link to page 3 link to page 4 link to page 4 link to page 5 link to page 5 link to page 5 link to page 6 link to page 7 link to page 15 link to page 15 link to page 17 Tbilisi U Nights!
თბილისის ღამის ეკონომიკის განვითარების კონცეფცია

სარჩევი

1. საერთაშორისო რეკომენდაციები
2. რა არის ღამის ეკონომიკა?
3
3. პრეამბულა
4
3.1 დოკუმენტის მიზანი
4
3.2 დოკუმენტის სამიზნე ჯგუფები
5
3.3 პროექტის წამოწყების წინაპირობა
5
3.4 ღამის ეკონომიკის განვითარების პროექტის მიზანი
5
3.5 პროექტის განვითარების პროცესი
6
4. განხორციელებული ღონისძიებები და შედეგები
7
5. არსებული ვითარება
15
6. გამოწვევები და მათი დაძლევის გზები
16
7. კონცეპტუალური ჩარჩოები
17
7.1 ფოკუსირება
  7.1.1 პროექტების იდენტიფიკაცია და განვითარება
  7.1.2 ფინანსური რესურსების მოზიდვა (fundraising)
  7.1.3 მიკრო, მცირე და საშუალო ბიზნესის ხელშემწყობი პროგრამები /
  “ღამის ლაბორატორია -Night Lab”
  7.1.4 საზოგადოებასთან ურთიერთობა
  7.1.5 საერთაშორისო მარკეტინგი / პრომოუშენი
  7.1.6 საკლუბო სცენა
   8. სამოქმედო გეგმა
8.1 მუნიციპალურ სამსახურებთან, გამგეობებთან, სახელმწიფო და სხვა
ორგანიზაციებთან  თანამშრომლობა
23
  8.1.1 აუთვისებელი სივრცეები
23
© 2020  თბილისის ღამის ეკონომიკის განვითარების პროექტი
1

link to page 21 link to page 26 link to page 26 link to page 27 link to page 27 link to page 28 link to page 28   8.1.2 მოძრავი კვების ობიექტები
24
  8.1.3 სტატისტიკა და საზოგადოებრივი აზრის კვლევა
25
  8.1.4 ზიანის შემცირება
26
  8.1.5 სამუშაო ჯგუფების შექმნა
27
9. მოსალოდნელი შედეგები
27
10. სად ვიქნებით ორ წელიწადში
28
დანართი 1 - სტატისტიკა, კვლევა
29
11. (COVID -19) დაკავშირებული ცვლილებები და რეკომენდაციები
45

© 2020  თბილისის ღამის ეკონომიკის განვითარების პროექტი
2

1.  საერთაშორისო რეკომენდაციები:
დოკუმენტის შექმნის პროცესში გამოყენებულ იქნა შემდეგი ექსპერტების რეკომენდაციები:

1.  Andreina  Seijas  (Doctoral  Candidate  and  Teaching  Fellow,  Harvard  Graduate
School of Design)
2.  Paul Gallep and Charlotte Webber (Urban and Regional Development Experts)
3.  Alix Hughes (Bristol City Council)
4.  Mark  Adam Harold (Vilnius Night Mayor, Director of Music eXport Fund, Adviser
to MEP)
5.  Thierry Charlois (Night Political Project Manager, Paris City Hall)

2. რა არის ღამის ეკონომიკა?
ღამის  ეკონომიკა  არის  არა  მარტო  ქალაქის  ეკონომიკის  მნიშვნელოვანი  ნაწილი,  არამედ
მისი  სახე  და  იდენტობა.  ღამის  ეკონომიკის  სწორი  მართვა,  უზრუნველყოფს მნიშვნელოვან
ეკონომიკურ,  სოციალურ  და  კულტურულ  სარგებელს  ქალაქისთვის,  მოქალაქეებისთვის,
ბიზნესებისთვის, დასაქმებულ პირთათვის და ვიზიტორებისთვის. საერთაშორისო პრაქტიკამ
აჩვენა,  თუ  რამხელა  ეკონომიკური  კეთილდღეობის  მოტანა  შეუძლია  ქალაქისთვის  ღამის
ეკონომიკის განვითარებას.
მაგალითად,  ლონდონში,  ღამის  ეკონომიკის  სფეროში  დასაქმებულთა  რაოდენობა  1.26
მილიონს  ითვლის,  ხოლო  40  მილიარდი  ფუნტი  სტერლინგის  ოდენობის  სერვისი  და
პროდუქტი  იქმნება  (წყარო:  London’s  24 Hour Economy - londonfirst.co.uk). სიდნეიში ღამის
ეკონომიკა  4  600-ზე  მეტ  ბიზნეს  დაწესებულებას  აერთიანებს  და  32,000-ზე  მეტ  ადამიანს
ასაქმებს,  ყოველწლიური  შემოსავალი  კი  3.64  მილიარდ  დოლარს  აჭარბებს  (წყარო:
Planning  for  Sydney  at  night  -  cityofsydney.nsw.gov.au).  გლაზგოში  ღამის  ეკონომიკიდან
შემოსული თანხა წელიწადში 2.19 მილიარდ ფუნტ სტერლინგს შეადგენს, ღამით კი 16,200-ზე
მეტი ადამიანია დასაქმებული, რაც ქალაქის დასაქმების 10.8%-ა. (წყარო: Understanding and
measurement of Glasgow’s Night Time Economy - researchgate.net).
© 2020  თბილისის ღამის ეკონომიკის განვითარების პროექტი
3

ადგილობრივი  ტრადიციებისა  და  კულტურული  პრაქტიკის  გათვალისწინებით,  თბილისის
ღამის ეკონომიკა გულისხმობს ნებისმიერ ეკონომიკურ და კულტურულ აქტივობას, საღამოს
20:00
საათიდან  დილის  08:00  საათამდე.  პროცესში  ჩართულია  სხვადასხვა
მიმართულება/სექტორი,  მათ  შორის:  ტრანსპორტი  და  კომუნიკაციები,  სარესტორნო  და
სასტუმრო ბიზნესი, კულტურის ინდუსტრია, ვაჭრობა და სხვა.

3. პრეამბულა
3.1 დოკუმენტის მიზანი
აღნიშნული  დოკუმენტის  მიზანია
შეიქმნას  გზამკვლევი  პროექტის  წარმატებული
განვითარებისთვის,   გამოიწვიოს  ფართო  დისკუსია  დაინტერესებულ  ჯგუფებთან  და
შედეგად,
ჩამოყალიბდეს  თბილისის  ღამის  ეკონომიკის  განვითარების  პროექტის
სამოქმედო გეგმა და კონცეფცია.
სად  არის  თბილისის  ღამის  ეკონომიკა  დღეს,  სად  უნდა  იყოს  მომავალში  და  რაზე  უნდა
გამახვილდეს  ყურადღება,  რათა  მიღწეულ  იქნას  ძირითადი  მიზნები  -  სწორედ  ამ  კითხვებს
უნდა გაეცეს პასუხი აღნიშნულ დოკუმენტში.
ერთი  მხრივ,  დოკუმენტი  წარმოადგენს  ანგარიშს  ქალაქ  თბილისის  მუნიციპალიტეტის
მოქალაქეების,  მერისა  და  საკრებულოს  წინაშე,   მეორე  მხრივ  ის  არის   სადისკუსიო,
სარეკომენდაციო  და  კონცეპტუალური  დოკუმენტი.  ქვემოთ  ჩამოთვლილი  მოსაზრებები
ჩამოყალიბდა  საზოგადოებასთან,  ვიზიტორებთან,  საერთაშორისო  ექსპერტებთან,  ბიზნეს
ლიდერებთან  და დაინტერესებულ მხარეებთან კონსულტაციების შედეგად და ასევე, ასახავს
წელიწადნახევრის მანძილზე მიღებული გამოცდილების შედეგს.
ამასთან ერთად,   საზოგადოების ჩართულობა და გამოხმაურება ამ დოკუმენტის განხილვაში
ხელს  შეუწყობს  თბილისის  ღამის  ეკონომიკის  და  სასურველი  ღამის  ცხოვრების  მდგრად
განვითარებას.
აღნიშნული  დოკუმენტი  დაეხმარება,  არა  მხოლოდ  ღამის  ეკონომიკის,  არამედ  მთლიანად
ქალაქის ეკონომიკურ და სოციალურ განვითარებას და წინსვლას.
© 2020  თბილისის ღამის ეკონომიკის განვითარების პროექტი
4

3.2 დოკუმენტის სამიზნე ჯგუფები
დოკუმენტის სამიზნე აუდიტორიას წარმოადგენენ:

●  დაინტერესებული  მხარეები  (სთეიქჰოლდერები  -  ტურისტული  და  გასტრონომიული
დაწესებულებები,  ფესტივალების,   კულტურული ღონისძიებების ორგანიზატორები და
სხვა.)
●  თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის სამსახურები
●   სახელმწიფო სტრუქტურები
●   არასამთავრობო ორგანიზაციები
●  ფართო საზოგადოება

3.3 პროექტის წამოწყების წინაპირობა
ქალაქ  თბილისის  მუნიციპალიტეტში,  პროექტის  წამოწყების  ერთ-ერთ  წინაპირობად
საერთაშორისო  გამოცდილება  იქცა.  აღნიშნული  გამოცდილების  გარდა,  პროექტის
ინიცირება  კრეატიული  ინდუსტრიის  და  საკლუბო  სცენის  წარმატებამ,  ტურიზმის  მზარდმა
მონაცემებმა  და  ბრაუნფილდების  (ინდუსტრიული  დანიშნულების  უფუნქციოთ დარჩენილი და
აუთვისებელი სივრცე/ნაგებობების) წარმატებული განვითარების შემთხვევებმა განაპირობა.
ქალაქ  თბილისის  მუნიციპალიტეტის  მერმა,  კახა  კალაძემ,  თბილისის  ღამის  ეკონომიკის
განვითარების პროექტი საარჩევნო კამპანიის ფარგლებში დააანონსა, რის შედეგადაც, 2018
წლის  მარტში  პროექტის  ხელმძღვანელად,  ქალაქ  თბილისის  მუნიციპალიტეტის   მერის
სპეციალური მრჩეველი, სერგი გვარჯალაძე დაინიშნა.

3.4 ღამის ეკონომიკის განვითარების პროექტის მიზანი
პროექტის  მიზანია,  ზემოხსენებული  სექტორების  კოორდინირებული  მუშაობისა  და  მათი
სტიმულირების გზით, ახალი სამუშაო ადგილების შექმნა, განსაკუთრებით, მიკრო,  მცირე და
საშუალო  ტიპის  ბიზნეს  სფეროში;  ასევე,   დედაქალაქში  ტურიზმის  სწრაფი  განვითარების
ხელშეწყობა,  საღამოსა  და  ღამის  საათებში  მრავალფეროვანი  კულტურული  აქტივობების
განვითარების  ხელშეწყობა;  თბილისის,  როგორც  ტურისტული  მიმართულების  ცნობადობის
ამაღლება საერთაშორისო დონეზე.
© 2020  თბილისის ღამის ეკონომიკის განვითარების პროექტი
5

3.5 პროექტის განვითარების პროცესი
2018  წლის  აპრილში  მოეწყო  პროექტის  პრეზენტაცია,  რომელსაც  დაესწრო  300-მდე
ადამიანი,  მათ  შორის,  დაინტერესებული  მხარეები  (სთეიქჰოლდერები),  დიპლომატიური
კორპუსი, არასამთავრებო სექტორი,  დონორები და კულტურის სფეროს წარმომადგენლები.

საწყის ეტაპზე, პროექტის სამუშაო ჯგუფმა სამაგიდო კვლევის შედეგად, სხვადასხვა ქვეყნის
სტრატეგიები  შეისწავლა  და  საერთაშორისო  ექსპერტებთან  (იხ.  დანართი  2)
კონსულტაციები  გაიარა.    ასევე,  სამუშაო  ჯგუფი  გაეცნო  პარტნიორ  ქალაქებში  არსებულ
ვითარებას ღამის ეკონომიკის ჭრილში.

სამუშაო პროცესში აქტიური კომუნიკაცია ხორციელდებოდა:
●  ქალაქ  თბილისის  მუნიციპალიტეტის  მერიის  საქალაქო   სამსახურებთან  და  საჯარო
სამართლის  იურიდიულ  პირებთან:  ტრანსპორტის,  მუნიციპალურ  ინსპექციასთან,
არქიტექტურის,   ეკონომიკის,  კულტურისა და სხვა სამსახურებთან. შეიქმნა სამუშაო
ჯგუფი,  რომელიც  დაკომპლექტდა  სხვადასხვა  სამსახურის  თანამშრომლებით.
სამუშაო
ჯგუფის
წევრები,
როგორც
ღონისძიებების
დაგეგმვაში
და
განხორციელებაში,  ასევე  რეგულარული  პერიოდულობით  სამუშაო  შეხვერდებში
იღებდნენ მონაწილეობას.
●  საჯარო  სექტორთან:  საქართველოს  შინაგან  საქმეთა  სამინისტროს,  სხვადასხვა
უბნის  გამგეობების,  სურსათის  ეროვნული  სააგენტოსა  და   ტურიზმის  ეროვნული
ადმინისტრაციის ხელმძღვანელ პირებთან.
●  არასამთავრობო სექტორთან: “არა ხმაური”, “ადიქციის კვლევების ცენტრი”.
●  ბარებისა  და  რესტორნების  ასოციაციასთან,  ბარების  მეპატრონეებთან  და
მენეჯერებთან.
●  საკლუბო სცენის წარმომადგენლებთან.
●  დონორ ორგანიზაციებთან: “მსოფლიო ბანკი”, USAID, KFW.
●  მედიის  წარმომადგენლებთან  (პრესკონფერენციები,  ინტერვიუები  ყველა  ძირითად
მაუწყებელთან)
●  მოქალაქეებთან  და  სხვა  დაინტერესებულ  პირებთან,  რომლებსაც  გაეწიათ
სხვადასხვა სახის კონსულტაცია.
© 2020  თბილისის ღამის ეკონომიკის განვითარების პროექტი
6

ასევე,  გაფორმდა  ურთიერთთანამშრომლობის  მემორანდუმები  “თბილისის  სტარტაპ
ბიუროსთან”,  მედია  ჰოლდინგ  GB  Times-თან  და  “საქართველოს  ინოვაციების  და
ტექნოლოგიების სააგენტოსთან”.

4. განხორციელებული ღონისძიებები და შედეგები
პროექტის  დაწყებიდან  დღემდე  წარმატებით  განხორციელდა  არაერთი  ღონისძიება.
წელიწადნახევრის  განმავლობაში,  კერძო  სექტორიდან სპონსორინგისა და  პარტნიორობის
მეშვეობით,  მოძიებულ იქნა 300000 ლარზე მეტი თანხა.

