვთ მასობრივი
ინფორმაციის ან მისი გავრცელების საშუალებათა მონოპოლიზაციის უფლება.
========
გთხოვთ, ამ პორტალის მეშვეობით ჩემს განცხადებებზე პასუხი მომაწოდოთ როგორც
askgov.ge-ზე ასევე ჩემს ელ. ფოსტაზე. გთხოვთ, თუ ეს არაა გათვალისწინებული
პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ საქართველოს კანონმდებლობით ან სხვა
უპირატესი ძალის მქონე სამართლებრივი აქტით ამ პორტალზე არსებული ჩემი
განცხადებები, წარმოდგენილი/ მიღებული ჩემი მომართვები არ წაშალოთ თუ კანონით
ამის შესაძლებლობა ჩემი ნებართვის გარეშეც განახორციელოთ იგი.
========
განცხადება წარმოდგენილია როგორც ჟურნალისტური საქმიანობის განმახორციელებელი
პირის მიერ. სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლების შესახებ საქართველოს
კანონის თანახმად, მედია განმარტებულია, როგორც მასობრივი კომუნიკაციის
ბეჭდვითი ან ელექტრონული საშუალება, მათ შორის, ინტერნეტი. საქართველოს
კონსტიტუციის თანახმად, ყოველ ადამიანს აქვს უფლება თავისუფლად მიიღოს და
გაავრცელოს ინფორმაცია. მასობრივი ინფორმაციის საშუალებები თავისუფალია.
ცენზურა დაუშვებელია. სახელმწიფოს ან ცალკეულ პირებს არა აქვთ მასობრივი
ინფორმაციის ან მისი გავრცელების საშუალებათა მონოპოლიზაციის უფლება.
========
საქართველოს კონსტიტუციის თანახმად, ყველას აქვს უფლება კანონით დადგენილი
წესით გაეცნოს საჯარო დაწესებულებაში მასზე არსებულ ან სხვა ინფორმაციას ან
ოფიციალურ დოკუმენტს, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც იგი შეიცავს კომერციულ
ან პროფესიულ საიდუმლოებას ან დემოკრატიულ საზოგადოებაში აუცილებელი
სახელმწიფო ან საზოგადოებრივი უსაფრთხოების ან სამართალწარმოების ინტერესების
დასაცავად კანონით ან კანონით დადგენილი წესით აღიარებულია სახელმწიფო
საიდუმლოებად. საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 42-ე მუხლის
თანახმად, ინფორმაციის გასაიდუმლოება დაუშვებლობასთან დაკავშირებით მოცემულია
რამდენიმე თემატური სფერო და მის დასკვნით, ბოლო "ნ" პუნქტში კი აღნიშნულია,
რომ ყველას ააქვს უფლება ასევე იცოდეს ყველა სხვა ინფორმაცია, რომელიც
კანონით გათვალისწინებულ შემთხვევებში და დადგენილი წესით არ არის მიჩნეული
სახელმწიფო, კომერციულ ან პროფესიულ საიდუმლოებად ან არ წარმოადგენს
პერსონალურ მონაცემებს. სახელმწიფო საიდუმლოების შესახებ საქართველოს კანონის
მე-6 და მე-7 მუხლები (თუ რა შეიძლება ან არ შეიძლება მიეკუთვნებოდეს
სახელმწიფო საიდუმლოებას).
========
========
საქართველოს კონსტიტუციის თანახმად, ყველას აქვს უფლება კანონით დადგენილი
წესით გაეცნოს საჯარო დაწესებულებაში მასზე არსებულ ან სხვა ინფორმაციას ან
ოფიციალურ დოკუმენტს, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც იგი შეიცავს კომერციულ
ან პროფესიულ საიდუმლოებას ან დემოკრატიულ საზოგადოებაში აუცილებელი
სახელმწიფო ან საზოგადოებრივი უსაფრთხოების ან სამართალწარმოების ინტერესების
დასაცავად კანონით ან კანონით დადგენილი წესით აღიარებულია სახელმწიფო
საიდუმლოებად. საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 42-ე მუხლის
თანახმად, ინფორმაციის გასაიდუმლოება დაუშვებლობასთან დაკავშირებით მოცემულია
რამდენიმე თემატური სფერო და მის დასკვნით, ბოლო "ნ" პუნქტში კი აღნიშნულია,
რომ ყველას ააქვს უფლება ასევე იცოდეს ყველა სხვა ინფორმაცია, რომელიც
კანონით გათვალისწინებულ შემთხვევებში და დადგენილი წესით არ არის მიჩნეული
სახელმწიფო, კომერციულ ან პროფესიულ საიდუმლოებად ან არ წარმოადგენს
პერსონალურ მონაცემებს. სახელმწიფო საიდუმლოების შესახებ საქართველოს კანონის
მე-6 და მე-7 მუხლები (თუ რა შეიძლება ან არ შეიძლება მიეკუთვნებოდეს
სახელმწიფო საიდუმლოებას).
========
========
საქართველოს კონსტიტუციის თანახმად, აზრისა და მისი გამოხატვის თავისუფლება
დაცულია. დაუშვებელია ადამიანის დევნა აზრისა და მისი გამოხატვის გამო.
სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლების შესახებ საქართველოს კანონის თანახმად,
აზრი განიმარტება, როგორც შეფასებითი მსჯელობა, თვალსაზრისი, კომენტარი,
აგრეთვე ნებისმიერი სახით ისეთი შეხედულების გამოხატვა, რომელიც ასახავს
რომელიმე პიროვნების, მოვლენის ან საგნის მიმართ დამოკიდებულებას და არ
შეიცავს დადასტურებად ან უარყოფად ფაქტს. ხოლო მოწოდება კი განმარტებულია,
როგორც განცხადება, რომლის ავტორიც მიზნად ისახავს ან აშკარად უშვებს
გარკვეული ქმედების გამოწვევას;
==========
პირი პასუხს აგებს მხოლოდ იმ საიდუმლოების გამხელისათვის, რომლის დაცვაც მას
ევალება სამსახურებრივად ან სამოქალაქო გარიგებით და რომლის გამხელა აშკარა,
პირდაპირ და არსებით საფრთხეს უქმნის კანონით დაცულ სიკეთეებს. პირი
თავისუფლდება პასუხისმგებლობისაგან, თუ საიდუმლოების გამხელა მიზნად ისახავდა
საზოგადოების კანონიერი ინტერესების დაცვას და დაცული სიკეთე აღემატება
მიყენებულ ზიანს.
==========
ცნობისათვის: საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს 29/12/2011 158 ბრძანებით
საკანონმდებლო მაცნესთვის რედაქციული სახის შეცდომის გასწორების
შესაძლებლობა. შესაბამისად, მიზანშეწონილია საქმის შესწავლისას უფლებამოსილი
ადმინისტრაციული ორგანოდან სამართლებრივი აქტების შესახებ გამოთხოვილი
ინფორმაციით/ დოკუმენტაციით ხელმძღვანელობა.
===========
ცნობისათვის: საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს 29/12/2011 158 ბრძანებით
საკანონმდებლო მაცნესთვის რედაქციული სახის შეცდომის გასწორების
შესაძლებლობა. შესაბამისად, მიზანშეწონილია საქმის შესწავლისას უფლებამოსილი
ადმინისტრაციული ორგანოდან სამართლებრივი აქტების შესახებ გამოთხოვილი
ინფორმაციით/ დოკუმენტაციით ხელმძღვანელობა.
===========
===========
გთხოვთ, საპასუხო წერილში დაშტრიხოთ ან არ მიუთითოთ ჩემი მისამართი, პირადი
ნომერი, საპასუხო წერილში მიუთითეთ რეგისტრირებული განცხადების რეკვიზიტები,
პასუხი მომაწოდეთ პდფ ფორმატში, ამასთან, მოთხოვნილი ინფორმაცია უმჯობესია
მომაწოდეთ წერილის ძირითადი ტექსტის ნაწილის სახით, ვიდრე დანართის ფორმით.
==========
ეს და მათ შორის ამ პორტალის მეშვეობით ან სხვა ფორმით წარმოდგენილი ჩემი
წინა განცხადებები, მათ შორის 2025 წლის აგვისტოს მეორე ნახევრიდან
მოყოლებული პროგრამულად უფლებამოსილ ადმინისტრაციულ ორგანოში გაგზავნილი
განცხადებები მიწოდებულია ყოველგვარი დანართი დოკუმენტის/ ფაილის/
კორესპონდენციის ასლის გარეშე.
=========
პატივისცემით,
ნიკოლოზ ნიკოლაძე
-------------------------------------------------------------------
ეს წერილი გამოგზავნილია AskGov.ge-ის დახმარებით. ევროკავშირის და “ღია
მმართველობის პარტნიორობის” მხარდაჭერით, პლატფორმა ინფორმაციის გამოთხოვის
პროცედურის გამარტივებას და ინკლუზიურობას ემსახურება.
მოცემული წერილი წარმოადგენს საჯარო ინფორმაციის ელექტრონული ფორმით
მოთხოვნას და, სზაკ-ის 37-ე მუხლის თანახმად, საჯარო დაწესებულება
ვალდებულია, უზრუნველყოს მოქალაქის მოთხოვნაზე რეაგირება.
ინფორმაცია შეგიძლიათ გასცეთ ამავე წერილზე პასუხით, ან შემდეგ ელ-ფოსტაზე
წერილის გაგზავნით:
[მოთხოვნის #3868 ელ-ფოსტა]
თუ თქვენ არ ხართ საჯარო ინფორმაციის გაცემაზე პასუხისმგებელი პირი და ეს
წერილი შეცდომით მიიღეთ, ბოდიშს გიხდით. გთხოვთ, მოგვწეროთ შეცდომის შესახებ,
რათა ბაზიდან ამოვიღოთ თქვენი საკონტაქტო ინფორმაცია: [ელ-ფოსტა]
[2]http://askgov.ge/ka/change_request/new?b...
წერილზე გაცემული პასუხი საჯაროდ გამოქვეყნდება პორტალზე Askgov.ge.
კონფიდენციალურობის პოლიტიკა:
[3]http://askgov.ge/ka/help/officers
პატივისცემით, AskGov.ge-ის გუნდი.
-------------------------------------------------------------------
References
Visible links
1. https://www.reuters.com/en/pro-ukrainian...
2. http://askgov.ge/ka/change_request/new?b...
3. http://askgov.ge/ka/help/officers