●  Fuckup  Night   -  2018  წლის  დეკემბერში,  თბილისის  სტარტაპ  ბიუროს  მიერ
ორგანიზებულ  საერთაშორისო  ღონისძიებაში,  ღამის  ეკონომიკა  იყო  ერთ-ერთი
თემა. სერგი გვარჯალაძემ მონაწილეობა მიიღო, როგორც მომხსენებელმა.

●  ჰაკათონი  -  ღონისძიება  2019  წლის  მარტში  გაიმართა,  რომლის  ფარგლებშიც,  15
გუნდი  ორი  დღის  განმავლობაში,  მუშაობდა  ციფრულ  სერვისებზე,  პროდუქტის
პროტოტიპებზე,  აპლიკაცია/ვებგვერდებზე,  მოწყობილობებზე  ან  მონაცემების
მოძიებისა  და  ვიზუალიზაციის  საშუალებებზე,  რომლებიც  რელევანტურია  ღამის
ეკონომიკის  გაძლიერებისთვის.  საბოლოოდ,  ჟიურიმ  გამოავლინა  სამი  საუკეთესო
პროექტი.  ღონისძიებას  უმასპინძლა   ღამის  ეკონომიკის  პროექტის  პარტნიორმა
“ღვინის ქარხანამ” და “სტარტ აპ ბიუროსთან” ერთად იყო ორგანიზებული.
შედეგად, ჟიურიმ სამი გამარჯვებული გუნდი გამოავლინა:

1  ადგილი  -  გუნდი  “ამპლიტუდა”  -  აპლიკაცია,  რომლის  საშუალებითაც  ნებისმიერ
ადამიანს  ექნება  წვდომა  მონაცემებზე  და  ნახავს  თუ  სად  როგორი  ხმაურის  დონეა.
შეიქმნება  ვებ-გვერდიც,  სადაც  თითოეულ  დაწესებულებასთან  დამონტაჟებული
მოწყობილობა  მონაცემებს ამ პლატფორმას გადასცემს, მათ ერთ სივრცეში მოუყრის
თავს.   მისი  მეშვეობით  თბილისის  მერია  სისტემატურად  მიიღებს  მონაცემებს
ხმაურით დაბინძურებაზე, მარტივად გააკონტროლებს და მართავს მას.

© 2020  თბილისის ღამის ეკონომიკის განვითარების პროექტი
7

2 ადგილი - გუნდი Denoiser
  შეიქმნა  მოწყობილობის  პროტოტიპი,  სახელად  Denoiser  1.0.  ეს  პროდუქტი  85
დეციბალზე  მაღალ  ხმას  აღიქვამს  და  არა  მხოლოდ  აფიქსირებს  ხმაურის  დონეს,
არამედ,  გადაჭარბების  შემთხვევაში,  გამაფრთხილებელ  შეტყობინებასაც  უგზავნის
დაწესებულებას.  ვებ  პლატფორმა  და  აპლიკაცია,  სადაც  მონაცემთა  ერთიანი  ბაზის
ნახვა  ნებისმიერს  შეეძლება.  აქ  თავს  მოიყრის სტატისტიკური ინფორმაცია ხმაურით
დაბინძურებაზე უბნების, ქუჩების, დღეების, კვირების, თვეების მიხედვით.

3 ადგილი - Night Coin
აპლიკაცია,  რომლის  მეშვეობითაც  მომხმარებლები  თამაშით დააგროვებენ ფულს და
ამ  ფულის  დახარჯვას  მხოლოდ  ღამის  საათებში  შეძლებენ.   თამაშში  ქალაქის
სხვადასხვა  ტერიტორიებზე  მონეტები იქნება გაბნეული. რაიმე კონკრეტულ ადგილზე
მოხვედრისას  მომხარებელი  იქ  დაყრილ  მონეტებს  შეაგროვებს.  მონეტები  შემდეგ
ლარებში დაკონვერტირდება. თუმცა მონეტების შეგროვებისას მას რეკლამების ნახვა
მოუწევს.  აპლიკაციაში  ისეთი  კრიტერიუმებიცაა  გათვალისწინებული,  როგორიცაა
სქესი,  ასაკი,  ინტერესები  და  ა.შ.  რაც  კომპანიებს  უფრო  მომგებიან  პოზიციაში
ჩააყენებს.  აპლიკაციით  რეკლამის  დამკვეთს  დეტალურ  სტატისტიკასთან
მომენტალურად  ექნება  წვდომა.  მთავარი  მიზანია,  რომ  დღის  განმავლობაში
დაგროვებული ფული დაიხარჯება ღამით.

●  სერგი  გვარჯალაძის  მოხსენება  პროექტის  შესახებ  ნანტის  ღამის
ეკონომიკის  საბჭოს  წინაშე  -
2019  წლის  ივნისში,  ღამის  ეკონომიკის
განვითარების  პროექტის  ხელმძღვანელი,  სერგი  გვარჯალაძე,  ქალაქ  თბილისის
მუნიციპალიტეტის  მერიის  დელეგაციასთან  ერთად  სამუშაო  ვიზიტით  თბილისთან
დაძმობილებულ ქალაქ ნანტში გაემგზავრა, სადაც, ნანტის ღამის ეკონომიკის საბჭოს
წევრებისთვის  ჩაატარა  პრეზენტაცია  თბილისის  ღამის  ეკონომიკის  განვითარების
პროექტის  შესახებ.  გარდა  ამისა,  შედგა  არაერთი  სამუშაო  შეხვედრა  ერთობლივი
პროექტების  განხილვის  და  უერთიერთგამოცდილების  გაზიარების  მიზნით,  რის
შედეგადაც  დაიგეგმა  ერთობლივი  პროგრამების  და  გაცვლითი  პროექტების
შემუშავება.

© 2020  თბილისის ღამის ეკონომიკის განვითარების პროექტი
8

●  ვორქშოფი  “ხმაურის  იზოლაცია”   -  აკუსტიკური  დანაგვიანების  პრობლემის
აღმოსაფხვრელად, ბარ-რესტორნების/კაფეების მფლობელებისა და დაინტერესებული
პირებისთვის,  2019  წლის  ივლისში  ვორქშოფი  ჩატარდა.  ღონისძიებას
ფინურ-ქართული
კომპანია
„აკუკონის“
წარმომადგენლები
უძღვებოდნენ.
მონაწილეებმა  აკუსტიკური  იზოლაციის  მარტივი  და  ბიუჯეტური  გზების  შესახებ
მიიღეს ინფორმაცია.

●  ვორქშოფი  ღამის  ტურიზმის  განვითარების  თემაზე  -  2019  წლის  ივლისში,
ბიზნეს  აქსელერატორ  „სპარკის“  ჩარჩოებში,  ღამის  ეკონომიკის  განვითარების
პროექტის
პრეზენტაცია
გაიმართა,
რომლის
პარალელურად,  პროექტის
ხელმძღვანელმა, სერგი გვარჯალაძემ, ჩაატარა ვორქშოფი თემაზე - ღამის ტურიზმის
განვითარების პოტენციალი.

●  ტრენინგები  ციფრულ  მარკეტინგში  -  ბიზნეს  აქსელერატორ  “სპარკთან”
თანამშრომლობით,  ტურიზმის,  კვების  ობიექტების,  გასართობი  ინდუსტრიის
წარმომადგენლებისა  და  დაინტერესებული  პირებისთვის,  2019  წლის  აგვისტოში
ციფრულ  მედია-მარკეტინგში  უფასო  ორდღიანი  ტრენინგები  ჩატარდა.  მონაწილეებს
საშუალება  მიეცათ  გაეგოთ,  თუ  როგორ  მუშაობს  ციფრული  მედია-მარკეტინგი  და
ასევე ესწავლათ სოციალური მედიის მიზნობრივად გამოყენება.

●  მეიქათონი  -  2019  წლის  სექტემბერში,  თსუ-ს  ცოდნის  გაცემისა  და  ინოვაციების
ცენტრის  ორგანიზებით  გამართული  მეიქათონის  ერთ-ერთი  თემა  ღამის  ეკონომიკა
იყო.  პროექტის  ხელმძღვანელი,  სერგი  გვარჯალაძე  მიწვეული  იყო  სპიკერად.  იგი
მონაწილეებს  ღამის  ეკონომიკის  პროექტის  მიზნებზე,  შედეგებსა  და  გამოწვევებზე
ესაუბრა.
შედეგად,  ღამის  ეკონომიკის  მიმართულებით  2  გუნდი  შეიქმნა.  გუნდებმა  3  დღის
განმავლობაში  სფეროში არსებული პრობლემების იდენტიფიცირებაზე, გადაჭრასა და
მათი იდეების პროექტებად ქცევაზე იმუშავეს.

●  ტრენინგი სერვისსა და მენეჯმენტში - 2019 წლის ოქტომბერში თბილისის ღამის
ეკონომიკის  განვითარების  პროექტის  და  ბიზნეს  აქსელერატორ  “სპარკის”
თანამშრომლობით,  სერვისის  და  მენეჯმენტის  ტრენინგი  ჩატარდა.  მასში
© 2020  თბილისის ღამის ეკონომიკის განვითარების პროექტი
9

მონაწილეობა  სხვადასხვა  სფეროში  მომუშავე  გაყიდვებისა  და  ადამიანური
რესურსების  მენეჯერებმა,  ასევე  ტრენინგებისა  და  განვითარების  სპეციალისტებმა
მიიღეს.

●  ფესტივალი  “ციფრული  თბილისი”  -  2019  წლის  ოქტომბერში,  თბილისის  ღამის
ეკონომიკის  განვითარების  პროექტის  პარტნიორობით,  სამდღიანი  ფესტივალი
“ციფრული  თბილისი”  გაიმართა.  პროექტი  ფრანგული  მულტიმედიური  ფესტივალის
Scopitone-ის  (ნანტი,  საფრანგეთი)  შვილობილი  ფესტივალია  თბილისში,  რომელიც
მორგებულია  ქართულ  სახელოვნებო  სივრცეს.  ,,ციფრული  თბილისი”  მიზნად
ისახავდა  საერთაშორისო  და  ქართველი  არტისტების  თანამშრომლობასა  და
ინოვაციური კო-პროდუქციის შექმნას.

●  B2B შეხვედრები  - 2019 წლის დეკემბერში, თბილისს საერთაშორისო მუსიკალური
ფესტივალების  ორგანიზატორები  ეწვიენ.  ღონისძიება  თბილისის  მერიის
ეკონომიკური  განვითარების  საქალაქო  სამსახურისა  და  თბილისის  ღამის
ეკონომიკის  განვითარების  პროექტის  ორგანიზებით  ჩატარდა.   Primavera  Sound,
Sonar,  Awakenings,  Atlas  Weekend  და  Cirque  du  Soleil  -  აღნიშნული  ღონისძიებების
წარმომადგენლებმა  თბილისის  საკონცერტო  და  საფესტივალო  სივრცეები
დაათვალიერეს  და  ადგილობრივ  პრომოუტერებთან,  ივენთ  მენეჯერებთან  და
ფესტივალების  წარმომადგენლებთან  B2B  შეხვედრები  გამართეს.  ღონისძიებაში
25-მდე ქართულმა კომპანიამ მიიღო მონაწილეობა.
შედეგად,  მხარეებმა  გაცვალეს  კონტაქტები  და  სამომავლო  თანამშრომლობის
შესაძლებლობები განიხილეს.

●  ღამის ავტობუსი #222
პროექტის  სამუშაო  ჯგუფმა  შეიმუშავა  მარშრუტი  და  ჩაუშვა  ღამის  ავტობუსის
პროექტი,  რომელიც  პარასკევს  და  შაბათს  გადაადგილდება  მეტრო  ახმეტელიდან
მეტრო  ვარკეთილამდე,  ქალაქ  თბილისის  მუნიციპალიტეტის  უმეტესი  კულტურული
ეპიცენტრის  გავლით.  შედეგად,  ავტობუსს  იყენებენ  არამხოლოდ  ტურისტები  და
თბილისის  მოქალაქეები,  რომლებიც  “ვიქნედზე”  სხვადასხვა  კულტურულ
ღონისძიებას  ან  რესტორნებს  და  მეგობრებს  სტუმრობენ,  არამედ  ის  ადამიანებიც,
© 2020  თბილისის ღამის ეკონომიკის განვითარების პროექტი
10

რომლებიც ღამის საათებში მუშაობენ.

●  აკუსტიკური დანაგვიანება
პროექტის დაფუძნებიდანვე,   აკუსტიკური დანაგვიანება იქცა ერთერთ მთავარ თემად,
რომელზეც  სამუშაო  ჯგუფი აქტიურად მუშაობდა. შედეგად, გამოვლინდა აკუსტიკური
დანაგვიანების  ორი  ძირითადი  წყარო,  რასთან  მიმართებაშიც  უკმაყოფილებას
გამოთქვამდა  მოსახლეობა:  ბარების  და  რესტორნების  მიერ  შექმნილი  ხმაური  და
ქუჩის  მუსიკოსების  მიერ  გამოყენებული  ხმის  გამაძლიერებლებით  გამოწვეული
აკუსტიკური დანაგვიანება.
ჩატარდა
არაერთი
შეხვედრა
აკუსტიკური
დანაგვიანების
პრობლების
აღმოსაფხვრელად.  მათ  შორის,  “საქართველოს  რესტორატორთა  ასოციაციასთან”,
არასამთავრობო  ორგანიზაციასთან  “არა  ხმაურს”,  აკუსტიკურ  კომპანიებთან,
დაზარალებულ  მოქალაქეებთან.  შედეგად,  მუნიციპალური  ინსპექციის  ჯგუფთან
ერთად შემუშავდა ღონისძიებები ხმაურის პრობლემის გადასაჭრელად.
გუნდი  ასევე  აქტიურად  იღებდა  მონაწილეობას  არსებული  საკანონმდებლო  ბაზის
გაუმჯობესებაში.  კანონპროექტის  წარდგენა  დაგეგმილია  2020  ის  პირველ
კვარტალში.
ჩატარდა  ვორქშოფი  აკუსტიკური  დანაგვიანების  თემაზე,  რომელშიც  მონაწილეობა
მიიღეს  ერთი  მხრივ,  აკუსტიკის  ექსპერტებმა,  მეორე  მხრივ  კი  კაფე-ბარების
მეპატრონეებმა.
ქუჩის  მუსიკით  გამოწვეული  ხმაურის  აღმოსაფხვრელად  და  ქუჩის  მუსიკოსების
ხელშეწყობის  მიზნით,  ჩატარდა  ქუჩის  მუსიკის  2  ფესტივალი:  1.  პროექტი  “ქუჩის
მუსიკის ტალღა”, რომელიც 2018 წლის ივლისის დასაწყისიდან სექტემბრის ბოლომდე
გაგრძელდა;  2.  ქუჩის  მუსიკის  დღე,  რომელიც  2018  წლის  10  ნოემბერს ჩატარდა და
რამდენიმე  ლოკაციაზე,  ერთმანეთის  პარალელურად,  სხვადასხვა  ჟანრის  მუსიკის
კონცერტები გაიმართა. ფესტივალებისთვის სპეციალურად შეირჩა ისეთი ლოკაციები,
რომლებიც  ნაკლებადაა  დასახლებული  და  გათვლილია  მსგავსი  ტიპის
ღონისძიებებისთვის.  შედეგად,  თავიდან  იქნა  აცილებული  მოსახლეობის
უკმაყოფილება  მუსიკით  გამოწვეულ  ხმაურთან  დაკავშირებით,  მუსიკოსებს  კი
შესაძლებლობა  მიეცათ  საკუთარი  შემოქმედება  წარედგინათ  დაინტერესებული  და
საკმაოდ დიდი აუდიტორიისთვის.
© 2020  თბილისის ღამის ეკონომიკის განვითარების პროექტი
11

ფესტივალის  ფარგლებში,  შესაძლებელი  გახდა  მუსიკოსებისა და ჯგუფების გაცნობა,
აღრიცხვა და მათთან კომუნიკაცია.
მუნიციპალური  ინსპექციის  მიერ  გამოიყო  სპეციალური  მორიგე  ჯგუფები,  რომელთა
მისია  აკუსტიკური  დანაგვიანების  პრევენციაა. ჯგუფები ასევე კონსულტაციას უწევენ
რესტონებისა  და  ბარების  მფლობელებს,  რათა  დაადგინონ  თუ  რამდენად  ჯდება
აუდიო  დანადგარების  მიერ  გამოცემული  ხმა,  კანონით  დადგენილი  ნორმის
ფარგლებში.  მუნიციპალურ  ინსპექციასთან  ერთად  შემუშავებულ  იქნა  რამდენიმე
რეკომენდაცია
არსებულ
კანონმდებლობაში
ცვლილებების
შეტანასთან
დაკავშირებით,  რის  საფუძველზეც  შემუშავდა  საკანონმდებლო  ინიციატივა.
რეკომენდაციები  მოიცავდა  შემდეგ  საკითხებს:  ხმაურთან  დაკავშირებით  საჯარიმო
სანქციების  გაზრდას,  სხვადასხვა პრობლემატური ობიექტის აკუსტიკური იზოლაციის
საშუალებებით  აღჭურვის  ვალდებულებას  და  ხმის  გარე  გამაძლიერებლების
აკრძალვას.

●  თბილისის ღამის ეკონომიკის საერთაშორისო ფორუმი
2018  წლის  ნოემბერში  თბილისის  ღამის  ეკონომიკის  საერთაშორისო  ფორუმი
გაიმართა.  ღონისძიების  მთავარი  მიზანი,  ღამის  ეკონომიკის განვითარების კუთხით
სხვადასხვა  ქვეყნის  გამოცდილების  გაზიარება  იყო.  ორი  დღის  განმავლობაში
თბილისს  ევროპის  ქვეყნების  ექსპერტი  ურბანისტები,  კრეატიული  ინდუსტრიის  და
მუნიციპალური  სამსახურების  წარმომადგენლები,  კულტურის  მენეჯერები  და  ე.წ.
ღამის მერები სტუმრობდნენ, რომლებმაც ფორუმის მონაწილეებს, ღამის ეკონომიკის
სფეროში  საკუთარი  გამოცდილება  გაუზიარეს   და  წარმატებული  მაგალითები
გააცნეს.  ღონისძიება  მთლიანად  დაფინანსდა  სასპონსორო  და  საპარტნიორო
სახსრებით.
შედეგად,  თბილისი  პოზიციონირდა  ადგილად,  რომელიც  მიისწრაფვის   გახდეს  24/7
ქალაქი;  შედგა  არაერთი  შათანხმება  ერთობლივი  პროექტების  განვითარებასთან
დაკავშირებით;  დაინტერესებულ  პირებს  (სტეიქჰოლდერებს)  საშუალება  მიეცათ
პირისპირ  შეხვედრების  მეშვეობით  კომუნიკაცია  დაემყარებინათ
უცხოელ
კოლეგებთან  და   ექსპერტებთან, გაემყარებინათ მათთან კონტაქტები და წამოეწყოთ
ახალი  საინტერესო  პროექტები.   მაგალითად,  წამოიწყო  კომუნიკაცია  ერთობლივ
პროექტზე  ქალაქ  ნანტის  ღამის  საბჭოს  ხელმძღვანელებთან,  რის  შედეგადაც
© 2020  თბილისის ღამის ეკონომიკის განვითარების პროექტი
12

განხორციელდა  ფესტივალი  “ციფრული  თბილისი”,  რომელიც  2019  წლის  25-27
ოქტომბერს სხვადასხვა ლოკაციაზე გაიმართა.

ფორუმში მონაწილეობდნენ შემდეგი საერთაშორისო ექსპერტები:
1.  მირიკ მილანი - ამსტერდამის ყოფილი ღამის მერი და პირველი ღამის მერი ევროპაში;
ლობისტი საერთაშორისო მასშტაბით ღამის ეკონომიკის სფეროში.
2.  ტიერი შარლოა - პარიზის ღამის ეკონომიკის პროექტის მენეჯერი.
3.  შამირო ვანდერგელდი - ამსტერდამის ღამის მერი.
4.  კრისტოფ ვიდალი - ტულუზის ღამის ეკონომიკის პროექტის პრეზიდენტი.
5.  ბენჯამინ მადუი - ნანტის ღამის მერის მოადგილე.
6.  მარკ ადამ ჰაროლდი - ვილნიუსის ღამის მერი.
7.  დიმიტრი  ჰეგემანი  -  ლეგენდარული  ღამის  კლუბის  “ტრეზორის”  დამფუძნებელი
ბერლინში.
8.  ევა დე კლერკი - არტისტი და ურბანისტი, ამსტერდამი.
9.  ფილ გიბი - ინგლისის ხელოვნების საბჭოს დირექტორი.

ფორუმის  ფარგლებში,  თბილისის  ერთ–ერთ  ახლად  განვითარებულ  სივრცეში
(“ელექტროვერკი”)  გამართული  ღონისძიება  მიზნად  ისახავდა  იმ  ქართველი
მუსიკოსების  და  მათი  ახალი  ნამუშევრების  წარმოჩენას,  რომლებიც  მოღვაწეობენ
ისეთ  მუსიკალურ  ჟანრებში,  როგორიცაა  ჰიპ-ჰოპი,  ინდი  როკი,  ნიუ  ჯაზი,
ელექტრონული  და  ავანგარდული  პოპი.  ღონისძიება  მთლიანად  დაფინანსდა
სასპონსორო და საპარტნიორო სახსრებით.
პარალელურად  მიმდინარე  ფორუმის  სტუმრებს,  საშუალება  მიეცათ  გაცნობოდნენ
ახალ  ქართულ  მუსიკალურ  სცენას  და  პირდაპირი  კავშირები  დაემყარებინათ,
როგორც მუსიკოსებთან, ასევე ახალი თბილისური ბრაუნფილდის, “ელექტროვერკის”
მენეჯმენტთან.
შედეგად,   ფესტივალში  მონაწილეობა  მიიღო  12-მა   შემსრულებელმა/ჯგუფმა  და
დასაქმდა 100-ზე მეტი ადამიანი.

© 2020  თბილისის ღამის ეკონომიკის განვითარების პროექტი
13

●  Night Lab - ღამის ლაბორატორია
არსებული გამოწვევიდან გამომდინარე და საერთაშორისო გამოცდილების ანალიზის
შედეგად,  გადაწყდა,  ფოკუსირება  მომხდარიყო  უფრო  ეფექტური,  პრაქტიკული  და
შედეგზე ორიენტირებული ღონისძიებების ორგანიზებაზე.
ამისათვის  მიმდინარეობდა  ინტენსიური  კომუნიკაცია  ინოვაციებზე  ორიენტირებულ
სხვადასხვა  ორგანიზაციასთან,  რის  შედეგადაც  ჩამოყალიბდა  საპარტნიორო
ურთიერთობა  “საქართველოს  ინოვაციებისა  და  ტექნოლოგიების  სააგენტოსთან”,
“თბილისის სტარტაპ ბიუროსთან” და ბიზნეს აქსელერატორ “სპარკთან”.
2018  წლის  დეკემბრიდან,  პროექტის  ძირითადი  აქცენტი  გადავიდა  ახალ  ინოვაციურ
პლატფორმაზე  “Night  Lab  -  ღამის  ლაბორატორია”.  პლატფორმის  მიზანია  მიკრო,
მცირე  და  საშუალო  ბიზნესის  ხელშეწყობა,  რისთვისაც  ტარდება  რეგულარული
ღონისძიებები:  ტრენინგები,  ვორქშოფები  და  სხვა  ისეთი  ტიპის  აქტივობები,
რომლებიც  ითვალისწინებენ  ახალი,  ინოვაციური  იდეების  განვითარებასა  და
პროფესიული კვალიფიკაციის ამაღლებას.
“ღამის  ლაბორატორიის”  ფარგლებში  ჩატარდა  სხვადასხვა  ტიპის  ღონისძიებები  -
Fuckup  Night,  ჰაკათონი,  ვორქშოფი  “ხმაურის  იზოლაცია”,  ტრენინგი  ციფრულ
მარკეტინგში,  მეიქათონი,  ვორქშოფი  ტურიზმის  განვითარების  თემაზე,  ტრენინგი
სერვისსა  და  მენეჯმენტში  და  ა.შ.  ღონისძიებები  ყოველთვიურ რეჟიმში ტარდებოდა.
(ღონისძიებების  სრული  ჩამონათვალისა და დეტალური განმარტებებისთვის იხილეთ
დანართი 2).
შედეგად,  300-ზე  მეტი  დაინტერესებული  პირი,  პრაქტიკაზე  ორიენტირებული
ღონისძიებების  მეშვეობით,  გაეცნო  უახლეს  ინფორმაციას  და  მიიღო  გამოცდილება
მარკეტინგის, ტექნოლოგიების და სერვისების სფეროში.
გარდა  ამისა,  “ღამის  ლაბორატორიაში”  მონაწილე  ადამიანებს  საშუალება  მიეცათ
ჰაკათონებისა  და  მეიქათონების  მეშვეობით,  თბილისის  ღამის  ეკონომიკაში
არსებული  გამოწვევების  დასაძლევად,  წარმოედგინათ  თავიანთი  პროექტები  და
მიეღოთ წახალისება. (სულ შემუშავდა 20-მდე პროექტი/პრობლემის გადაჭრის გზა).
ასევე, ამ ღონისძიებების მეშვეობით, გაფართოვდა ღამის ეკონომიკის განვითარების
პროექტის  “მეგობრების  წრე”,  იმატა  პროექტის  მიერ  წამოწყებულ  ღონისძიებებში
ჩართულობამ.

© 2020  თბილისის ღამის ეკონომიკის განვითარების პროექტი
14

5. არსებული ვითარება
მოცემულ  ანგარიშს  საფუძვლად  უდევს  საბაზისო  კვლევები  და  სტატისტიკური  მონაცემები,
რომელიც  აუცილებელია,  რათა  დაფიქსირდეს  არსებული  ვითარება  ღამის  ეკონომიკის
სფეროში  და  შემდგომ,  შესაძლებელი  გახდეს  ეფექტური  მონიტორინგი,  ანალიზი  და
შესაბამისი ანგარიშების წარდგენა.
ობიექტური  საჭიროებებიდან  გამომდინარე,  ექსპერტებთან  კონსულტაციების  საფუძველზე,
მოძიებულ იქნა შემდეგი საბაზისო, სტატისტიკური და სხვა მონაცემები:
1.  ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მოსახლეობის რიცხოვნობა სქესის მიხედვით;
2.  ტურიზმის ინდიკატორები;
3.  პირდაპირი ფრენების რაოდენობა;
4.  პირდაპირი სარკინიგზო რეისები;
5.  პირდაპირი რეისები ავტობუსით;
6.  რეგულაციები ალკოჰოლთან დაკავშირებით;
7.  რეგულაციები და კვლევა ნარკოტიკებთან დაკავშირებით;
8.  კანონი ხმაურთან დაკავშირებით;
9.  საზოგადოებრივი ტრანსპორტის სამუშაო საათები;
10. კვლევა უსაფრთხოებასთან დაკავშირებით;
11.   ღამის  საათებში  მომუშავე  ობიექტების  რაოდენობა,  მათი  ადგილმდებარეობა,
ბიზნესის ტიპი, სამუშაო საათები;
12. კულტურული ღონისძიებები, კლასიფიკაცია და რაოდენობა წლის მანძილზე;
13. ბრაუნფილდები
(ფუნქცია  დაკარგული,  ინდუსტრიული  ნაგებობები)  და
რეაბილიტირებული უბნები;
14. საზოგადოებრივი აზრის კვლევა
(დეტალური კვლევებისა და ანგარიშებისთვის იხილეთ დანართი 1)

6. გამოწვევები და მათი დაძლევის გზები
ზემოთ მოყვანილ ინფორმაციაზე დაყრდნობით, დაინტერესებულ პირებთან და ექსპერტებთან
კონსულტაციების  საფუძველზე,  პროექტის  დაწყებიდან  დღემდე  მოხდა  გამოწვევების
© 2020  თბილისის ღამის ეკონომიკის განვითარების პროექტი
15

იდენტიფიცირება.  კონსულტაციები  იმართებოდა,  როგორც  თბილისში  ჩატარებული  ღამის
ეკონომიკის  ფორუმის  ფარგლებში,  ასევე  სხვადასხვა  საკომუნიკაციო  შეხვედრისა  და
ონლაინ კომუნიკაციის მეშვეობით.
ფოკუსირება  მოხდა  იმ  მნიშვნელოვან  გამოწვევებზე, რომელთა მოგვარებაც დროის მოკლე
მონაკვეთშია შესაძლებელი და მაქსიმალურ ეფექტს იძლევა.

წელიწადნახევრიანი  დაკვირვების,  კომუნიკაციის  და  კვლევების  საფუძველზე  გამოიკვეთა,
შემდეგი:
●  მოსახლეობისთვის  ზოგ  შემთხვევაში  გაურკვეველია  პროექტის  დანიშნულება  და
ხშირად არ არის საკმარისი ინფორმაცია ჩატარებული აქტივობების შესახებ;

●  თბილისის  ღამის  ცხოვრების  პრომო  კამპანიების  არ  არსებობა,  როგორც
ადგილობრივ, ასევე საერთაშორისო ბაზარზე
●  მომსახურების სფეროში არის კვალიფიკაციის ნაკლებობა.
●  აკუსტიკური დანაგვიანება კვლავ აკტუალურ პრობლემას წარმოადგენს
●  ღამის  ეკონომიკის  ფარგლებში  არსებული  ღონისძიებები  არ  არის  მორგებული  შშმ
პირებისა და 50 წელს ზემოთ მოქალაქეთა საჭიროებებზე.
●  ღამის  ეკონომიკისა  და  ტურიზმისათვის  ერთიანი  ციფრული  საკომუნიკანიკაციო
პლატფორმის (აპლიკაცია, ვებგვერდი) საჭიროება.

7. კონცეპტუალური ჩარჩოები

7.1 ფოკუსირება
ზემოთხსენებული  გამოწვევებიდან  და  მათი  გადაწყვეტის  გზებიდან  გამომდინარე,  უნდა
მოხდეს ზუსტად დეკლარირებული უფლებამოსილებების და ვალდებულებების მქონე სამუშაო
ერთეულის ჩამოყალიბება.

ერთეული ხუთ ძირითად  სტრატეგიულ მიმართულებაზე უნდა იყოს ფოკუსირებული:

1.  პროექტების იდენტიფიკაცია და განვითარება
© 2020  თბილისის ღამის ეკონომიკის განვითარების პროექტი
16

2.  ფინანსური რესურსების მოზიდვა (Fundraising)
3.  მიკრო,  მცირე  და  საშუალო  ბიზნესის  ხელშემწყობი  პროგრამები  /  “ღამის
ლაბორატორია”
4.  საზოგადოებასთან ურთიერთობა
5.  საერთაშორისო  მარკეტინგი/პრომოუშენი

ქვემოთ წარმოდგენილია სტრატეგიული მიმართულებების განმარტებები:

7.1.1 პროექტების იდენტიფიკაცია და განვითარება
ღამის  თბილისი  საჭიროებს  მრავალფეროვან,  უნიკალურ  ღონისძიებებს,  რომლებიც
უზრუნველყოფენ,  როგორც  ტურისტების  მოზიდვას,  ასევე   კულტურულ  ხელმისაწვდომობას
ადგილობრივი მოსახლეობისთვის.
აღსანიშნავია,  რომ  ღამის  კულტურული  ცხოვრება  ნაკლებად  არის  ადაპტირებული  შშმ
პირებისათვის და არ ითვალისწინებს ყველა ასაკობრივი კატეგორიის ინტერესებს.
ერთეულის  ერთ-ერთი  ფუნქცია  უნდა  გახდეს  კომერციული  და  კულტურული  ინდუსტრიების
დაბალანსება,  მათი  კოორდინაცია  და  ხელშეწყობა.  ის  უნდა  აერთიანებდეს  განსხვავებულ
ინტერესთა ჯგუფებს, სთეიქჰოლდერებს.
ერთეულმა უნდა წარმოადგინოს, როგორც წამყვანი  და პოპულარული ინდუსტრიების, ასევე
ე.წ. ანდერგრაუნდის ინტერესები.
ერთეულმა  უნდა  მოახდინოს  ახალი  საინტერესო,  უნიკალური,  მრავალფეროვანი
ღონისძიებების  იდენტიფიკაცია  და  ხელი  შეუწყოს  თბილისის,  როგორც  საფესტივალო
ქალაქის პოზიციონირებას.
პროექტის  გამოცხადებიდანვე,  სამუშაო  ჯგუფს  რეგულარულად  მიმართავენ  სხვადასხვა
პრომოუტერები,  ორგანიზატორები,  კრეატიული  და  სხვა  ინდუსტრიის  წარმომადგენლები,
რომლებსაც  მერიისაგან  სჭირდებათ  ფინანსური  ან  ტექნიკური  დახმარება.  პროექტის
სამუშაო  ჯგუფი  რეგულარულად  უწევს  მათ  სხვადასხვა  ტიპის  კონსულტაციას,  როგორც
თანხების მოძიებასთან, ასევე შინაარსობრივ ნაწილთან დაკავშირებით. ასეთი კომუნიკაცია
საშუალებას  მისცემს  ღამის  ეკონომიკის  ერთეულს  დროულად  მოახდინოს  საინტერესო
პროექტების იდენტიფიცირება და მათი განვითარების ხელშეწყობა.
მნიშვნელოვანია,  დედაქალაქში  მოზიდულ  იქნას  დიდი  საერთაშორისო  პროექტები,
ბრენდები,  ფესტივალები,  ფრენჩაიზები.  იგულისხმება  ისეთი  ღონისძიებები,  რომლებიც
© 2020  თბილისის ღამის ეკონომიკის განვითარების პროექტი
17

საერთაშორისო  გაშუქების  საშუალებას  იძლევიან.  ასეთი  ტიპის  ღონისძიებების
უპირატესობა  იმაშია,  რომ  მათ  უკვე  აქვთ  გარკვეული  სახელი  და  შესაბამისად,  ამ
ღონისძებების თბილისში ჩატარებით შესაძლებელია ტურისტების რაოდენობის ზრდა. ასევე,
მსგავს ღონისძიებებში ჩაერთვებიან ადგილობრივი მცირე მეწარმეები.
საჭიროა  გამოიყოს  სივრცეები  და შეიქმნას თანამშრომლობის ჩარჩოები. მაგალითად, უკვე
მიმდინარეობს  მოლაპარაკებები  მსოფლიო  საცირკო  ინდუსტრიის  ლიდერთან   Cirque  Du
Soleil-თან.   მომავალი  წლის  მაისში  იგეგმება  საერთაშორისო  ონლაინ  სამაუწყებლო
ღონისძიების Circle-ის ჩატარება თბილისში.
ერთეული  ასევე  ვალდებული  იქნება   რეგულარულად  მიიღოს  მონაწილეობა  ღამის
ეკონომიკასა  და  ტურიზმთან  დაკავშირებულ  საერთაშორისო  ფორუმებში,  სიმპოზიუმებში,
ბაზრობებში  და  სხვა  ღონისძიებებში.  აღნიშნული  პლატფორმები  ერთობლივი
საერთაშორისო  პროექტების  განვითარებისა  და  ღამის  თბილისის  უკეთ  პოზიციონირების
საშუალებას იძლევა.

7.1.2 ფინანსური რესურსების მოზიდვა (fundraising)

ღამის ეკონომიკის ერთეულს უნდა ჰქონდეს ფონდების მოძიების ფუნქცია, რათა გარკვეული
პროექტების  განვითარებისათვის  საჭირო  თანხები  და  სხვა  რესურსები  გენერირდეს  არა
ქალაქის ბიუჯეტიდან, არამედ კერძო სექტორიდან და საერთაშორისო დონორებისაგან.
კერძო  სექტორიდან  ამ  დრომდე  მოძიებულ  თანხებზე  დაყრდნობით,  მოსალოდნელია,  რომ
ერთეულმა მოახერხოს წელიწადში 500 000-მდე ლარის მოზიდვა.

7.1.3  მიკრო  მცირე  და  საშუალო  ბიზნესის  ხელშემწყობი  პროგრამები  /
“ღამის ლაბორატორია - Night Lab”

მიუხედავად  გარკვეული  პროგრესისა,  მომსახურების  ხარისხი,  განსაკუთრებით
გასტრონომიულ  სექტორში,  დღემდე  დიდ  გამოწვევად  რჩება.  ამასთან  ერთად, ჩატარებული
შეხვედრების  და  ღონისძიებების  საფუძველზე  დადგინდა,  რომ საკმაოდ მაღალია მოთხოვნა
სხვადასხვა  ტიპის  ტრენინგებზე,  ვორქშოფებზე.  მაგალითად,  ციფრული  მარკეტინგის
ვორქშოფის  ჩატარებისას,  გამოვლინდა  მსგავსი  საგანმანათლებლო  ღონისძიებების
არსებობის საჭიროება.
© 2020  თბილისის ღამის ეკონომიკის განვითარების პროექტი
18

ღამის  ეკონომიკის  განვითარების  პროექტის  სამუშაო  ჯგუფის  მიერ  განვითარებული
შემეცნებითი  და  კოლაბორაციული  პროექტი  -  Night  Lab-ღამის  ლაბორატორია,  ეფექტურ
ინსტრუმენტად  უნდა  იქცეს,  როგორც  პროფესიული  განათლების  ელემენტების
განსავითარებლად,  ასევე,  ახალი  იდეების,  პროდუქტების,  ბიზნესების  და  კულტურული
პროექტების  ხელშესაწყობად.  აღნიშნულ  ღონისძიებებში  მონაწილეობა  უნდა  იყოს  უფასო,
მარტივად  ხელმისაწვდომი  და  სასურველია  იყოს  წახალისებული  ფულადი  პრემიებით,
ფინანსური კოლაბორაციით საჯარო და კერძო სექტორებთან.
უნდა  გაგრძელდეს  თანამშრომლობა,  როგორც  არსებულ  პარტნიორებთან  (“სპარკი”,
“თბილისის  სტარტაპ  ბიურო”,  “საქართველოს  ინოცავიებისა  და  ტექნოლოგიების
სააგენტო”),  ასევე,  რეგულარულად  უნდა  მიმდინარეობდეს  ახალი  პარტნიორების  ძიების
პროცესი,  განსაკუთრებით  საერთაშორისო  ასპარეზზე,  რათა  შესაძლებელი  გახდეს  ახალი
საერთაშორისო,  ღამის  ეკონომიკისათვის  სასარგებლო  სტარტაპების  მოზიდვა  და  მათი
მხარდაჭერა.

7.1.4 საზოგადოებასთან ურთიერთობა

უნდა  გაგრძელდეს  კომუნიკაცია  მოსახლეობასთან  და  დაინტერესებულ  პირებთან,  რაც
გამოიხატება  მათთან  რეგულარულ  საკონსულტაციო  შეხვედრებში,   ღამის  ეკონომიკის
დაქვემდებარებაში  არსებულ  პლატფორმებზე  გამოქვეყნებულ  პუბლიკაციებში  და  ასევე
“ღამის  ლაბორატორიის”  ეგიდით  ჩატარებულ  საინფორმაციო  და  საგანმანათლებლო  სახის
ღონისძიებებში. უნდა მოეწყოს შეხვედრები “მრგვალი მაგიდის” ფორმატში, სადაც ერთეულს
ექნება მედიატორის ფუნქცია.
ზემოხსენებული  აქტივობები  უზრუნველყოფს  მოსახლეობის  მეტ  ჩართულობას  და
ინფორმირებას პროექტის მნიშვნელობისა და მისი საქმიანობის შესახებ.

7.1.5 საერთაშორისო მარკეტინგი / პრომოუშენი

მარკეტინგული კომუნიკაცია, ქალაქის პრომოუშენი, როგორც 24/7.
თბილისი არ არის პოზიციონირებული, როგორც ტურისტული მიმართულება. ქალაქს არ აქვს
საიდენტიფიკაციო  სახე,  ბრენდინგი  და  კონკრეტული  სლოგანი.  შესაბამისად,  არ  აქვს
განსაკუთრებული  იმიჯი.   მნიშვნელოვანია  კრეატიული  ინდუსტრიის  ჩართვა  და შესაბამისი
© 2020  თბილისის ღამის ეკონომიკის განვითარების პროექტი
19

ღონისძიებების  ჩატარება,  რათა  შეიქმნას  ქალაქის  ტურისტული  სტრატეგია,  დოკუმენტი,
რომელიც მოიცავს, როგორც იმიჯის და პოზიციონირების საკითხს, ასევე ღამის ეკონომიკის
ელემენტების  ხაზგასმას,  რომლებიც  მიმზიდველი  შეიძლება  გახდეს  ვიზიტორებისთვის.
მაგალითად,  საკლუბო  სცენა,  ქართული გასტრონომია, მრავალრიცხოვანი ფესტივალები და
მასობრივი ღონისძიებები, რომლებიც ქალაქში რეგულარულად ტარდება.
თბილისი  უნდა  პოზიციონირდეს  საერთაშორისო  ბაზარზე,  როგორც  ტურისტული  და
კულტურული  მიმართულება,  რეგიონალური  ტურისტული  და  კულტურული  ჰაბი,  რომელიც
24/7 ფუნქციონირებს.
შესაბამისად,  ღამის  ეკონომიკის
ერთეულის  ვალდებულება  იქნება  შეიმუშაოს
საკომუნიკაციო  ტაქტიკური  დოკუმენტები  და  მოიძიოს  შესაბამისი  კომპეტენციები,
ადამიანური და ფინანსური  რესურსები აღნიშნული კომუნიკაციის  განსახორციელებლად.
გარდა  ამისა,  დედაქალაქს  უნდა  ჰქონდეს  ერთიანი  საკომუნიკაციო  ციფრული  პლატფორმა
(ვებ გვერდი, აპლიკაცია), რომელიც გაამარტივებს ღამის თბილისში ნავიგაციას, სხვადასხვა
კულტურული  და  გასტრონომიული  ღონისძებების  და  ლოკაციების  შესახებ  ინფორმაციის
მიღებას.
პლატფორმის  ძირითადი  კონცეფცია  უკვე  შემუშავებულია  ქალაქის  ეკონომიკური
განვითარების საქალაქო სამსახურთან ერთად.

7.1.6 საკლუბო სცენა
ბოლო წლებში, არამხოლოდ რეგიონში, არამედ ევროპაშიც, თბილისი რეგიონული საკლუბო
სცენის მექად იქცა.
ეს  სცენა  დიდ  როლს  თამაშობს  ქვეყნის  კულტურულ  და  სოციალურ  ცხოვრებაში.  ვინაიდან,
საკლუბო  სცენას როგორც ბიზნესს, სახელმწიფო ბიუჯეტში მნიშვნელოვანი წვლილი შეაქვს,
აღსანიშნავია მისი ეკონომიკური ასპექტებიც.
საკლუბო  სცენა  იყო  ღამის  ეკონომიკის  განვითარების  პროექტის  ინიციატორი  და
შესაბამისად,  მის  წარმომადგენლებთან  რეგულარული  კომუნიკაცია  და  მათი  ჩართულობა,
პროექტის განვითრების ერთ-ერთი აუცილებელი პირობაა.
ერთეული უნდა გახდეს ქართული საკლუბო სცენის ერთ-ერთი პრომოუტერი საერთაშორისო
ასპარეზზე,  წვლილი  შეიტანოს  მრავალფეროვანი,  უნიკალური  პროექტების  განვითარებაში
და,  რაც  ყველაზე  მნიშვნელოვანია,  ხელი  შეუწყოს  კლუბების  წარმომადგენლობითი
© 2020  თბილისის ღამის ეკონომიკის განვითარების პროექტი
20

ორგანიზაციის  დაფუძნებას,  რათა  ამ  ინდუსტრიის  ინტერესები  უფრო  ეფექტურად  იქნას
წარმოჩენილი.

8. სამოქმედო გეგმა
●  ღამის  ეკონომიკის  ერთეულს  მიეცემა  ფორმალური  სახე,  რაც  გულისხმობს
ერთეულის  უფლებამოსილებების,  ვალდებულებებისა  და  ბიუჯეტის  განსაზღვრას.
ამისათვის  2020  წლის  იანვრიდან  უნდა  მოხდეს   ერთეულის ფორმალიზაცია და მისი
გუნდის ჩამოყალიბება.
●  ღამის  ეკონომიკის  საერთაშორისო  ფორუმის  ჩატარდება  რეგულარულად  (2
წელიწადში  ერთხელ).  ყოველწლიურად  გამოიყოფა  ძირითადი  აქცენტები,  თემები  და
შესაბამისად  შეირჩევა  მონაწილეთა,  მომხსენებელთა  სია.  2020  წლის  ნოემბერში,
აქცენტი გაკეთდება ღამის ეკონომიკის ჩარჩოებში არსებულ წარმატებულ ტურისტულ
და ციფრულ ბიზნესებზე.
2020  წელს  ძირითადი  აქცენტები  გაკეთდება  ორიგინალური  კონცეფციების  და
ღონისძიებების  განვითარებაზე,  უნიკალურ  ღამის  ბიზნეს  იდეებზე,  ციფრულ
სერვისებზე, ღამის ეკონომიკისთვის საჭირო ტექნოლოგიების განვითარებაზე.
●  გაგრძელდება  საკომუნიკაციო  და  საკონსულტაციო  შეხვედრები  დაინტერესებულ
პირებთან.
●  შეიქმნება  საერთაშორისო  საკომუნიკაციო  კამპანიის  კონცეფცია   -   Tbilisi U Nights,
რათა  მოხდეს  თბილისის  ღამის  ცხოვრების  პოპულარიზაცია,  როგორც
საერთაშორისო, ასევე ადგილობრივ დონეზე.
●  ჩატარდება  საზოგადოებრივი  აზრის  კვლევები  ღამის  ეკონომიკასთან  მიმართებაში.
რეგულარული ხასიათი მიეცემა მონაცემთა ბაზების შექმნას და მათ ანალიზს.
●  მერიის შესაბამის სამსახურებთან ერთად ინდენტიფიცირდება ღამის ეკონომიკისთვის
მნიშვნელოვანი  ურბანული,  ინფრასტრუქტურული  (განათება,  ტროტუარები)  და
სატრანსპორტო გამოწვევები.
საჭიროებდან  გამომდინარე,  შემუშავდება  ახალი  ღამის  ტრანსპორტის  მარშრუტები
ტრანსპორტის საქალაქო სამსახურთან ერთად. ქონების მართვის სააგენტოსთან  და
© 2020  თბილისის ღამის ეკონომიკის განვითარების პროექტი
21

ურბანული  და  ეკონომიკური  განვითარების  საქალაქო  სამსახურებთან  ერთად
მოხდება ქალაქის ბალანსზე არსებული პერსპექტიული ბრაუნფილდების შესწავლა.
●  დედაქალაქში  მოზიდული  იქნება  საერთაშორისო  კულტურული   პროექტები  და
ღონისძიებები  (ბრენდული  ფესტივალები,  შოუები  ა.შ),  განსაკუთრებით  ისეთები,
რომლებსაც  უკვე  გარანტირებული  აქვს  აქტიური  საერთაშორისო  მედიალური
მხარდაჭერა.  ამ  მიზნით,  პროექტის  წარმომადგენლებმა  მონაწილეობა  უნდა  მიიღონ
საერთაშორისო  ღონისძიებებში,  ფორუმებში,  სიმპოზიუმებსა  და  ექსპოებში,
რეგულარული კომუნიკაცია უნდა აწარმოონ ასეთი ბრენდების წარმომადგენლებთან,
პრომოუტერებთან.
●  2020  წლის  მაისი  დასრულდება  მუშაობა  ახალი  საკომუნიკაციო  პლატფორმის
საბოლოო  ვერსიაზე,  წლის  განმავლობაში  უნდა  გაკეთდეს  შემოსული  მოთხოვნების
ანალიზი და დაიხვეწოს პლატფორმა.

8.1 მუნიციპალურ სამსახურებთან, გამგეობებთან, სახელმწიფო და სხვა
ორგანიზაციებთან  თანამშრომლობა
ერთეული განაგრძობს თანამშრომლობას მუნიციპალურ სამსახურებთან, გამგეობებთან,
სახელმწიფო და სხვა ორგანიზაციებთან და გამგეობებთან შემდეგ საკითხებზე:

8.1.1 აუთვისებელი სივრცეები
იქიდან გამომდინარე, რომ თბილისს აკლია საკონცერტო, საფესტივალო, საკონფერენციო და
სხვა  დანიშნულების  დარბაზები  და  სივრცეები,  მნიშვნელოვანია,  ქალაქის  მფლობელობაში
არსებული ბრაუნფილდების მოძიება და იდენტიფიკაცია, რათა აღნიშნულ სივრცეებში შეიქმას
კრეატიული  კლასტერები.  შესაბამისად,  საჭიროა  უძრავი  ქონების  საინვესტიციო  პაკეტებად
გადაქცევა,  საინვესტიციო  ქსელის  შექმნა,  რათა  მსგავსი  ფუნქციონალური  შენობები
მაქსიმალურად  სწრაფად  ამოქმედდეს  ქალაქში.  მაგალითისათვის  შესაძლოა  გამოყენებულ
იქნას  რადიოქალაქის  პროექტი,  რომლის  ფუნქციონირებითაც  თბილისის  ერთ-ერთ
გარეუბანში ახალი, მნიშვნელოვანი რეკრეაციული და კრეატიული სივრცე გაჩნდება.
აღმოჩენილი  სივრცეებისათვის  სამომავლო  ფუნქციის  იდეის  განსავითარებლად,  ღამის
ეკონომიკის ერთეულმა უნდა ითანამშრომლოს თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ქონების
მართვისა  და  ურბანული  განვითარების  საქალაქო  სამსახურებთან,  ასევე,  მნიშვნელოვანია
აღნიშნული სივრცეების პრომოუშენში აქტიური მონაწილეობა.
© 2020  თბილისის ღამის ეკონომიკის განვითარების პროექტი
22

8.1.2 მოძრავი კვების ობიექტები
ღამის
ეკონომიკის
განვითარების
პროექტის
გამოცხადებისთანავე,
ქართული
“სთრითფუდის”  განვითარების  ხელშეწყობის  მიზნით,  ერთ-ერთ  პრიორიტეტულ  თემად
მოძრავი  კვების  ობიექტების  შესახებ  პროექტის  შემუშავება  იქცა.  წელიწადნახევრის
მანძილზე,  პროექტის  სამუშაო  ჯგუფს  რამდენიმე  მცდელობა  ჰქონდა  გასტრონომიის  ამ
ერთ-ერთი  უმნიშვნელოვანესი  მიმართულების  განვითარების  კუთხით.  მაგალითად,
მოძიებულ  იქნა  ინფორმაცია  თბილისში  არსებული  მოძრავი  კვების  ობიექტების  შესახებ  და
რამდენიმე ლოკაცია მოძრავი კვების ობიექტების კლასტერული განთავსებისათვის, გაიწერა
ტექნიკური  დავალება  აუქციონისათვის,  მიმდინარეობდა  რეგულარული  კომუნიკაცია
მოძრავი კვების ობიექტების მეპატრონეებთან და მენეჯერებთან. სამწუხაროდ, ამ პროექტის
განვითარება ვერ მოხერხდა რიგი მიზეზების გამო:
●  მოძრავი  კვების  ობიექტები  მიიჩნევა  გარე  ვაჭრობის  ნაწილად,  რაც  აკრძალულია
რეგულაციებით.  (ქალაქ  თბილისის  მუნიციპალიტეტის  საკრებულოს  დადგენილება
#20-89 ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტში გარე ვაჭრობის რეგულირების შესახებ)
●  ღამის  ეკონომიკის  პროექტის  სამუშაო  ჯგუფისა  და  თბილისის  მუნიციპალიტეტის
მერიის  ქონების  მართვის  სააგენტოს  მიერ  ინიცირებულმა  პროექტმა,  ვერ  გაიარა
თბილისის  მუნიციპალიტეტის  მერიის  ტრანსპორტის  საქალაქო  სამსახურისა   და
თბილისის ისტორიული იერსახის დაცვის კომისია.

“სთრითფუდის” მიმართულება ერთ-ერთი ძირითადი ელემენტია ღამის ეკონომიკაში და მისი
მდგრადი  განვითარება  მნიშვნელოვანია  ახალი  სამუშაო  ადგილების  შექმნისათვის,
განსაკუთრებით, მიკრო, მცირე და საშუალო ბიზნესის განვითარების სფეროში.
გასათვალისწინებელია, რომ ღამის საათებში, რთულია ღამით მომუშავე კვების ობიექტების
აღმოჩენა და აქტიური ღამის შემდეგ წახემსება, გარდა რამდენიმე “ფასტ ფუდ” რესტორნისა
(მაგ. მაკდონალდსი, ვენდისი).
აუცილებელია  მოძრავი  კვების  ობიექტების  გამიჯვნა  გარე  ვაჭრობისგან.  მოძრავი  კვების
ობიექტებისთვის  უნდა  გამოიყოს  კონკრეტული  ლოკაციები  ქალაქის  სხვადასხვა  უბანში.
პირველ  ეტაპზე  ეს  შეიძლება  იყოს  მცირე  ბაზრობები,  ფლი  მარკეტები,  სპეციალური
© 2020  თბილისის ღამის ეკონომიკის განვითარების პროექტი
23

კულტურული  ტიპის  ღონისძიებები,  მოგვიანებით  კი  პერმანენტული  ლოკაციები.
გათვალისწინებულ  უნდა  იქნას  ტრანსპორტთან  და  ქალაქის  იერსახესთან  დაკავშირებული
საკითხები და ადგილობრივი მოსახლეობის ინტერესები.

8.1.3 სტატისტიკა და საზოგადოებრივი აზრის კვლევა
პროექტის სამუშაო ჯგუფმა  სტატისტიკური მონაცემებისა და კვლევების მისაღებად
ითანამშრომლა შემდეგ უწყებებთან:
1.  საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური;
2.  ტურიზმის ეროვნული ადმინისტრაცია;
3.  თბილისის მერიის კულტურული ღონისძიებების სამსახური;

დოკუმენტზე  მუშაობის  პროცესში  გამოვლინდა  სტატისტიკური  მონაცემების  ნაკლებობა,  ან
ზოგ შემთხვევაში არარსებობაც.
თბილისში,  ამ დრომდე არ იყო აღრიცხული ღამის საათებში მომუშავე დაწესებულებების და
ამ დაწესებულებებში მომუშავე ადამიანების რაოდენობა და მათი ადგილმდებარეობა.
შესაბამისად, აქამდე შეუძლებელი იყო გარკვეული გამოწვევების იდენტიფიცირება, ანალიზი
და მათი დაძლევა.

ღამის  ეკონომიკის  სწორი  კოორდინაციის,  კომუნიკაციის,  მონიტორინგისა  და
ანალიზისათვის  ერთეულმა  უნდა   შეითავსოს  ღამის  ეკონომიკასთან  დაკავშირებული
საზოგადოებრივი  აზრის  კვლევის  რეგულარული  ორგანიზების  ფუნქცია.  ამასთანავე,
ერთეულს  მჭიდრო  კავშირი  უნდა  ჰქონდეს  უნივერსიტეტებთან  და  პროფესიონალ
მკვლევარებთან. სტუდენტების ჩართულობა ღამის ეკონომიკასთან დაკავშრებულ კვლევებში
დაეხმარება  ერთეულს  თანხების  დაზოგვაში.  გარდა  ამისა,  ღამის  ეკონომიკის  ერთეულმა
მჭიდროდ  უნდა  ითანამშრომლოს  საქართველოს  სტატისტიკის  ეროვნულ  სააგენტოსთან
მემორანდუმის საფუძველზე, რომელიც დადებულია თბილისის მუნიციპალიტეტის  მერიასა და
საქსტატს შორის.
ერთეული,  კვლევების  ანალიზის  საფუძველზე,  რეგულარულად  გაუწევს  რეკომენდაციებს
ქალაქის  მერს  და  მუნიციპალურ  სამსახურებს,  რათა  დაჩქარდეს  პროცესები  ღამის
ეკონომიკის განვითარების მიმართულებით.

© 2020  თბილისის ღამის ეკონომიკის განვითარების პროექტი
24

8.1.4 ზიანის შემცირება
2019  წელს,  “კაქტუს-მედიის”  დაკვეთითა  და  “ღია  საზოგადოების  ფონდის”  მხარდაჭერით
ჩატარებულმა  კვლევამ  გვაჩვენა,  რომ  საკმაოდ  სერიოზულ  პრობლემად  რჩება
ნარკოტიკებთან და ნარკომოხმარებასთან დაკავშირებული გამოწვევები.
მთავარი  გამოწვევა  ნარკოტიკის  მოხმარების  საფრთხეებთან  და  დოზირებასთან
დაკავშირებით  მოსახლეობის არაინფორმირებულობაა.
კვლევის  ფარგლებში,  მონაწილეებმა  ვერ  დაასახელეს  ვერც  ერთი  კვალიფიციური
სამედიცინო  ვებგვერდი,  სადაც  ოდესმე  ინფორმაცია  მოუძიებიათ  ნარკოტიკული
საშუალებების  მოხმარების  და  დოზირების  შესახებ,  რაც  ზიანის  შემცირებას  შეუწყობდა
ხელს.
ამიტომ,  ძალიან  მნიშვნელოვანია  საინფორმაციო  პლატფორმების  დანერგვა,  სადაც
აღნიშნული ინფორმაცია ყველასთვის ხელმისაწვდომი იქნება.
მოსახლეობას ასევე მწირი ინფორმაცია აქვს ნარკოტესტების არსებობის შესახებ.
ზემოხსენებულმა  კვლევამ  გამოავლინა,  რომ  მომხმარებელი  ნაკლებად  მიმართავენ
ნარკოტიკების  შემოწმებას  მათ  მიღებამდე.  შესაბამისად,  ეფექტურად  მიგვაჩნია  აქტიურად
დაინერგოს  აღნიშნული  ტესტების  გამოყენების  პრაქტიკა.  ამ  ეტაპზე,  მსგავსი  ტესტები
ძირითადად მუსიკალურ ფესტივალებზეა ხელმისაწვდომი. (მაგ, 4GB, Echowaves)
უნდა  შეიქმნას  საკომუნიკაციო  პლატფორმები,  რომლის  მეშვეობითაც  უზრუნველყოფილი
იქნება  რეგულარული,  ეფექტური  და  შედეგზე  ორიენტირებული  თანამშრომლობა
დაინტერესებულ
მხარეებს
შორის;
შესაძლებელი
გახდება
არასამთავრობო
ორგანიზაციების,  ღონისძიებების  ორგანიზატორების,  შსს-ს,  საქართველოს  შრომის,
ჯანმრთელობისა
და
სოციალური
დაცვის
სამინისტროს
ეფექტური
ურთიერთთანამშრომლობა.
ამას  გარდა,  უნდა  განხორციელდეს  საკომუნიკაციო  კამპანიები.  მოსახლეობის
ინფორმირების მიზნით, უნდა დაიბეჭდოს და გავრცელდეს ფლაერები, ბუკლეტები, პოსტერები
და სხვადასხვა საკომუნიკაციო მასალები.

© 2020  თბილისის ღამის ეკონომიკის განვითარების პროექტი
25

8.1.5 სამუშაო ჯგუფების შექმნა
პროექტის ფარგლებში უნდა შეიქმნას თბილისის სხვადასხვა რაიონის მოსახლეობისგან
დაკომპლექტებული სამუშაო ჯგუფები, რომლებიც ღამის ეკონომიკის თემატიკაზე
მოსახლეობის მიერ ინიცირებულ იდეებსა და პროექტებზე იმუშავებენ,  ხელს შეუწყობენ მათ
დაფინანსებას და განხორციელებას. ეს ხელს შეუწყობს, როგორც ღამის ეკონომიკის
განვითარების პროექტის საქმიანობის შესახებ მოსხლეობის ინფორმირებას, ასევე მათ
ჩართულობას მიმდინარე პროცესებში.

9. მოსალოდნელი შედეგები:
ზემოაღნიშნული ნაბიჯების გადადგმით, მოსალოდნელია შემდეგი შედეგების მიღება:

●  დეტალურად  განიზასღვრება  ერთეულის  უფლებები  და  მოვალეობები,  რაც
გაამარტივებს  საზოგადოების  მხრიდან  ღამის  ეკონომიკის  სამუშაო  ჯგუფის
მოღვაწეობის მონიტორინგსა და მასთან კომუნიკაციას;
●  თბილისის  ღამის  ეკონომიკის  განსავითარებლად  მოზიდული  იქნება  არასაბიუჯეტო
თანხები;
●  დაიწყება  თბილისის,  როგორც  24/7-ზე   ქალაქის  პოზიციონირება,  გაიზრდება
უნიკალური  ადგილობრივი  ღონისძიებების  რაოდენობა  და  მრავალფეროვნება;
სხვადასხვა  ასაკობრივი  კატეგორიისა  და  სეგმენტისთვის   შესაძლებელი  იქნება
მათთვის საინტერესო ღონისძიებაზე დასწრება;
●  გაიზრდება  საერთაშორისო  ბრენდ-ღონისძიებების  რაოდენობა,  რაც  კიდევ  უფრო
შეუწყობს  ხელს  ქალაქის  პოზიციონირებას  და  პოპულარიზაციას  საერთაშორისო
დონეზე,  ასევე  ვიზიტორების  რაოდენობისა  და  მათ  მიერ  თბილისში  გატარებული
დღეების და დახარჯული თანხის რაოდენობის გაზრდას.
●  აქტიური  საკომუნიკაციო  კამპანიების  შედეგად,  ამაღლდება  დედაქალაქის
მოსახლეობის  ცნობიერება  ღამის  ეკონომიკასა  და  მასთან  დაკავშრებულ
სფეროებთან  მიმართებაში.  თბილისის  ღამის  ეკონომიკის  განვითარების  პროექტის
მიმართ,  მოქალაქეებს  გაუჩნდებათ  ნდობა,  დადებითი  დამოკიდებულება,  მათი
მხრიდან იქნება მეტი ჩართულობა.
© 2020  თბილისის ღამის ეკონომიკის განვითარების პროექტი
26

●  გაიზრდება  ღამით  მომუშავე  მცირე  და  საშუალო  ბიზნესების  რაოდენობა  და
შესაბამისად, დასაქმდება მეტი ადამიანი.
●  გაიზრდება  სტატისტიკური  მონაცემების  რაოდენობა  და  შესაძლებელი  იქნება  მათზე
წვდომა.
●  ქალაქს  ექნება  პირველი  ორგანიზებული  და  ცენტრალიზებული  საინფორმაციო
ონლაინ  პლატფორმა,  რომელიც,  როგორც  თბილისელებს,  ასევე  ტურისტებს
რეგულარულ  ინფორმაციას  მიაწვდის  თბილისში  მიმდინარე  კულტურული
ღონისძიებების და არსებული ობიექტების შესახებ.

10. სად ვიქნებით ორ წელიწადში
წარმოდგენილი  კონცეფცია  ხელს  შეუწყობს  დედაქალაქის  ცნობადობის  გაზრდას.  თბილისი
პოზიციონირდება, როგორც ფესტივალებით, ორიგინალური კულტურული ღონისძიებებით და
გასტრონომიული  მრავალფეროვნებით  გამორჩეული  ქალაქი,  რომელიც  არამხოლოდ
ვიზიტორებზე,  არამედ  დედაქალაქის  მოსახლეობაზეც  არის  ორიენტირებული  და  მათ
ჩართულობას გულისხმობს.
ორ  წელიწადში  თბილისი  უნდა  გახდეს  ქალაქი,  რომელსაც  მზარდი  და  კარგად
ორგანიზებული  ღამის  ეკონომიკა  აქვს,  მიკრო,  მცირე  და  საშუალო  ზომის  ბიზნესებით;
ქალაქი,  რომელიც  აერთიანებს  ხელოვნების  სხვადასხვა  მიმართულებას,  იქნება  ეს
ქლაბინგი,  სასცენო  ხელოვნება,  ცოცხალი  მუსიკის  სცენა,  სთრით  არტი  თუ  ციფრული
ხელოვნება,  და  ახალ  შემოქმედებით  სივრცეებს  ქმნის;   ქალაქი,  რომელშიც  სხვადასხვა
რწმენის, ეროვნების ადამიანები ერთმანეთს ხვდებიან, ერთობიან, ქმნიან და ურთიერთობენ.
“ქალაქი, რომელიც აერთიანებს” - Tbilisi U Nights

© 2020  თბილისის ღამის ეკონომიკის განვითარების პროექტი
27

დანართი 1 - სტატისტიკა, კვლევა
ქ.  თბილისის  მუნიციპალიტეტის  მოსახლეობის  რიცხოვნობა  სქესის  მიხედვით  -
2014  წელს,  საქსტატის  მიერ  ჩატარებული  საყოველთაო  აღწერის  შედეგების  მიხედვით,
თბილისში სულ 1 108 717 ადამიანი ცხოვრობს, აქედან 502 890 მამაკაცი და 605 827 ქალი.
ტურიზმის  ინდიკატორები  -  საქართველოს  სტატისტიკის  ეროვნული  სამსახურის
მონაცემებზე დაყრდნობით, 2018 წელს თბილისს 3 624 434 ვიზიტორი ესტუმრა. 2019 წლის I
კვარტლის მონაცემებით, დედაქალაქში 670 062 ადამიანი ჩამოვიდა, რაც 1.1%-ით მეტია 2018
წლის I კვარტლის მონაცემებთან შედარებით (652 532).
2019  წლის  საერთო  მონაცემებით.  საერთაშორისო  ვიზიტების  54.6%  საქართველოს
დედაქალაქში  განხორციელდა.  სულ  საქართველოში  ამ  წელს  7  725  774  ჩამოვიდა,
შესაბამისად თბილისს 4 218 272 კაცი ესტუმრა.
2018  წლის  მონაცემებით,  საერთაშორისო  ვიზიტის  საშუალო  ხანგრძლივობა  თბილისში 3.6
ღამის ტოლია.
2018 წლის მონაცემებით, თბილისში სტუმრობის მთავარი მიზნები:
დასვენება, გართობა, რეკრეაცია
1 745 436
მეგობრების, ნათესავების მონახულება
610 204
განათლების მიღება
28 663
მკურნალობა, გაჯანსაღება
159 606
რელიგია, მომლოცველობა
3 366
შოპინგი
151 499
ტრანზიტი
476 918
პროფესიული, ეკონომიკური საქმიანობა
411 839
სხვა
36 903
© 2020  თბილისის ღამის ეკონომიკის განვითარების პროექტი
28

2018 წლის მონაცემებით, თბილისში ვიზიტების განაწილება რეზიდენტობის მიხედვით:
რუსეთი
1 028 426
აზერბაიჯანი
688 681
სომხეთი
393 464
თურქეთი
228 031
უკრაინა
143 300
გერმანია
127 326
ირანი
122 106
ისრაელი
92 729
არაბთა გაერთიანებული საემიროები
79 889
ყაზახეთი
71 683
სხვა
648 801

2019 წლის მონაცემებით, საქართველოში ვიზიტების განაწილება რეზიდენტობის მიხედვით:
ქვეყანა
რაოდენობა
ზრდა წინა წელთან
აზერბაიჯანი
1,509,662
7.1%
რუსეთი
1,463,040
4.7%
სომხეთი
1,349,279
7.5%
თურქეთი
1,146,883
5.3%
უკრაინა
206,594
17.3%
ისრაელი
203,299
30.1%
ირანი
140,496
51.5%
© 2020  თბილისის ღამის ეკონომიკის განვითარების პროექტი
29

ყაზახეთი
102,803
75.3%
გერმანია
88,791
38.2%
პოლონეთი
87,902
31.7
საუდის არაბეთი
75,042
45.1%
ბელორუსია
65,993
9.9%
ინდოეთი
53,610
7.2%
ჩინეთი
47,537
50.5%
ა.შ.შ.
46,267
11.2%

პირდაპირი  ფრენების  რაოდენობა  -  თბილისიდან  პირდაპირი  ავიარეისები  43  ქალაქში
ხორციელდება.  სამოქალაქო  ავიაციის  სააგენტოს  ინფორმაციით,  2019 წლის მარტის ბოლო
კვირიდან  ოქტომბრის  ბოლო  შაბათამდე,  საქართველოს  საერთაშორისო  აეროპორტებში
კვირაში  საშუალოდ  590  რეისი შესრულდება. გასული წლის ანალოგიურ პერიოდში, კვირის
განმავლობაში  შესრულებული  რეისების  საშუალო  რაოდენობა  540-ს  შეადგენდა,
შესაბამისად,  რეგულარული  ფრენების  რაოდენობა  მიმდინარე  ზაფხულის  სანავიგაციო
სეზონზე საშუალოდ 9%-ით იზრდება.
პირდაპირი სარკინიგზო რეისები - ხორციელდება თბილისი-ბაქოს და თბილისი-ერევნის
მიმართულებით.
პირდაპირი  რეისები  ავტობუსით  -  თბილისიდან  თურქეთისა  და  სომხეთის  74  ქალაქში
რეისებს ახორციელებს კომპანია Metro Georgia.
რეგულაციები  ალკოჰოლთან  დაკავშირებით  -  საქართველოს  კანონის  “მავნე
ზეგავლენისაგან არასრულწლოვანთა დაცვის შესახებ” მე-4 მუხლის თანახმად, აკრძალულია
როგორც არასრულწლოვნისთვის ალკოჰოლის მიყიდვა, ასევე არასრულწლოვნის მიერ მისი
რეალიზება.  ასევე  შეზღუდვებია  ალკოჰოლის  რეკლამასთან  დაკავშირებითაც.  რეკლამის
შესახებ  კანონის  მე-8  მუხლის თანახმად, აკრძალულია ალკოჰოლიანი სასმელის რეკლამის
გავრცელება  საბავშვო,  სასწავლო  და  სამედიცინო  დაწესებულებებში,  კულტურისა  და
სპორტის  ორგანიზაციებში;  აკრძალულია  მაგარი  სპირტიანი  სასმელის  რეკლამის
ნებისმიერი  სახით  გავრცელება  ქალაქში,  სხვა  დასახლებულ  პუნქტებში  და სატრანსპორტო
საშუალებებზე;
© 2020  თბილისის ღამის ეკონომიკის განვითარების პროექტი
30

რეგულაციები  და  კვლევა  ნარკოტიკებთან  დაკავშირებით  -  საქართველოს  კანონი
“ნარკოტიკული  საშუალებების,  ფსიქოტროპული  ნივთიერებების,  პრეკურსორებისა  და
ნარკოლოგიური  დახმარების  შესახებ”  გვამცნობს,  რომ  ნარკოტიკული  საშუალების,  მისი
ანალოგის  ან  პრეკურსორის  უკანონო  დამზადება,  შეძენა,  შენახვა,  გადაზიდვა,  გადაგზავნა
ან/და  ექიმის  დანიშნულების  გარეშე  უკანონო  მოხმარება  არ  არის  ლეგალური
საქართველოში  და  ისჯება  ჯარიმით  ან  საზოგადოებისათვის  სასარგებლო  შრომით  ან/და
თავისუფლების  აღკვეთით.  ჯარიმის  ოდენობა  და  თავისუფლების  აღკვეთის ხანგრძლივობა,
დამოკიდებულია  ნარკოტიკული  ნივთიერების  რაოდენობაზე.  (დეტალური ინფორმაციისთვის
იხ.  საქართველოს  კანონი  ნარკოტიკული  საშუალებების,  ფსიქოტროპული  ნივთიერებების,
პრეკურსორებისა და ნარკოლოგიური დახმარების შესახებ).
რაც  შეეხება  მარიხუანას,  მისი  უკანონო  შეძენა,  შენახვა,  გადაზიდვა  ან გადაგზავნა ისჯება
ჯარიმით  ან  საზოგადოებისათვის  სასარგებლო  შრომით  ვადით  ასსამოციდან  ორასოც
საათამდე, ხოლო მისი უკანონო გასაღება ისჯება თავისუფლების აღკვეთით ვადით სამიდან
რვა  წლამდე,  ჩადენილი:  ა)  დიდი  ოდენობით;  ბ)  წინასწარი  შეთანხმებით  ჯგუფის  მიერ;  გ)
სამსახურებრივი მდგომარეობის გამოყენებით; დ) არაერთგზის
ნარკოტიკის  მოხმარებასთან  დაკავშირებით  2019  წელს  “კაქტუს-მედიის”  დაკვეთითა  და
“ღია  საზოგადოების  ფონდის”  მხარდაჭერით  ჩატარდა  კვლევა,  რომლის  თანახმადაც,  ე.წ.
კლუბური  ნარკოტიკის  მომხმარებელთა  უმრავლესობას  არასოდეს  გადაუმოწმებია  მისი
შემადგენლობა.  კვლევის  მონაწილეთა  ნახევარმა  აღნიშნა,  რომ  ჰქონია  ზედოზირების
შემთხვევა.  უმეტესად  ამის  მიზეზი  სინთეზური  კანაბინოიდები  („ბიო“)  ან  სინთეზური
ჰალუცინოგენი  („ენბაუმი“)  იყო.  მომხმარებლებში  დაბალია  სპეციალური  ტესტების
საშუალებით  მიღებამდე  ნარკოტიკის  შემოწმების  პრაქტიკაც.  ზოგ  მათგანს  კი  ასეთი
ტესტების  არსებობის  შესახებ  არც  გაუგია.  კვლევაში  აღნიშნულია,  რომ  ჩაღრმავებული
ინტერვიუების  დროს  მონაწილეები  ვერ  ასახელებდნენ  ვერცერთ კვალიფიციურ სამეცნიერო
ვებგვერდს,  სადაც  ოდესმე  ინფორმაცია  მოუძებნიათ  ნარკოტიკული  საშუალების  შესახებ,
რაც ზიანის შემცირებას შეუწყობდა ხელს
დადგენილება  ხმაურთან  დაკავშირებით  -   ხმაურის  დონის  გაზომვის  მეთოდოლოგია
და  ნორმები  დადგენილია  საქართველოს  მთავრობის  2017  წლის  15  აგვისტოს  #398
დადგენილებით,
ტექნიკური
რეგლამენტით
“საცხოვრებელი
სახლებისა
და
საზოგადოებრივი/საჯარო  დაწესებულებების  შენობების  სათავსებში  და  ტერიტორიებზე
© 2020  თბილისის ღამის ეკონომიკის განვითარების პროექტი
31

აკუსტიკური  ხმაურის  ნორმების  შესახებ”.  აკუსტიკური  ხმაურის  დონის  გაზომვა  ხდება
საერთაშორისო სტანდარტების მოთხოვნებზე დაყრდნობით.
საცხოვრებელი  სახლებისა  და  საზოგადოებრივი/საჯარო  დაწესებულებების  შენობების
სათავსებში  და  მათი  განაშენიანების  ტერიტორიაზე  აკუსტიკური  ხმაურის   დასაშვები
ნორმების  დაცვის  ზედამხედველობას  ახორციელებს  კანონმდებლობით  განსაზღვრული
შესაბამისი კომპეტენციის მქონე სახელმწიფო ან/და მუნიციპალური ორგანო.
აკუსტიკური  ხმაურის  დასაშვები  ნორმების  გადამეტებაზე პასუხისმგებელია ის ფიზიკური ან
იურიდიული  პირი,  რომლის  საქმიანობის  შედეგად  წარმოშობილი  ხმაური  აღემატება
დადგენილ ნორმებს. ასეთ შემთხვევაში, ხმაურის წარმომქმნელმა პირმა უნდა უზრუნველყოს
ტექნიკური  რეგლამენტით  განსაზღვრული  ხმაურის  საწინააღმდეგო  პროფილაქტიკური
ღონისძიებების განხორციელება.
კანონის მიხედვით, ღამის საათებში იგულისხმება 23:00-დან 08:00 საათამდე პერიოდი.

სათავსებისა
და დასაშვები ნორმები დეციბალებში

ტერიტორიების
გამოყენებითი
Lდღე (დბA)
Lღამე

ფუნქციები
(დბA)
დღე
საღამო



1
სასწავლო დაწესებულებები და სამკითხველოები
35
35
35
2
სამედიცინო დაწესებულებების სამკურნალო კაბინეტები
40
40
40
3
საცხოვრებელი და საძილე სათავსები
35
30
30
4
  სტაციონარული  სამედიცინო  დაწესებულების  სამკურნალო  და  35
30
30
სარეაბილიტაციო პალატები
5
სასტუმროების/ სასტუმრო სახლების/ მოტელის ნომრები
40
35
35
6
სავაჭრო დარბაზები და მისაღები  სათავსები
55
55
55
7
რესტორნების, ბარების, კაფეების დარბაზები
50
50
50
8
მაყურებლის/მსმენელის დარბაზები და საკრალური სათავსები
30
30
30
9
სპორტული დარბაზები და აუზები
55
55
55
© 2020  თბილისის ღამის ეკონომიკის განვითარების პროექტი
32

10
  მცირე ზომის ოფისების (≤100 მ 3) სამუშაო სათავსები და სათავსები  40
40
40
საოფისე ტექნიკის გარეშე
11
დიდი ზომის ოფისების (≥100 მ 3) სამუშაო სათავსები   და სათავსები  45
45
45
საოფისე ტექნიკით
12
სათათბირო სათავსები
35
35
35
13
  ტერიტორიები,  რომლებიც  უშუალოდ  ემიჯნებიან  დაბალსართულიან 50
45
40
(სართულების  რაოდენობა  ≤6)  საცხოვრებელ  სახლებს,  სამედიცინო
დაწესებულებებს, საბავშვო და სოციალური მომსახურების ობიექტებს
14
ტერიტორიები, რომლებიც უშუალოდ ემიჯნებიან მრავალსართულიან 55
50
45
საცხოვრებელ  სახლებს  (სართულების  რაოდენობა  >6),  კულტურულ,
საგანმათლებლო, ადმინისტრაციულ და სამეცნიერო დაწესებულებებს
15
  ტერიტორიები,  რომლებიც  უშუალოდ  ემიჯნებიან  სასტუმროებს,  60
55
50
სავაჭრო,
მომსახურების,
სპორტულ
და
საზოგადოებრივ
ორგანიზაციებს

აკუსტიკური  დანაგვიანების  მონიტორინგი  2018  წლის  1  ივლისიდან  გადაეცა  თბილისის
მუნიციპალურ ინსპექციას.
2018  წელს  მუნიციპალურ  ინსპექციაში,  ივლისის  თვიდან  წლის  ბოლომდე  სულ  2850  ზარი
დაფიქსირდა.  შედგა  103  ადმინისტრაციულ  სამართალდარღვევათა  ოქმი,  70-მა  ობიექტმა
მიიღო  გაფრთხილება,  33  ობიექტზე  კი  გამოიწერა  ჯარიმა.   გამოძახებები  ძირითადად
ფიქსირდებოდა ბარ-რესტორნებიდან გამოსულ ხმაურთან, ქუჩის მუსიკოსების მიერ შექმნილ
დისკომფორტთან, სამშენებლო ხმაურთან და საგზაო რეაბილიტაციასთან დაკავშირებით.
2019  წლის  მიმდინარე  მონაცემებით,  სულ  4693  ზარია  დაფიქსირებული,  შედგა  256
ადმინისტრაციულ  სამართალდარღვევათა  ოქმი,  გაფრთხილება  მიიღო  134-მა  ობიექტმა  და
დაიწერა 122 ჯარიმა. საჯარიმო თანხის მთლიანმა მოცულობამ შეადგინა 92 800 ლარი.
აკუსტიკური ხმაურის კონტროლის განყოფილების 2019 წლის სტატისტიკა:

შემოსული
ბარ-რესტორნებ
ქუჩის
დანადგარებ
კერძო
მშენებლობ
გზის
ზარების
ი
მუსიკოსებ
ი
სახლი/ბი ა
რეაბილიტაცია
რაოდენობა
ი
ნა
იანვარი
319
224
12
17
12
25
2
თებერვალი
297
121
21
12
24
41
5
© 2020  თბილისის ღამის ეკონომიკის განვითარების პროექტი
33

მარტი
388
198
39
36
9
52
31
აპრილი
403
214
37
37
11
79
4
მაისი
660
307
54
80
14
114
19
ივნისი
888
276
47
55
50
134
13
ივლისი
590
195
49
56
41
124
30
აგვისტო
463
167
49
54
29
100
30
სექტემბერი
420
147
24
47
41
79
20
ოქტომბერი
500
221
35
36
27
76
25
ნოემბერი
291
154
16
33
11
38
16
დეკემბერი
136
76
3
14
13
13
6
ჯამი
5355
2523
704
472
579
874
200

47%
13%
9%
11%
16%
4%

საზოგადოებრივი ტრანსპორტის სამუშაო საათები:
1)  ავტობუსები: დილის 07:00  საათიდან ღამის 12:00 საათამდე;
2)  მინი-ავტობუსი(მარშრუტკა) დილის 07:00 საათიდან ღამის 12:00 საათამდე;
3)  მეტრო:  დილის  06:00  საათიდან  ღამის  12:00  საათამდე.  (ამჟამად  მიმდინარე
სამუშაოების გამო მუშაობს 11:00 საათამდე);
4)  ღამის ავტობუსები: # 222 - პარასკევს და შაბათს, 00:00-06:00;
5)  ავტობუსი #37 - ყოველდღე აეროპორტის მიმართულებით, 24/7;
6)  ტაქსი  -  დედაქალაქში  მუშაობს  10-მდე  ტაქსის  კომპანია,  მათ  შორის,  ე.წ.
ციფრული აგენტებიც (სმარტ ტაქსი, იანდექსი, ბოლტი), რომლებიც 24 საათიან
რეჟიმში ოპერირებენ, ხოლო ღამის საათების ტარიფები არ განსხვავდება.
კვლევა  უსაფრთხოებასთან  დაკავშირებით  (უსაფრთხოების  განცდა  ქალაქ
თბილისში)  -  მსოფლიო  ეკონომიკური  ფორუმის  2017  წლის  უსაფრთხოების  ინდექსის
© 2020  თბილისის ღამის ეკონომიკის განვითარების პროექტი
34

მიხედვით,  კვლევის  მონაწილე  136  ქვეყანას  შორის  საქართველო  6.0  ქულით  29-ე  ადგილს
იკავებს. კვლევის მიხედვით, დაცულად თავს თბილისელების 54% გრძნობს.
კვლევის შედეგები აჩვენებს, რომ საქართველოს მასშტაბით უსაფრთხოების განცდა კაცებში
უფრო  მაღალია,  ვიდრე  ქალებში  –  კაცების  77%  თავს  დაცულად  გრძნობს,  მაშინ,  როცა
ქალებში იგივე მაჩვენებელი 69%-ია. (კვლევა ჩატარებულია საქართველოს მასშტაბით).
უსაფრთხოებასთან  დაკავშირებულ  ყველაზე  გავრცელებულ  პრობლემებს  წვრილმანი
ხულიგნობა,  ოჯახური  ძალადობა,  ძარცვა-ყაჩაღობა,  ნარკოტიკებისა  და  ალკოჰოლოს
მოხმარება  წარმოადგენს.  თუმცა,  მთავარ  პრობლემად  მაინც  ალკოჰოლის  მოხმარება
სახელდება (29%), რომელზეც განსაკუთრებულ აქცენტს თბილისელები აკეთებენ (58%).
ცნობილი  ონლაინ  პლატფორმის  numbeo.com  მონაცმებით  თბილისი  ძალიან  უსაფრთხო
ქალაქია.

www.numbeo.com/crime/in/Tbilisi

ღამით მუშაობის შეზღუდვა
საქართველოს  შრომის  კოდექსის  მე-18  მუხლის  თანახმად,  აკრძალულია  ღამის  სამუშაოზე
(22  საათიდან  6  საათამდე)  არასრულწლოვნის,  ორსული,  ახალნამშობიარები  ან  მეძუძური
© 2020  თბილისის ღამის ეკონომიკის განვითარების პროექტი
35

ქალის  დასაქმება,  ხოლო  3  წლამდე  ასაკის  ბავშვის  მომვლელის  ან  შეზღუდული
შესაძლებლობის მქონე პირის დასაქმება – მისი თანხმობის გარეშე.

ღამის  საათებში  მომუშავე  ობიექტების  რაოდენობა,  მათი  ადგილმდებარეობა,
ბიზნესის ტიპი, სამუშაო საათები
2019  წლის  ოქტომბერში,  თბილისის  ღამის  ეკონომიკის  განვითარების  პროექტის  გუნდმა
ჩაატარა  სატელეფონო  გამოკითხვა  ღამით  მომუშავე  ობიექტებისა  და  ადამიანების
რაოდენობის დასადგენად. კვლევის ფარგლებში გამოიკითხა ტურისტული, გასტრონომიული
და  გასართობი  ინდუსტრიის  წარმომადგენლები,  სამკურნალო  და  გამაჯანსაღებელი
ობიექტები, ავტო სერვისები და საფინანსო დაწესებულებები.
სულ გამოიკითხა 1885 კომპანია, რომელთაგანაც ღამე მუშაობს 1590 (84,3%) მათგანი.
საღამოს  8-დან  12-მდე  მუშაობს  1232  ობიექტი  (77,4%),   8-დან  ღამის  3  საათამდე  მუშაობს
129 ობიექტი (8,1%), ხოლო მთელი ღამის განმავლობაში (24 საათი) - 377 ობიექტი (23,7%).
აღნიშნული კვლევის თანახმად,  ღამის საათებში  6559 ადამიანი მუშაობს.

კულტურული ღონისძიებები, კლასიფიკაცია და რაოდენობა წლის მანძილზე

თბილისის  მერიის  კულტურული  ღონისძიებების  სამსახურის  ინფორმაციით,  2019  წელს
კულტურის  სფეროს  განვითარების  ხელშეწყობის  მიზნით  68  ფესტივალი/ღონისძიება
განხორციელდა.  მათგან  29  მუსიკალური,  5  თეატრალური,  8  ქორეოგრაფიული,  4  კინო,  2
მოდის,  2  ფოტო,  3  ლიტერატურული,  6  ხელოვნების,  3  ციფრული  ხელოვნების
ფესტივალები/ღონისძებები.

გარდა  ამ  ჩამონათვალისა,  2019  წელს,  თბილისის  მერიის  პროექტის  “ღია  ცის  ქვეშ”
ფარგლებში,  ივნისის,  ივლისის  და  სექტემბრის  თვეებში  გაიმართა  კონცერტები,
საგანმანათლებლო ლექციები, გამოფენები, თეატრალური, მუსიკალური, ფოტოხელოვნებისა
და გრაფიტის ფესტივალები.

© 2020  თბილისის ღამის ეკონომიკის განვითარების პროექტი
36

წელიწადში დედაქალაში 250-დან 300-მდე საკლუბო ღონისძიება იმართება.

დარბაზების  ტევადობის  მხრივ,  თბილისში  100  -  დან  1200  კაცამდე  ტევადობის  სხვადასხვა
ტიპის დარბაზი ფუნქციონირებს.

ბრაუნფილდები
(ფუნქცია  დაკარგული,  ინდუსტრიული  ნაგებობები)  და
რეაბილიტირებული  უბნები  -  სტამბა,  ფაბრიკა,  ელექტროვერკი,  ღვინის  ქარხანა,
აბრეშუმის  ქარხანა.  ახლად  რეაბილიტირებული  ქალაქის  უბნები  (2018-2019),  მაგ.
ორბელიანის მოედანი.

საზოგადოებრივი  აზრის  კვლევა  -  2018 წელს, IRCI-მ ჩაატარა საზოგადოებრივი აზრის
კვლევა,  რომლის  ერთ-ერთი  ნაწილი  თბილისის ღამის ეკონომიკის განვითარების პროექტს
ეხებოდა.
პროექტის  მიმართ  დამოკიდებულების  მიხედვით,  ყველაზე  დიდ  ჯგუფს  ნეიტრალურად
განწყობილი  რესპონდენტები  წარმოადგენენ  (29.1%),  სიდიდით  მეორე  ჯგუფი  უფრო
უარყოფითად  არის  განწყობილი,  ვიდრე  დადებითად  (24.5%).  უფრო  დადებითად  ვიდრე
უარყოფითად პროექტს გამოკითხულთა 9,7 % აფასებს.

საინტერესოა,  რომ  ღამის  ეკონომიკის  პროექტისადმი  ახალგაზრდები  უფრო  დადებითად
არიან განწყობილნი, ვიდრე უფროსი ასაკის რესპონდენტები.
ასევე,  ცენტრალურ  უბნებში  მცხოვრები  რესპონდენტები უფრო კეთილგანწყობილები არიან,
ვიდრე გარეუბნის მაცხოვრებლები.
ღამის  ეკონომიკის  კონცეფციის  განხორციელებისთვის,  რესპონდენტები,  პირველ  რიგში,
მნიშვნელოვნად მიიჩნევენ უსაფრთხოების, ჯანდაცვის და გარე განათების უზრუნველყოფას,
ასევე,  ტრანსპორტის  გამართულ  მუშაობას,  საბანკო  მომსახურების  უზრუნველყოფას  და
სხვადასხვა  ტიპის  ღამით  მომუშავე  კვების  ობიექტების  რაოდენობას.   ყველაზე  ნაკლებად
მნიშვნელოვნად მიიჩნევენ საკლუბო ცხოვრების განვითარებას.
თუმცა  სიღრმისეული  ინტერვიუების  დროს,  სტეიკჰოლდერების  ნაწილმა  სწორედაც  რომ
საკლუბო  ცხოვრების  მნიშვნელოვნებაზე  გააკეთეს  აქცენტი.  ასევე  გამოითქვა  კერძო
© 2020  თბილისის ღამის ეკონომიკის განვითარების პროექტი
37

მოსაზრება,  რომ  ღამის  საათებში  აუცილებელია  ბიბლიოთეკების  და  მუზეუმების
ფუნქციონირებაც იქნას უზრუნველყოფილი.

კლუბები
ასაკის  მიხედვით  განსხვავება  შეიმჩნევა  საკლუბო  ცხოვრებასთან  დაკავშირებით.  „ღამის
ეკონომიკის“  განხორციელებისთვის  18-25  წლის  ახალგაზრდები  ყველაზე  მნიშვნელოვნად
სწორედ საკლუბო ცხოვრების (ღამის კლუბები) განვითარებას მიიჩნევენ,
ასაკის მატებასთან ერთად საკითხის მნიშვნელოვნება იკლებს. გამოკითხულთა 78.9% ღამის
კლუბებში არ დადის. როგორც მოსალოდნელი იყო 18-25 წლის ახალგაზრდები, სტუდენტები
სხვა  ასაკობრივ ჯგუფებთან შედარებით უფრო მეტად დადიან ღამის კლუბებში. რაც შეეხება
კლუბებისადმი  დამოკიდებულებას,  გამოკითხვის  თანამხმად  ის  უმეტესად  ნეიტრალურია.
აღმოჩნდა,  რომ  მამაკაცებს  უფრო  დადებითი  დამოკიდებულება  აქვთ  კლუბების  მიმართ,
ვიდრე ქალებს.
გამოკითხულთა   ნახევარი  თვლის,  რომ  მათ  უბანში  კლუბური  ცხოვრების  განვითარება
აუცილებელი  არ  არის,  გარეუბნებში  კლუბური  ცხოვრების  განვითარებას  აუცილებლად  არ
თვლის 41.7%, ცენტრალურ უბნებში კი 27.5%.
ცენტრალურ უბნებში კლუბური ცხოვრების განვითარებას ყველაზე მეტი მომხრე ჰყავს - 47%
(სასურველია,  აუცილებელია).  უბნების  მიხედვით  განაწილების  თანახმად,  მთაწმინდაზე
მცხოვრები რესპონდენტები ყველაზე მეტად უჭერენ მხარს კლუბების განვითარებას როგორც
საკუთარ უბანში, ისე გარეუბნებში.

ტურისტული პოტენციალი
გამოკითხულთა  აზრით  კულტურული  ცხოვრება  თბილისში  ყველაზე  ხელმისაწვდომი
ტურისტებისთვის,  ახალგაზრდებისთვის,  მოზარდებისთვის  და  ბავშვებისთვისაა.  ყველაზე
ნაკლებად ხელმისაწვდომი კი ხანდაზმულებისა და შშმ პირებისთვის.
© 2020  თბილისის ღამის ეკონომიკის განვითარების პროექტი
38

კითხვაზე   „სად  წაიყვანდით თქვენს მეგობარს / სტუმარს თუ გადაწყვეტდით გესარგებლათ
თბილისის  კულტურული  ღონისძიებებით?“  ყველაზე  ხშირად  დასახელებული  პასუხების
ათეული  შემდეგია:  ძველი  თბილისი,  მთაწმინდა,  თეატრი,  ქართული  რესტორანი,  რიყის
პარკი, მუზეუმები, ნარიყალა, სამება, ბოტანიკური ბაღი, ოპერისა და ბალეტის თეატრი.
რესპონდენტების  91.8%  თვლის  რომ  კულტურული  და  სახელოვნებო  სფერო  თანაბრად
ხელმისაწვდომია  როგორც  მამაკაცებისთვის,  ისე  ქალებისთვის.  ასევე  გამოკითხულთა
უმეტესობა,  97.4%  თვლის,  რომ  კულტურულ/სახელოვნებო  სფეროში  ჩართვა  თანაბრად
მნიშვნელოვანია ორივე სქესის წარმომადგენელებისთვის.
გამოკითხულთა  მოსაზრებით,  თბილისის  უბნებიდან  ამ  ეტაპზე, კულტურისა და ხელოვნების
მიმართულებით  ყველაზე  ნაკლებად  განვიარებული  სამგორის,  ხოლო  ყველაზე  მეტად
განვითარებული მთაწმინდა.

თავისუფალი დროის მართვა
გამოკითხვის  თანახმად,  თბილისელები  თავისუფალ  დროს  ძირითადად  ოჯახთან  და
მეგობრებთან  ერთად  ატარებენ,  უყურებენ  ტელევიზორს,  სეირნობენ  ქალაქში.  ბუნებრივია,
ასაკის  მატებასთან  ერთად  იცვლება  თავისუფალი  დროის  გატარების  პრიორიტეტები.  თუ
18-25  წლის  რესპონდენტებისთვის  მეგობრები  და  საკუთარი  ინტერესებია  (კინო,  მუსიკა)
მნიშვნელოვანი, შემდეგში წინ იწევს ოჯახთან და სახლში მეტი დროის გატარების სურვილი,
თუმცა მეგობრებთან შეხვედრა ყველა ასაკში ხვდება პირველ სამეულში.

   11. (COVID -19) დაკავშირებული ცვლილებები და რეკომენდაციები

●  გამოკითხვის ჩატარება

ვინაიდან COVID-19-მა კომერციულ, კულტურულ და ღამის ეკონომიკის სექტორზე
მნიშვნელოვანი გავლენა იქონია, მიღებული ზარალის შესწავლისა და გაანალიზების
მიზნით, ღამის ეკონომიკის სამუშაო ჯგუფის მიერ მომზადდა გამოკითხვის
© 2020  თბილისის ღამის ეკონომიკის განვითარების პროექტი
39

ფორმატი, რომელშიც მონაწილეობა მიიღეს ფესტივალებმა, კლუბებმა,
მენეჯერებმა, პრომოუტერებმა, არტისტებმა და თბილისის კულტურულ სცენაზე
მოღვაწე პირებმა და ორგანიზაციებმა.

●    კულტურისა და შემოქმედებითი ინდუსტრიის წარმომადგენლებთან
შეხვედრები

2020 წლის მარტის შემდეგ მიმდინარეობდა შეხვედრები პანდემიის შედეგად
დაზარალებულ მხარეებთან ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და ღამის
ეკონომიკის პროექტის სამუშაო ჯგუფების ორგანიზებით. შეხვედრებზე მოხდა
კლუბების, ბარების, გასართობი დაწესებულებებისა და სხვა კულტურული
ობიექტების პრობლემების იდენტიფიცირება.

●    შემუშავებულ იქნა რეკომენდაციები ღია სივრცეში ღონისძიებების
ჩატარების შესახებ

2020 წლის ივნისში, კულტურისა და შემოქმედებით სექტორთან კონსულტაციების
ფარგლებში შეხვედრა გაიმართა საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან
დევნილთა,  შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროში, სადაც
აღნიშნული სფეროს წარმომადგენლების ჩართულობით და მათი ინტერესების
გათვალისწინებით, შემდეგი სახის რეგულაციები შემუშავდა:  ტერიტორიის მხოლოდ
50%-ით ათვისების ვალდებულება; ყველა სტუმრის იდენტიფიცირება შესასვლელში;
მოქმედი პირადობის დამადასტურებელი მოწმობის წარდგენის აუცილებლობა
სტუმრების მიერ; ადამიანებს შორის მინიმუმ 1.5 მეტრი დისტანციის დაცვის
აუცილებლობა;  დისტანციის დაცვის გაადვილების მიზნით 1.5 სივრცეების მონიშვნის
უზრუნველყოფა; ღონისძიებაზე დასაშვები ადამიანების მაქსიმალური რაოდენობის
შეზღუდვა 1000 სტუმრამდე; რიგში და ბართან დგომისას დასაცავი 2 მეტრის
დისტანციის უზრუნველყოფა;  სადეზინფექციო საშუალებების განთავსება მთელს
ტერიტორიაზე და მათი რაოდენობის განსაზღვრა 1000 ადამიანზე; პირბადეების ან
დამცავი ფარების ტარების ვალდებულება მომსახურე პერსონალისთვის
(განსაკუთრებით შესასვლელებში); ყოველ 30 წუთში ერთხელ შეხსენების
© 2020  თბილისის ღამის ეკონომიკის განვითარების პროექტი
40

უზრუნველყოფა სტუმრებისთვის დისტანცის დაცვის შესახებ, ხოლო დარღვევის
შემთხვევაში შენიშვნის ან გაფრთხილების მიცემა; შესასვლელების მაქსიმალური
რაოდენობის წინასწარ განსაზღვრა რიგების თავიდან ასაცილებლად; მთელს
ტერიტორიაზე არსებული ზედაპირების და საგნების მაქსიმალურად ხშირი
დეზინფექციის უზრუნველყოფა;

●  ქუჩის მუსიკის ფესტივალი
თბილისის მერიის მხარდაჭერით, 2020 წლის 9-დან 30 აგვისტოს ჩათვლით, ყოველ
შაბათ-კვირას ჭავჭავაძის გამზირზე ქუჩის მუსიკოსები პერფორმანსებს მართავდნენ.
მუსიკალური საღამოები სამ ლოკაციაზე - ილია ჭავჭავაძის ძეგლთან, სავაჭრო ცენტრ
"პიქსელის შენობასთან" და ვაკის პარკთან იმართებოდა და დასწრება ნებისმიერ
მსურველს უფასოდ შეეძლო.

●  პანდემიის შედეგად დაზარალებული საკლუბო სცენის მხარდაჭერა

მიმდინარე წლის მარტში თბილისის მერიის სარეზერვო ფონდიდან The Cultural and
Creative Industries Union of Georgia-ს 4-პუნქტიანი ინიციატივის უზრუნველსაყოფად
გამოიყო 2 მილიონი ლარის ოდენობის თანხა, რომელიც პანდემიის შედეგად
დაზარალებული ელექტრონული მუსიკისა და საკლუბო კულტურის ხელშეწყობას და
ქალაქისთვის სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი მიზიდულობის კერების შენარჩუნებას
ითვალისწინებს, მათ შორის, არტისტების მხარდაჭერას (ელექტრონული მუსიკის
პროდიუსერი და დიჯეი), შემოქმედებით და ტექნიკურ პოზიციებზე დასაქმებული
პირების მხარდაჭერას (ვიჯეი, ხმის ინჟინერი, არტისტის მენეჯერი, ბუქერი,
განათების სპეციალისტი, მუსიკალური სივრცის მენეჯერი), თბილისის მასშტაბით
არსებული ელექტრონული მუსიკის სივრცეების საიჯარო და კომუნალური
ვალდებულებების მხარდაჭერას (ღამის კლუბი, პრეკლუბი, მულტიფუნქციური
მუსიკალური სივრცე), ელექტრონული მუსიკისა და საკლუბო კულტურის
ეკოსისტემაში შემავალი ორგანიზაციებისა და კოლექტივების ერთჯერად ფინანსურ
მხარდაჭერას (ფესტივალი, ღონისძიება და წვეულებათა სერია, საგანმანათლებლო
სკოლა, მუსიკალური ლეიბლი, ფირფიტების მაღაზია, არტისტების სააგენტო,
ონლაინრადიო ან FM რადიოსადგური, ბილეთების სარეალიზაციო პლატფორმა.)
© 2020  თბილისის ღამის ეკონომიკის განვითარების პროექტი
41

სამუშაო ჯგუფი:
სერგი გვარჯალაძე
გიორგი თაბუკაშვილი
თაკო გელბახიანი
თიკო ჭუმბურიძე

© 2020 თბილისის ღამის ეკონომიკის განვითარების პროექტი
42

Document Outline